पापः हव्यैः शम्यते, आत्माध्ययनात् परमा शान्तिः प्राप्यते। दानं द्विविधं कथितम्—परलोकहेतुकं च केवलं लौकिकं च। यथादत्तं दानं, तथा तस्य फलस्य भोगः। धर्मस्य कोऽपि प्रकारः—एतद् वक्तुं त्वमेव अर्हसि। स्वर्गफलप्राप्तयोः मध्ये ये अन्यथा मन्यन्ते, ते मोहिता इति निर्दिष्टम्। तेषां तेषां आचाराणां स्वरूपं अपि वक्तव्यम्। पूर्वं भगवतः ब्रह्मणः कृतेन, लोकहिताय धर्मस्य रक्षणाय चत्वारः आश्रमाः स्थापिताः। तेषु प्रथमः ब्रह्मचार्याश्रमः—अत्र शौचसंयमव्रतानुष्ठानैः, द्विसंध्यं सूर्याग्निदेवपूजनैः, आलस्यत्यागेन, आचार्याभिवादनैः, वेदाध्ययनश्रवणैः अन्तःकरणशुद्ध्या, त्रिः जलस्पर्शनेन, ब्रह्मचर्यपालनेन, अग्निसेवया, आचार्यसेवया, नित्यभिक्षाटनैः, सर्वस्याचार्ये समर्पणेन, आचार्याज्ञाविप्रतिपत्तिवर्जनात्, तस्य प्रसादप्राप्त्या च अध्ययननिष्ठया वर्तितव्यम्। गृहस्थाश्रमः द्वितीयः स्मृतः। विद्यापरिपूर्णाः, सदाचारिणः, धर्मफलाभिलाषिणः गृहस्थधर्मे नियोज्यन्ते। धर्मार्थकामानां साधनं त्रयम्—निष्पापकर्मणा, विद्यया, मुनिसंप्राप्तेन, वारिजलप्राप्तेन, तपसा, देवताप्रसादेन वा, सम्पद् लब्ध्वा, गृहस्थः कुटुम्बं पालयेत्। एष एव सर्वेषां आश्रमाणां मूलम्; ब्रह्मचारिणां, परिव्राजकानां, व्रतिनां च मध्ये अपि भिक्षादानं, हविःदानं च दृश्यते। वानप्रस्थेषु, अल्पसामग्रीणि साधनानि; ते शुद्धाहारवृत्तयः, अध्ययननिष्ठाः, पुण्यस्थलयात्रायाम् प्रवर्तन्ते। तेषां स्वागतार्हणं, समीपगमनं, अनसूयया भाषणं, सुखोपचारः, आसनशयनदानं, यथोचितसेवा च विहिता। यः तेषां ददाति, स पापं त्यक्त्वा पुण्यं प्राप्य प्रयाति। अत्र देवाः यज्ञैः, पितरः तर्पणैः, ऋषयः स्वाध्यायश्रवणधारणैः, प्रजापतिः सन्तानोत्पत्त्या तुष्यन्ति। अत्रात्यन्तं तपः, हिंसा, कठोरता च निषिद्धा। अहिंसा, सत्यम्, अक्रोधः—एतानि सर्वाश्रमेषु तपः स्मृतम्। माल्याभरणवस्त्राभ्यञ्जनसुखसंगीतनृत्यवाद्यश्रवणप्रियदर्शनान्नपानभोजनादिसेवनं च अनुमोदितम्। एवं भोगान् अनुभूय पुण्यगतिरेव सुलभा। कामान्निवृत्तस्य स्वर्गः न दुरापः। वानप्रस्थाः धर्मे स्थिताः पुण्यतीर्थेषु, नदीस्रोतसि, वनेषु, मृगवराहमहिषव्याघ्रगजेभ्यः सेव्यमानेषु तपः कुर्वन्ति। ते दारुशुष्ककुशपुष्पसंग्रहेण विश्रम्य, शीतोष्णवातसहनया, तपसा तनुं क्षपयन्तः, रक्तमांसत्वगस्थिषु शुष्केषु, धृत्या देहम् अधारयन्ति। अग्निवत् दोषान् दग्ध्वा, दुष्प्राप्यान् लोकान् अपि जयन्ति। पिण्डलोष्टरजतसमानदृष्ट्या, त्रिवर्गेषु अनासक्तचित्ताः। मित्रार्युदासीनान् समं पश्यन्ति; स्थावरजङ्गमेषु, अण्डजेर्योनिसंभवेषु, स्नेहजलेषु च सर्वेषु, न वाचा, न मनसा, न कर्मणा हिंसां कुर्वन्ति; अनिकेताः, पर्वतपृष्ठनदीतीरतरुमूलदेवतायतनग्रामनगरान् विहरन्तः, क्रोधमदलोभमोहदुःखमायाछलमान्यहिंसारहिताः। न कस्यचित् प्राणिनः क्वचित् तस्मात् भीः जायते। ब्राह्मणः भिक्षया प्राप्तैः हविभिः पितृलोकं यजते। इन्धनरहितदीपवत् शान्तः द्विजः ब्रह्मलोकं प्राप्नोति। अहं एतद् ज्ञातुम् इच्छामि; त्वं मे वक्तुम् अर्हसि। सः परमः लोकः पुण्यः, सुरक्षितः, काम्यः इति कथ्यते। तत्र मानवा लोभमोहविवर्जिताः, अशान्तता रहिताः। मृत्युश्च नियतकाले एव, व्याधयः तान् न स्पृशन्ति। न तत्र अन्यः हन्यते, न च वस्तुषु विस्मयः। तत्र स्वकर्मणः फलम् साक्षात् दृश्यते। केचित् सर्वैः सुखैः परिवृताः, सुवर्णाभरणैः भूषिताः; केचित् महता श्रमेण जीविकां यापयन्ति। केचित् सुखिनः, केचित् दुःखिनः; केचित् दरिद्राः, अन्ये धनाढ्याः। धनात् उत्पन्नः लोभः अविवेकिनः मोहयति, तृणानामिव।