मनसि सत्त्वगुणः कुतश्चित् वा अकस्मात् वा उत्पद्यते, तत्र राजसस्य लक्षणानि कारणेन वा अकारणेन वा दृश्यन्ते, तथा तामसस्य विविधाः प्रवृत्तयः किञ्चित् प्रकारेण स्थिताः सन्ति। यः पुरुषः कर्मणां अशुभफलैः न लिप्यते, स जलस्य पद्मपत्रमिव निर्मलः भवति। स यदा सुखदुःखयोः विमुक्तः, चिन्हरहितः सन् परां स्थितिम् आप्नोति। यदा पुण्यं क्षीणं, पापं नष्टं, शरीरसम्भवफलानि विनष्टानि भवन्ति, तदा स यथा सूत्रक्षये जालकृत् ऊर्णनाभिः स्थातुम् अथवा गन्तुम् इच्छति, तथा यथा मृगः पुरातनं शृङ्गं त्यजति, अथवा सर्पः चर्म त्यजति, मत्स्यः जलाशये पतित्वा परित्यज्यते, पक्षी बलसम्पन्नः अवतीर्य त्यजति—एवमेव स मुक्तः सुखदुःखयोः परित्यागेन लक्ष्णरहितः परां स्थितिम् आप्नोति। स सर्वं विचिन्त्य, तत्त्वं ज्ञात्वा, परमसन्तुष्टः, दुःखरहितः वर्तते। स एवम् आह—"इह मम किञ्चिदपि न दहति" इति। दुःखानुभवेऽपि दुःखरहितः सः मुक्तः जाता, यथा मिथिलाधिपः कपिलं दृष्ट्वा मुक्तः अभवत्। पुनः स धर्मात्मा स्नेहेन सानन्दनं पप्रच्छ। "भगवन्, दयासिन्धो, शरणागतं मां तद् ब्रूहि—जन्मजरादिदोषाणां गर्भादिषु प्रवृत्तानां किं उपायः?" इति। स उवाच—"परमं भगवत्प्राप्तिरेवैकः परमोपायः। भगवत्प्राप्त्युपायः ज्ञानं कर्म च उक्तम्। ब्रह्मविवेकसमुत्थं परमज्ञानं शब्दब्रह्मपरंपरायुक्तम्। इदानीं तद् स्पष्टं मम वचः शृणु। यः शब्दब्रह्मविद्, स परमब्रह्म आप्नोति। परमं तु अक्षरप्राप्तिः, या ऋगादिवेदरूपा, सा एवोत्तमा। सा वर्णनातीताऽरूपिणी, तथापि हस्तपादादिसम्पन्ना। या सर्वत्र व्याप्य व्याप्यते, सा मुनिभिः दृश्यते। सा सूक्ष्मा परमा विष्णोः पदवी वेदवचनेषु कीर्तिता। अक्षरस्वरूपस्य भगवतः शब्दोऽयं 'भगवत्' इति प्रसिद्धः। या ज्ञानस्य ज्ञापिका, सा परमविद्या त्रैवेदिकात् पृथक्। पूजायां 'भगवत्' शब्दः लाक्षणिकेनार्थेन प्रयुज्यते। 'भगवत्' शब्दः सर्वकारणकारणस्य वाचकः; शास्त्रेषु 'ग' पितरं स्रष्टारं चोच्यते। 'भग' इति षड्गुणसंपत्तेः ज्ञानवैराग्ययोः वाचकः। 'व' शब्दः सर्वेषां भूतानां मध्ये अक्षरत्वेन निर्दिश्यते। वासुदेवस्य परमब्रह्मस्वरूपस्य कोऽपि अन्यः नास्ति। अयं शब्दः केवलं न लाक्षणिकः, अन्यत्र व्यवहारतः एव। यो ज्ञानमज्ञानयोः वेत्ता, स एव भगवान् इति युक्तः। 'भगवत्' शब्देन निर्दिष्टाः दोषरहिताः सन्ति। सर्वेषु भूतेषु वासः यस्य, स वासुदेवः स्मृतः। अनन्तस्य वासुदेवस्य नाम्नां तत्त्वमेतत्। स जगतः स्रष्टा नियन्ता च; अतः वासुदेवः प्रभुः। स सर्वावरणातीतः, सर्वात्मा, तेन लोकान्तरालं व्याप्यते। स्वेच्छया महद्रूपं धारयन्, स सर्वलोकहितं करोति।