तत्र कुशलान् दृष्ट्वा न शोचति सः, यद्यपि किञ्चित् भयम् उदेति, तदपि तस्य सदा क्षणिकमेव भवति। हे ब्रह्मन्, यद्विज्ञानात् पुरुषः त्रिविधदुःखात् विमुक्तो भवति, तदेवात्र प्रवक्ष्यामि। यद्विज्ञानात् महर्षयः अत्रैव नित्यसिद्धिं प्राप्नुवन्ति, ते च महात्मानः ज्ञानतृप्ताः, मुक्तिमनसः, जन्मदोषक्षयात् स्वस्वरूपे स्थिताः भवन्ति। सर्वकर्मसु विरक्ताः, शमकर्येषु च, इन्द्रियगणं संहृत्य, मुनिः काष्ठवत् उपविशति। नेत्राभ्यां रूपं न पश्यति, न जिह्वया रसं जिघ्रति; सः धृतिमान् पञ्चविषयसमूहं न काङ्क्षति, मनः पञ्चेन्द्रियैः सह विक्षिप्तं संयम्य, धृतात्मा पूर्वमार्गे ध्यानस्य यत्नेन मनः स्थापयेत्। पूर्वोऽयं ध्यानमार्गः विस्तारतः उक्तः, तत्र चापदः निर्दिष्टाः। यथा मेघे विद्युत्स्फुरणं सागरतीरं प्रति त्वरया गच्छति, एवं तस्य मनः ध्यानपथे प्रवहति। पुनः तद् मनः वातपथे वायुवत् विचरति; तदा ध्यानवित् पुनः ध्यानाभ्यासेन तद् स्थिरयेत्। समाधिस्थस्य मुनेः प्रारम्भे ध्यानमार्गः आचर्यः। सः विषण्णो न भवेत्, स्वहिताय प्रवर्तेत। यथा जलद्रवणेन सहसा वस्तूनि सम्यक्सिक्तानि न भवन्ति, शनैः शनैः जलप्रवाहेण सर्वं सिक्तं भवति, एवं शनैः शनैः तद् मनः निगृह्य, पूर्णं शमयेत्। प्रथमं ध्यानपथे स्थाप्य, सतताभ्यासेन तद् शान्तिं यास्यति। एवं संयतात्मनः सुखं आगच्छति, योगिनः तदनुत्तमं निर्वाणं गच्छन्ति, व्यथारहितम्। एवं धर्मज्ञः भृगुः विस्मितः सन् तम् पूजयामास। ततः सः पप्रच्छ—“भोः विद्वन्, किम् अन्यद् श्रोतुम् इच्छसि?” पुनः तत्त्ववित् नारदः आत्मोपदेशं विषयं पप्रच्छ। सः उवाच—“मम पुनः पुनः शृण्वतः तृप्तिः न जायते। सर्वज्ञ, मोक्षधर्मं शंस, यः सदा संप्रतिष्ठितः। कथं मिथिलाधिपः जनकः मोक्षं प्राप्तवान्? सः परित्यक्तशरीरकृत्यचिन्तनपरायणः आसीत्। विविधानि धर्माणि दर्शयन्, बहून् मतान्यपि उक्तवान्। सः तत्र स्थित्वा, आत्मतत्त्वे अत्यन्तं रममाणः आसीत्। पृथिवीं समस्तां परिभ्रम्य, मिथिलां प्राप्तवान्। तस्य कार्यं सम्यक् सम्पन्नम्, द्वन्द्वशङ्कारहितः आसीत्। सः नित्यानुत्तमसुखस्य अन्वेषकः, यः अत्यन्तदुर्लभः। मम मतं यत् तेन रूपेण सः स्वयमेव तद् प्रकाशयति। यो पञ्चस्रोतसि निवसति, सः सहस्रसंवत्सरं यज्ञं करोति। सः पुरुषभावेऽव्यक्तं परं तत्त्वं प्रकाशयामास। सः देहदृष्ट्या क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोः भेदं पण्डितेभ्यः व्याचष्टे।