कस्मिंश्चिद् समये, इन्द्रः महर्षिं समुपेत्य, यज्ञकर्मणि संनिहितैः ऋत्विजः सहितः सन्देहपूर्वकं पप्रच्छ—"भगवन्, एष कः किमर्थं स्वयम् अत्रागतः? अस्मान् अपि अतीत्य स्वर्गे स्थितः सः किमर्थं श्रेष्ठः? दानस्य वा तपसः वा प्रभावेन, भगवन्, सः एतां महतीं स्थितिम् उपगतः किम्?" तदा स महर्षिः विनयेन पूर्णः, पूर्ववृत्तान्तं यथाशास्त्रं निवेदयामास। स उवाच—"शृणु, इन्द्र! कदाचित् दिने चतुर्दश मनवः आसन्। तथा, वासव, सर्वे इन्द्राः मनोः आरभ्य प्रजापतयश्च तत्र सन्ति। तेषां नामानि ते कथयामि, सावधानः शृणु। उत्तमः, तामसः, रैवतश्च, आक्षुषः च। नवमः दक्षिणः सावर्णिः सर्वदेवहिते रतः। ततः रुद्रसावर्णिः, तस्य अनन्तरं रोचमानः स्मृतः। देवानां च इन्द्राणां च नामानि वक्ष्यामि, बुद्धिश्रेष्ठ, त्वं शृणु। शचीपतिः तेषां इन्द्रः महेश्वरः कथ्यते। देवपतिः विपश्चित् सर्वसम्पद्भिः युक्तः। तेषु तृतीये चक्रे सुशान्तिः इन्द्रः कथ्यते। पञ्चमे विभानः देवपतिः स्मृतः। आर्यादिभिः आरब्धाः देवाः कथ्यन्ते, तेषु इन्द्रः मनोजवः। पुरन्दरः इन्द्रः सर्वकामसम्पन्नः इति प्रोच्यते। विष्णुपूजनबलात् तेषु इन्द्रः बलिः स्मृतः। दशमे सुवासनादयः देवाः वर्ण्यन्ते। विहृङ्गृमादयः देवाः, तेषु इन्द्रः वृषः स्मृतः। क्रभुवनः देवपतिः, हरिनाभादयश्च तत्र देवाः। दिवस्पतिः महाबलः तेषाम् इन्द्रः उच्यते। एवं मनवः, इन्द्राः, देवाश्च यथार्थतः वर्णिताः। एकस्मिन्नेव ब्रह्मणो दिवसे ते स्वं स्वं अधिकारं वहन्ति। बहवः सृष्टिकर्तारः सन्ति, तेषां संख्या पण्डितैः ज्ञायते। अहं तेषां संख्याम् अद्य निगदितुं न समर्थः, द्विजश्रेष्ठ। चत्वारः मनवः अतीतानि, मम च यशः परममहत्। ततः कर्मभूमिं गमिष्यामि, शृणु। यः शृणोति वदति वा, तस्य सर्वपापानि नश्यन्ति। कश्चन भूम्यां स्थित्वा मलिनमांसभोजनः। सायं व्याघ्रास्त्रेण पतितः, विष्णोः गृहे प्राङ्गणे। स मां वक्रहस्तेन गृहीत्वा, अन्ये श्वानैः सह विचलन्ति। सः विष्णोः मन्दिरं प्रदक्षिणं कृत्वा जगाम। तत्र ममापि श्वनः सह परमं स्थानं लब्धम्। तदवाप्त्वा, देवश्रेष्ठ, युक्तया पूजया किमधिकं प्राप्यते? सः चित्ते प्रमुदितः हरिपूजायाम् अनन्यचित्तः अभवत्। तान् ब्रह्मा च देवगणाश्च नित्यं पूजयन्ति। ये तत्र आसक्ताः, तेषां मुक्त्यर्थं भीषणसंसारबन्धनं कथं स्यात्? ते सर्वपापैः विमुक्ताः, सर्वैः उपायैः, प्रमुदिताः परममङ्गलं विष्णोः स्थानं यान्ति। ध्यानबलात् पापरहितचित्ताः, ते पुनः मातुः स्तन्यरसपानं न कुर्वन्ति।