हृदयस्य गूढग्रन्थिः, यः विचारैः बुद्ध्या च दृढः निर्मितः, तस्योद्धारणाय उपायः विवक्षितः। यथा अशुद्धः पुरुषः पूर्णं निर्मलं नदीं शुद्ध्यर्थं समीपं गच्छति, तथा यः महानदीं पारं कर्तुं जानाति, स दुःखं न प्राप्नोति; अन्यथा तु दुःखं भवति। एवं आत्मविदः, मोक्षविद्यायाः परमज्ञानं ये जानन्ति, तैः स्थिरया बुद्ध्या निरीक्ष्य शान्तिं लभ्यते। मनः समाहितं कृत्वा सत्यम् अन्वेषणाय तेषां रागरहितं चित्तं भवति। यत्र कुत्रचित्, ये विकीर्णाः, दुर्ग्राह्याः, अशुद्धात्मानः सन्ति, तेषु ज्ञात्वा, धीराः केवलं तत्कर्तव्यं मन्यन्ते। तस्मात् अन्यः कोऽपि श्रेष्ठमार्गः नास्ति; यत्र धर्मः अस्ति, तत्र विषमता नास्ति। तस्य दुःखसुखयोः नास्ति; कर्मतः उत्पन्नं सुखं वा दुःखं वा तत्र कथं स्यात्? तत्र, कुशलान् दृष्ट्वा, सः न शोकं करोति; भयमपि उत्पन्नं चेत्, तदा तद् क्षणिकं भवति। हे ब्रह्मन्, यं ज्ञात्वा मनुष्यः त्रिविधदुःखात् विमुक्तः भवति, यं ज्ञात्वा महर्षयः शाश्वतं सिद्धिं प्राप्नुवन्ति, ये महर्षयः ज्ञानतृप्ताः मुक्तचित्ताः, जन्मदोषान् क्षीण्वा स्वस्वरूपे स्थिताः। सर्वकर्मसु विरक्तः, मनःशान्तिकर्मेषु च, इन्द्रियगणं संयम्य, मुनिः दण्डवत् उपविशति। सः नेत्रेण रूपं न पश्यति, जिह्वया स्वादं न अनुभवति; सः दृढसंकल्पः, पञ्चविकारसमूहं न इच्छति। पञ्चेन्द्रियैः चित्तं यत्र विक्षिप्तं तत्र संयम्य, धीरः पूर्वमार्गे ध्यानस्य चित्तं दृढं स्थापयेत्, शीघ्रं च। पूर्वमार्गः ध्यानस्य विस्तारतः दोषैः सह उक्तः। सः विद्युत् मेघे यथा समुद्रतीरे स्फुरति, तथा तस्य मनः ध्यानमार्गं अनुसरति। पुनः, मनः वायुपथं यथा वायुः गच्छति, तथा विचरति। योगविद् पुनः ध्यानस्य द्वारा मनः स्थिरं कुर्यात्। समाधिस्थस्य योगिनः प्रारम्भे ध्यानं कर्तव्यम्। योगी विषादं न गच्छेत्, आत्महिताय कर्म कुर्यात्। यथा द्रव्यम् जलैः आकस्मात् संप्लुतं न पूर्णं सिक्तं भवति, तथैव शनैः शनैः जलस्य प्रवाहे सर्वं सिक्तं भवति। शनैः शनैः तं संयम्य, तद् शमं प्राप्नोति। पूर्वं ध्यानमार्गे स्थापयित्वा, अभ्यासेन शान्तिं प्राप्नोति। यः आत्मसंयमी, तस्मै सुखं आगच्छति। योगिनः दुःखरहितं सुखनिर्वाणं प्राप्नुवन्ति। तदा परमधर्मिष्ठः भृगुः विस्मितः सन्तः तं पूजयामास। "हे विप्र, किं अन्यद् श्रोतुम् इच्छसि?" इति पप्रच्छ। पुनः, सत्यविद् नारदः आत्मविषये उत्तमं संवादं पप्रच्छ। "मम तृप्तिः न जायते, पुनः पुनः शृण्वन् अपि। हे सर्वज्ञ, मोक्षधर्मं यः नित्यं स्थितः, तं अपि कथय। मिथिलाधिपः जनकः कथं मोक्षं प्राप्तवान्?