संसारस्य शुद्धिः केवलं शरीरेण स्पर्शेन वा संवादेन वा साधूनां सम्पर्केण भवति; अतः हरिरेव पूजनीयः। तत्र सर्वमङ्गलानि एकत्र समागच्छन्ति, यथा जलं निम्नस्थाने प्रवहति, द्विजश्रेष्ठ। हरिरेव पूजनीयः, यतः स चेतनस्य कारणं भवति। यस्य पूजनं क्रियते, मुनिश्रेष्ठ, तस्य परमकल्याणं सम्पद्यते। तस्मै विष्णुः प्रसन्नचित्तः सर्वकामान् ददाति। स अश्वमेधयागस्य फलम् आप्नोति, मुनिश्रेष्ठ। किं अन्यद् तव कथयामि, संक्षेपेण वा विस्तारतः वा? अथ अहं युगलक्षणानि तेषां कालपरिमाणं च श्रोतुमिच्छामि। अहं सर्वलोकहिताय युगधर्मान् वर्णयिष्यामि। यदा संहारः समीपस्थः भवति, तदा पृथिव्यां केवलं धर्मः अवशिष्यते। तत्र, द्विजश्रेष्ठ, एकं संवत्सरं द्वादश दिव्यैः मासैः युक्तं विज्ञेयम्। एतानि कालमानानि तत्त्वदर्शिभिः प्रतिपादितानि ज्ञेयानि। ततः द्वापरयुगं कथ्यते, अनन्तरं क्रमशः कलिः अन्तिमः इति ज्ञायते। ब्राह्मण, कृतयुगे सर्वे देवसमाः अभवन्। तत्र वेदानां विभागः नासीत्। सर्वे नारायणपरायणाः तपस्याम् ध्याने च निरतः आसन्। तेषां मनांसि धर्माभ्यासे स्थिता, द्वेषः मायाच्छेदः च नासीत्। वेदाध्ययनसम्पन्नाः शास्त्रेषु च विवेकिनः आसन्। फलत्यागेन संयुक्ताः परमं पदम् आप्नुवन्ति। अहं ते त्रेतायुगस्य धर्मान् वक्ष्यामि; शृणु। तत्र हरिः रक्तवर्णः भवति, जनाः किञ्चित् दुःखेन पीडिताः भवन्ति। सत्यव्रतपरायणाः ध्याननिष्ठाः चिन्तायाम् नित्यनिष्ठाः च आसन्। ततः हरिः पीतवर्णः भवति, वेदः अपि विभज्यते। ब्राह्मणाद्याः वर्णाः उत्पद्यन्ते, किञ्चित् रागादिदोषयुक्ताः च। किञ्चित् जनाः धनाद्यर्थकामाः, किञ्चित् अशुद्धचित्ताः। अधर्मप्रभावात् जनाः अपि क्षीयन्ते। धर्मनिष्ठान् दृष्ट्वा, ब्राह्मण, अन्ये तेषां प्रति असूयन्ति। यदा कलियुगः आगच्छति, तदा धर्मः केवलं एकपादे स्थितः। यः कश्चन धर्मनिष्ठः यज्ञक्रियायुक्तः भवति—धर्मनिष्ठं पुरुषं दृष्ट्वा सर्वे तस्य प्रति असूयन्ति। अधर्मस्य प्रचुरत्वात् विपत्तयः उत्पद्यन्ति। कलियुगे सर्वे जनाः अल्पायुषः भवन्ति। कलिं विस्तारतः वर्णय, यतः त्वं धर्मविदां श्रेष्ठः। कलियुगे किम् आहारः किम् आचारः स्यात्? यथावत् कलिधर्मान् विस्तारतः वक्ष्यामि। अतः कलिः अतिदारुणः सर्वपापसंमिश्रः। यदा घोरः कलियुगः आगच्छति, द्विजाः वेदात् निवर्तन्ते। पण्डिताः निरर्थकगर्वेन दूषिताः, सत्यहीनाः च भवन्ति। सर्वे जनाः अधर्मलोभेन मिथ्याव्रतपरायणाः च। मानवस्य अल्पायुषः कारणात्, द्विजश्रेष्ठ, विद्याग्रहणं न भवति। एवं युगानां धर्माः, तेषां लक्षणानि, तथा तेषां कालपरिमाणं, मुनिश्रेष्ठ, मया तुभ्यं सम्यक् कथितम्।