सुमालीनाम्ना यज्ञमाली, दिव्याभरणैः भूषितः कामधेन्व्या पोषितश्च, विष्णोः धामाय दिव्येन पन्थानं यायमानः, मार्गे एकं पुरुषं अपश्यत्। सः पुरुषः इह तत्र च धावन्, दुःखितः, शरणहीनवत् विलपन् दृष्टः। तस्य रुदन्तं, संयमितं च रूपं दृष्ट्वा, यज्ञमाली मनसि क्लेशं अनुभवन्, अञ्जलिं कृत्वा पप्रच्छ—“कः अयं दुःखितः यमदूतैः पीड्यते?” तेन उत्तरं दत्तम्—“एषः सुमाली, तव भ्राता, पापात्मा।” मनसि शोकसंतप्तः पुनः यज्ञमाली नारदम् उवाच—“एतस्य मोक्षोपायं कथय, त्वं हि मम बन्धुः।” साधूनाम् मित्रता सप्तपदेन स्थिता; सतां तु त्रिपदेनापि। सत्संगमस्य प्रत्येकपदे मैत्री च वैरं च भवति। अतः, एषः मम भ्राता; यदि मोचनं शक्यं, तत्र उपायः कथ्यताम्। तदा, प्रसन्नमुखैः तैः यज्ञमालीं हरिप्रियं उचुः—“सुमाली, तुभ्यं मोक्षप्रदं प्रेमोपायं वक्ष्यामि। संक्षेपेण शृणु। तव कृतानि पापानि अनन्तानि। एकदा, स्वजनैः त्यक्तः, शोकदुःखैः पीडितः, विष्णोः मन्दिरे तत्र वर्षा जाता, स्थलः च मलिनः अभवत्। तत्र सर्पदष्टः मृत्युम् उपागच्छत्। ततः ब्राह्मणस्य जन्म प्राप्तवान्, हरौ दृढभक्तिः च। तत्र वासं कृत्वा, ज्ञानप्राप्त्या परमं मोक्षं यास्यसि। उपायं वक्ष्यामि, शृणु। हे भाग्यशालिन्, दया कृत्वा तव भ्रातृं उद्धर।” यज्ञमाली पापक्षयाय तं फलम् भ्रातृये दत्तवान्। यमदूताः तं त्यक्त्वा पलायिताः। तस्मिन्नेव काले, सुमाली स्वर्गं गत्वा हृष्टः अभवत्। तौ भ्रातरौ परस्परं आलिङ्ग्य, महानन्दं अनुभूतवन्तौ। गन्धर्वैः गीतः, विष्णोः लोकं गतवन्तौ। यज्ञमाली अपि तत्र एककल्पं सुमालिना सह सुखेन वासं कृतवान्। तत्रैव ज्ञानसम्पन्नः, सः परमं मोक्षं प्राप्तवान्। पुनः पृथिवीं लब्ध्वा, ब्राह्मणत्वं पुनः प्राप्तवान्। सर्वसमृद्ध्या युक्तः, हरिपूजायाम् भक्तिमान् अभवत्। तत्र गङ्गास्नानं कृत्वा, विश्वेश्वरं ददर्श। हे मुनिश्रेष्ठ, तुभ्यं उङ्गनस्य महत्त्वं उक्तम्। ये अपि अकामाः, विष्णोः पूजनं एकवारं कुर्वन्ति, हरिभक्ताः तं हरिज्ञानपूर्वकं पूजयन्ति। हरिभक्तसंगेन अपि लाभः लभ्यते। ये हरिपूजायाम् लीनाः, हरिनामस्मरणे मनः प्रमुदितम्, ते पापिनः अपि तेषां सेवायाम् प्रवृत्ताः, परमं पदं यान्ति। हरिकथामृतस्य श्रवणे कः न हृष्यति?