ये धीराः स्थिरबुद्धयः श्रमं जित्वा आत्मानं शिरसि स्थापयन्ति। तत्रैव नित्यं वह्निः सञ्जन्यते, यथाऽग्निहोत्रे पात्रे सदा अग्निः प्रज्वलितः स्यात्। तेन प्राणः श्वासति, वदति च, तदा आत्मा निष्फलः भवति। सः अग्निः एतत् उपयुज्य भक्षयति, ततोऽपि आत्मा निष्फल एव। केवलं वायुः तस्मात् निर्गच्छति, तस्य चोष्मा नश्यति। वायुः हस्तयोः निविष्टमिव द्रष्टव्यः, सः गुणैः सह गच्छति। यतः सः महोदधेश्च मुक्तः, तदा अन्यः जलपात्रः शिष्यते। शीघ्रं प्रविश्य, यथा तद् नश्यति, एवं सः अपि विनश्यति। एतेषां चतुष्टयानां यदा कश्चन एकः नास्ति, तत्र निःसंशयं नाशः। वह्निः द्रव्याभावात् नश्यति, अन्नाभावात् अपि नश्यति। यदा एतेषां कश्चन क्लिष्टः भवति, तदा समूहो विनश्यति। जीवः किं श्रम्यति, किं शृणोति, किं वदति? यः प्राणी दत्वा मृतः, सा गौः कथं कञ्चन रक्षेत्? एते अत्रैव लीयन्ते; कथं तेषां पुनर्मिलनं स्यात्? यः अग्निना भक्षितः, तस्य कथं पुनः जीवनं स्यात्? यावत् जीवति, तावत् कर्म करोति; मृतः पुनः कथं प्रतियाति? मृताः विनष्टाः; बीजादपि बीजं नश्यति। त्वं तान् प्रत्याहारय, सर्वज्ञ, अहं त्वां शरणं गतः। पुनः वद, मुनिश्रेष्ठ, तं संशयं निवारय। जीवः अन्यं शरीरं गच्छति, शरीरं तु विनश्यति। यथा अग्निः दारुषु अग्निना दग्धेषु दृश्यते, तथैव। यदा द्रव्यस्य उपयोक्तिः समाप्ता, तदा सः अग्निः न दृश्यते। यस्य गत्याः, प्रमाणस्य, रूपस्य वा ज्ञानं नास्ति— अहं केवलं तस्य नाशं जानामि, यथा उपशान्तोऽग्निः द्रव्याभावात् न दृश्यते। यथा द्रव्ये क्षीणे अग्निः न दृश्यते, तथा शरीरत्यागे आत्मा आकाशवत् अवशिष्टः भवति। वह्निः एव प्राणान् धारयति; तं आत्मानं विद्धि। यदा सः देहाग्निः नश्यति, तदा देहः जडः भवति। एष धर्मः सर्वेषां चराचराणां, स्थावराणां च तथैव। एते त्रयः एकत्वेन स्थिताः, तेषां द्वैतं भूमौ प्रतिष्ठितम्। ये निराकाराः, तान् तथा विद्धि; ये देहवन्तः, ते साकाराः। तत्र आत्मनः लक्षणानि कथय, पापशून्य। अहं इच्छामि ज्ञातुं, कः आत्मा प्राणिनां देहे स्थितः। शरीरभेदे आत्मा न कदापि दृश्यते। मनसः क्लेशे, कः तं दुःखं अनुभवति? महर्षे, मनसि विक्षिप्ते आत्मा अकर्मकः भवति। मनः विक्षिप्ते, चक्षुः पश्यन् अपि न पश्यति। स्वप्नेन आच्छन्ने, न स्मृतिर्न प्रयत्नः ज्ञायते। कः इच्छति, चिन्तयति, द्वेष्टि, भाषते च? सः एव गन्धान्, रसान्, शब्दान्, स्पर्शान्, रूपाणि, सूक्ष्मगुणांश्च अनुभवति।