गङ्गायाः महिम्नः कथा एवम् आरभ्यते। गङ्गाजलस्य केवलं एकबिन्दुना स्नानस्य पुण्यस्य षोडशभागमपि अन्यानि पुण्यानि न प्राप्नुवन्ति। गङ्गायाः स्पर्शेन एव पापात् विमुक्तिः सुलभा, तर्हि गङ्गास्नानं कियत् अधिकं पापविमोचनं ददाति? यत्र गङ्गा, तत्र ऋषिभिः देवः सेवनीयः, तर्हि साधारणजनैः कियत् अधिकं सेवनीयः? तत्रैव, वेदितव्यं यत् यज्ञवेद्यायाः अधोभागे तेजस्वि नेत्रं प्रकाशते। गङ्गास्नानस्य फलम् विष्णोः सदृशत्वं ददाति—एतत् सर्वं वक्तुं किं शेषम्? महद् दिव्ययानमाधिरूढाः ते परमं धाम प्राप्नुवन्ति। सहस्रशः जीवांश्च उद्धृत्य, तेषां विष्णुलोकगमनं सत्यम्। सर्वतीर्थेषु गङ्गायाः स्थितिः निःसन्देहं अस्ति। केवलं देहस्पर्शेन अपि मनुष्यः देवैः तुल्यः भवति। गङ्गायाः उत्पन्ना भूमिः अपि अक्षररूपं प्राप्नुवन्ति। धर्मप्रवक्त्रे भक्तिः मनुष्यानां मध्ये अत्यन्तदुर्लभा। भक्तियुक्तः जनः, मूलोत्पन्नं शिरसि स्थापयित्वा, विष्णुधाम प्राप्नोति। एवं केवलं इच्छायामपि, विष्णुधाम प्राप्यते। विष्णुः अपि न समर्थः—तर्हि अन्यैः बहुवाक्यैः किं कर्तुं शक्यते? गङ्गायाम् यमुनायाः संगमे स्थित्वापि, जनाः नरकं गच्छन्ति। तुलसीदेव्याः भक्तिः तथा हरिगुणप्रवक्त्रे भक्तिः—यः तयोः भक्तिम् कुर्वन् सर्वपापात् विमुक्तः विष्णुलोकं प्राप्नोति। सर्वपापात् विमुक्तः सूर्यलोकं प्राप्नोति। मेष, वृषभ, मकरसङ्क्रान्तयः सर्वलोकं शुद्धयन्ति। तुङ्गभद्रा, कावेरी, कालिन्दी, बहुदा—एतेषु तीर्थेषु गङ्गा प्रमुखा स्मर्यते। एवं गङ्गा सर्वव्यापिनी सर्वपापानि नाशयति। सा शुद्धयति, सा शुद्धिकरणी—तर्हि जनैः सा न सेविता किमर्थम्? वाराणसी सर्वदेवैः सेविता प्रसिद्धा। शास्त्रश्रवणाय योग्येषु काशी पुनः पुनः स्तूयते। सर्वपापानि त्यक्त्वा, ते शिवलोकं गच्छन्ति। बहुपापयुक्तः अपि दुःखरहितं पदं प्राप्नोति। सः अपि पापविमुक्तः शैवपदं प्राप्नोति। पृथिव्याः एकाधिपः भूत्वा, काश्यां प्राप्तः मोक्षं लभते। काशीनाम् उच्चारणमात्रेण अपि, चतुर्वर्गाः दूरा न भवन्ति। तस्य दर्शनमात्रेण जनाः परमं पदं प्राप्नुवन्ति। स्नानपानादिभिः कर्मभिः सः लोकं शुद्धयित्वा इन्द्रपुरीं नयति। तस्य लिङ्गरूपस्य महत्त्वं कथं सम्पूर्णं वर्णनीयम्? तयोः मध्ये किंचित् भेदः नास्ति; भ्रान्तबुद्धयः एव भेदं कुर्वन्ति। अज्ञानसागरनिमग्नाः पापजनाः भेदं कुर्वन्ति। युगान्ते हरिः रुद्ररूपं धारयति। ब्रह्मरूपेण सृष्टिं करोति, अन्ते हरः त्रयं लयं यच्छति। भेदकर्ता घोरनरकं प्राप्नोति। सः परमं सुखं प्राप्नोति—एषा शास्त्रस्य सारः। जनार्दनः तत्र लिङ्गरूपेण नित्यं स्थितः।