एवं प्रजापतेः सृष्टिः, स्वभावेन च आत्मना निश्चितम्, सम्पूर्णं जगत् उत्पन्नम्। तत्र आत्मनः तेजः स्फुरितम्, सूर्याग्निसमप्रभम्, सर्वत्र प्रकाशमाययत्। सः प्रभुः स्वर्गस्यार्थं आचारं शौचं च स्थापयामास। यक्षाः, राक्षसाः, नागाः, पिशाचाः, मनुष्याः च, तेषु अपि तस्य नियमः प्रवर्तितः। यदि चतुर्वर्णानां वर्णः वर्णेन विभज्यते, तर्हि सर्वेषु वर्णस्रवः सन्ति, कथं तस्य विभागः? नानावर्णेषु तेषु वर्णनिर्णयः कुतः? यत् ब्रह्मणा आदौ सृष्टम्, तत् कर्मणाऽभिप्राप्तवर्णम्। द्विजाः स्वधर्मं त्यक्त्वा हिंसायाम् आसक्ताः, क्षत्रियत्वं प्राप्ताः। ये द्विजाः स्वधर्मं नाचरन्ति, त एव वैश्यत्वं प्राप्ताः। ये द्विजाः कृष्णवर्णाः, शौचहीनाः, तेषां शूद्रत्वं प्राप्तम्। ये ब्राह्मणाः धर्मव्यवस्थायाम् स्थिताः, तेषां तपः न नश्यति। आदौ यत् ब्रह्म निर्मितम्, तद् ज्ञात्वा ज्ञायते। सा सृष्टिः मानसिकी, धर्मव्यवस्थायाम् निष्ठा। हे वाग्वरेण्य, हे ब्राह्मणसत्तम, वैश्यशूद्रयोः कथय। यो वेदाध्ययनसम्पन्नः, ब्रह्मधर्मे स्थितः, सत्यनिष्ठः, व्रतानुष्ठानपरः, स ब्राह्मणः इति कथ्यते। यत्र तपः दृश्यते, तत्र ब्राह्मणः स्मृतः। यो दानपरः, ग्रहणं न इच्छति, स क्षत्रियः। वेदाध्ययनसम्पन्नः वैश्यः। वेदत्यागी, आचारत्यागी शूद्रः स्मृतः। शूद्रः शूद्रत्वं, ब्राह्मणः ब्राह्मणत्वं जन्मना न प्राप्नोति। एषा शुद्धा विद्या, तथा आत्मसंयमः। क्रोधात् सम्पदं, ईर्ष्यात् तपः रक्षेत्। गर्वनिन्दाभ्यां विद्याम्, प्रमादात् आत्मानं रक्षेत्। यः सर्वं त्यागेन समर्पयति, स एव सन्न्यासी, स एव विद्वान्। वस्तुत्यागेन, इन्द्रियजयेन, बन्धनात् विमुक्तिः। मुनिः तपःपरः, आत्मसंयमी, चित्तात्मनियमः। यत् इन्द्रियैः गृह्यते, तत् एव सत्यरूपेण प्रकटितम्। निश्चयहीनः चिन्तयेत्, निश्चय आगते मनः स्थिरं कुर्यात्। विमुक्तिः केवलं वैराग्येन, किञ्चित् न विक्षिप्येत्। शौचपरः, सदाचारयुक्तः सदा भवेत्। सत्यं, व्रतः, तपः, शौचम्—सत्येन प्राणी धार्यन्ते। असत्यं तमोरूपम्, तेन अधः गच्छन्ति। नरकः दुर्निवारः, तमः स्वरूपः इति कथ्यते। तत्र अपि, तस्मिन् लोके, आचारः सत्यासत्येन विनिर्मितः। शरीरमनसोः दुःखैः, सुखैः च यथार्थसुखहीनैः, तत्र विद्वान् दुःखमोक्षाय यत्नं कुर्यात्। यथा राहुणा चन्द्रप्रभा न प्रकाशते, तथा तमसा व्याप्तानां सुखं नष्टम्।