तत्र परमं लोकं पुण्यं सुरक्षितं काम्यं च विद्वांसः कथयन्ति। तस्मिन्लोके मानवाः लोभमोहविवर्जिताः शान्तचित्ताश्च भवन्ति। तत्र मृत्युर्विधिना एव सम्पद्यते, न च रोगाः तान् स्पृशन्ति। नापि कश्चन तत्र अन्येन हन्यते, न च वित्तेषु विस्मयः विद्यते। तत्रैव कर्मणां फलानि प्रत्यक्षेण अनुभूयन्ते। केचन तत्र सर्वैः सुखैः परिवृताः सुवर्णाभरणैः भूषिताः दृश्यन्ते, अपरः पुनः महता श्रमेण जीविकां वहन्ति। केचित् सुखिनः, केचित् दुःखिनः; केचित् दरिद्राः, अन्ये धनिनः। तत्र सम्पत्तेः लोभः अविवेकिनः मोहयति, यथा तृणशकटानि। यः तु हेतुकपटनं, स्तेयम्, अपवादं, ईर्ष्यां च आचरति, तस्य तपः क्षीयते। अत्र धर्माधर्मयोः कर्मसु नानाविधानि चिन्ताः सन्ति। शुभकर्मभिः शुभं प्राप्यते, अशुभैः तद्विपरीतम्। ये यज्ञतपसा शुद्धाः, ते ब्रह्मलोकं प्राप्नुवन्ति। ये पुण्यकर्माणि कुर्वन्ति, ते तत्र एव जन्म लभन्ते। येषां तु आयुः समाप्तं, ते पृथिव्यामेव नश्यन्ति। ते अत्रैव संसारचक्रे भ्रमन्ति, न चोर्ध्वं गच्छन्ति। ज्ञानी सर्वेषां लोकानां मार्गं जानन्ति। यः धर्माधर्मयोः स्वरूपं वेत्ति, स एव पण्डितः। एवं श्रुत्वा, तपोधन, आत्मनः स्वरूपं कथयस्व इति पृष्टे, स उवाच—प्रिय, यत् परमानन्ददायकं तत्त्वं अस्ति, तत् ते प्रवक्ष्यामि। यस्य ज्ञानात् इह एव मानवः हर्षं सुखं च प्राप्नोति। पृथिव्यापः तेजो वायुः आकाशश्च—एते पञ्च महाभूतानि, यतः सर्वं सृज्यते, तत्रैव पुनः लीयते। यथा कूर्मः स्वाङ्गानि प्रसारयति संहरति च, एवं पञ्च महाभूतानि सर्वभूतानां कारणानि। आकाशात् शब्दः, श्रोत्रं, त्रयः नाड्यः च उत्पद्यन्ते। तेजसः रूपं, चक्षुः, त्रिविधं पाचनं च। पृथिव्याः गन्धः, नासिका, शरीरं च गुणाः स्मृताः। इन्द्रियाणि मनश्च भारतवंशज, अस्यैव ज्ञायन्ते। श्रोत्रं श्रवणाय, त्वक् स्पर्शनाय, चक्षुः दर्शनाय, मनः संशयाय। यत् ऊर्ध्वे, अधस्तात्, जलमध्ये पादतलैः दृश्यते, तदपि ज्ञेयम्। अतः पुरुषः इन्द्रियज्ञानं सम्यक् अवगन्तव्यम्। यः पण्डितः एतत् ज्ञानं वेत्ति, स भूतानां आगमनं गमनं च जानाति। गुणैः विज्ञानं नश्यति, विज्ञानात् इन्द्रियाणि अपि विनश्यन्ति। एवं सर्वमिदं चराचरं तेन तत्त्वेन व्याप्यते। येन पश्यति, तत् चक्षुः; येन शृणोति, तत् श्रोत्रम्। त्वचा स्पर्शनं बोधयति; बुद्धिः क्षणेन विक्रियते। बुद्धेः आधारात् पञ्चविधं भिन्नं विषयजातं उत्पद्यते। एवं तत्त्वनिष्ठया, सर्वं जगत् यथावत् अवगन्तव्यम्।