शृणु, विप्रश्रेष्ठ, अहं ते देवतानां च इन्द्राणां च वृत्तान्तं प्रवक्ष्यामि। तेषु महतीषु युगचक्रेषु शचीपतिः इन्द्रः नाम्ना प्रसिद्धः, स एव महेश्वरः। तेषां देवतानां मध्ये विपश्चित् नाम महाभाग्ययुक्तः देवाधिपतिः कथ्यते। तृतीयकले तेषां मध्ये सुषान्तिः इन्द्रः इति कीर्त्यते। पञ्चमे चक्रे विभानः देवाधिपतिरिति नाम्ना निर्दिश्यते। आर्यादिभ्यः आरभ्य ये पुण्यात्मानः देवाः, तेषां मध्ये इन्द्रः मनसापि शीघ्रतरः कथ्यते। पुरन्दरः इन्द्रः सर्वकामसम्पन्नः इति श्रूयते। विष्णुपूजनबलात् तेषां मध्ये इन्द्रः बलीति स्मर्यते। दशमे चक्रे सुवासनादयः देवाः वर्णिताः। विहृङ्गृमादिभ्यः देवेषु तेषां मध्ये इन्द्रः वृषः इति स्मृतः। क्रभुवनः देवराजः नाम्ना कीर्त्यते, हरिनाभादयश्च अन्ये देवगणाः तत्रैव निर्दिष्टाः। तेषां मध्ये दिवस्पतिः महाबलः इन्द्रः इति प्रकीर्तितः। एवं मनवः, इन्द्राः, देवाश्च यथार्थतया निरूपिताः। ब्रह्मणः एकस्मिन्नेव दिवसे ते स्वस्वं शासनं वहन्ति। सृष्टिकर्तारोऽपि बहवः सन्ति, तेषां संख्या पण्डितैः विज्ञायते। अहं तु तेषां संख्यानं अद्य वक्तुं न समर्थः, द्विजोत्तम। चत्वारः मनवः अतीतानि, मम च कीर्तिः अतीव विस्तीर्णा। ततः परं कर्मक्षेत्रं प्रति गमिष्यामि; मम वचः शृणु। यः श्रावयति वा शृणोति वा, तस्य सर्वपापक्षयः स्यात्। यः पृथिव्यां किञ्चिद् अंशे दूषितमांसभोजी वर्तते, सायंकाले व्याधशस्त्रेण पतितः, विष्णोः गृहाङ्गणे। स मां वक्रहस्तेन गृहीत्वा, अन्ये च श्वानैः सहिताः तत्र विचरन्तः। स विष्णोः मन्दिरं प्रदक्षिणं कृत्वा ययौ, भगवन्। तस्मै मम च श्वने च परमं पदं दत्तम्। तदवाप्त्वा, देवश्रेष्ठ, किम् अन्यत् यथायोग्यपूजया प्राप्येत? स मनसि परमं सुखं प्राप्य, हरिपूजायाम् एकचित्तः अभवत्। ते ब्रह्मणा च देवगणैः सदा पूज्यन्ते। यत्र तद् अनुरक्ताः मोक्षप्राप्त्यर्थं निश्चिताः, तत्र तीव्रसंसारबन्धनं कथं स्यात्? ते सर्वपापैः मुक्ताः, सर्वथैव, हृष्टमनसः विष्णोः परममङ्गलपदं यान्ति। ध्यानयोगेन पापरहितचित्ताः पुनः मातुः स्तन्यरसपानं न कुर्वन्ति। ते देहस्पर्शेन वा संवादेन वा लोकान् पावयन्ति; तस्मात् हरिः एव पूजनीयः। तत्र सर्वमङ्गलं समायाति, यथा सलिलं नीचस्थले प्रवहति, द्विजोत्तम। हरिः एव पूजनीयः, स चेतनकारणम्। यः पूज्यते, मुनिश्रेष्ठ, तस्य परमं श्रेयः भविष्यति। तस्मै विष्णुः प्रसन्नचित्तः सर्वान् कामान् ददाति। अश्वमेधफलं स प्राप्नोति, मुनिश्रेष्ठ। किं वा अन्यत् वक्ष्यामि, संक्षेपेण वा विस्तारतः वा? अथाहं युगलक्षणं तेषां च दीर्घायुता श्रोतुम् इच्छामि। अहं तु सर्वलोकहिताय युगधर्मान् व्याख्यास्यामि। एवं, संहारसमये, केवलं धर्म एव पृथिव्यां शेषः भवति।