शृणु, महाभाग! तत्र वर्षः द्वादशदैवतमासैः संख्यातव्यः, इति सत्यमेव वक्तव्यम्। एते कालयामाः तत्त्वदर्शिभिः प्रतिपादिताः विज्ञेयाः। ततो द्वापरयुगमभिधीयते, अनन्तरं कालेन काली युगं च अन्तिमं ज्ञायते। कृतयुगे, हे ब्राह्मण, सर्वे जनाः देवसमाः मन्यन्ते स्म। तस्मिन्काले वेदानां विभागो नासीत्। सर्वे सदा नारायणपरायणाः तपोयोगनिष्ठाश्च आसन्। ते धर्माचरणे मनः संस्थाप्य, असूयामायाविवर्जिताः सन्तः, वेदाध्ययनसम्पन्नाः, सर्वशास्त्रवित् च आसन्। कामरहितफलसंयोगेन ते परमां गतिं प्राप्नुवन्ति स्म। अहं त्वां त्रेतायुगस्य धर्मान् वक्ष्यामि, तत्त्वेन शृणु। तत्र हि हरिः रक्तवर्णः स्यात्, जनाः च किंचित् क्लेशपीडिताः भवन्ति। ते सत्यव्रतानुरक्ताः, ध्याननिष्ठाश्च सदा समाधिस्थाः। तत्र हरिः पीतवर्णधारी स्यात्, वेदः अपि विभज्यते। ब्राह्मणादिवर्णाः उत्पद्यन्ते, केचन रागादिदोषयुक्ताः भवन्ति। केचन धनकामाः, अन्ये अशुद्धचित्ताः। अधर्मप्रभावात् जनाः अपि क्षीयन्ते। केचित् धर्मनिष्ठान् दृष्ट्वा, अन्ये तेषां प्रति असूयन्ति। यदा कलियुगमागच्छति, तदा धर्मः केवलं एकपादस्थितः भवति। यः कश्चन धर्मनिष्ठः यज्ञशीलश्च स्यात्, तं दृष्ट्वा अन्ये सर्वे तस्य प्रति असूयन्ति। अधर्मप्रवृत्त्या आपदः उद्भवन्ति। कलौ सर्वे अल्पायुषः भवन्ति। कलियुगस्य स्वरूपं विस्तारतः वद, यतः त्वं धर्मविदां श्रेष्ठः। कलौ किम् आहारः, किम् आचारः? अहं यथावत् कलिधर्मान् विस्तारतः कथयिष्यामि। तस्मात् कलिः अतीव भीषणः, सर्वपापसंकीर्णः। यदा कलिः कठिनः समुपस्थितः, तदा द्विजातयः वेदात् निवर्तन्ते। पण्डिताः शाठ्यदर्पदुष्टाः, असत्यनिष्ठाश्च भवन्ति। सर्वे जनाः अधर्मलोभिनः, मिथ्याचारनिष्ठाश्च। मानवस्य क्षुद्रायुषः कारणात्, हे द्विज, विद्यालाभः न भविष्यति। सर्वे जनाः अपराधेन पापप्रवृत्ताः भविष्यन्ति। मोहिता, कामक्रोधसंयुक्ताः, व्यर्थचिन्तया पीड्यन्ते। श्रेष्ठाः अधमाः भविष्यन्ति, अधमाः अपि श्रेष्ठाः। जनाः करैः अतीव पीड्यन्ते। पतयः अपि परस्त्रीसंगमं चरिष्यन्ति। सर्वे परदाररताः, परधनलोभिनः च। हे ब्राह्मण, कलियुगे सर्वे पापपरायणाः भविष्यन्ति। नदीतीरेषु कुदालैः औषधीन् उत्खाटयिष्यन्ति। स्त्रियः गणिकासु, रम्यरूपाचारवान् पुरुषेषु च रताः स्युः। केचन वेदान् विक्रीणन्ति, द्विजातयः शूद्राचाररता भवन्ति। एवं कलियुगस्य भीषणस्वरूपं, धर्माधर्मयोः प्रवृत्तिं, जनानां आचरणं च, शास्त्रविहितेन क्रमणानुसारं तत्त्वेन उच्यते।