सः स्वयमेव तद् वित्तं गणयित्वा विस्मितः सञ्जातः, तस्य सम्पदः चिन्तयन्। एषा सम्पद् अस्य तपसा, वाणिज्येन चान्यैश्च उपायैः प्राप्ता आसीत्। सः मेरुपर्वतसमानं सुवर्णं, अनन्तराशिं सुवर्णं च कामयमानः, सर्वाणि इच्छितानि वस्तूनि लब्ध्वापि पुनः पुनः किञ्चिद् अन्यद् एव इच्छति। तस्य नेत्रे श्रोत्रे च जीर्णे भवन्ति, केवलं तु तृष्णैव नित्ययुवा तिष्ठति। वृद्ध्याः प्रभावात् बलं नश्यति, तृष्णा तु तरुणी सदा भवति। शान्ततमोऽपि पुरुषः कोपं लभते, प्राज्ञः अपि मोहं प्राप्नोति। अतः यः शाश्वतम् आनन्दम् इच्छति, सः पण्डितः आशां त्यजेत्। एवं कुलजन्मापि आशया सह क्षणेन विनश्यति। नीचः अपि चाण्डालः अल्पं दत्त्वा, जात्या श्रेष्ठं अतिवर्तते। अहो, ते कदापि न जानन्ति अवमानादिदुःखम्। शरीरमपि जीर्णं भवति, वृद्ध्या बलं हर्यते। एवं चिन्तयित्वा, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ, सः धर्ममार्गे निष्ठावान् अभवत्। स्वयम् एव स्वार्जितस्य वित्तस्य अर्धं गृहित्वा, तेन स्वकृतानां पापानां नाशाय निश्चयं कृतवान्। गङ्गातटे सः अन्नादीनि दानानि कृतवान्। ततः नरणारायणयोः आश्रमं तपस्यर्थं जगाम। स आश्रमः वृक्षगुल्मसमूहैः पुष्पितफलदिभिः शोभितः आसीत्, वृद्धैः ऋषिभिः सेवायाम् निष्ठितैः च शोभितः। तत्र सः परमं ब्रह्म, तेजःसमूहं, स्तूयमानम् अपश्यत्। पतितपत्रभोजनं तं दृष्ट्वा, वेदमालिः तस्मै प्रणामं कृतवान्। सः मूलकन्दफलादिभिः युक्तः, मनसा नारायणं सम्स्मरन् स्थितः आसीत्। वेदमालिः विनयेन प्रणम्य, वाक्यविशारदं तम् ऋषिं प्राह— "मामुद्धर भगवन्, महाभाग, ज्ञानदानेन माम् उद्धर।" स तु प्रहसन्, गुणसम्पन्नं वेदमालिं प्रति वाक्यकुशलः प्रोवाच— "यत् आत्मनः निग्रहेन दुःसाध्यं, तत् संक्षेपेण वक्ष्यामि।" "कदापि न कुर्वीत पिशुनं वचनं वा।" "हरेः पूजायाम् भक्तिः अस्तु, मूर्खसङ्गं च वर्जयेत्।" "यथा स्वदेहं परित्यजेत्, तथा संसारं त्यक्त्वा शान्तिं लभसे।" "दम्भं मदं कठिनत्वं च परित्यज।" "कृतानि पुण्यकर्माणि अपि पृष्टोऽपि न प्रकाशयेत्।" "अतिथीन् सदा सत्कुर्यात्, स्वकुटुम्बैः सह विवादं विना।" "विश्वस्येश्वरं नारायणं यथाशक्ति पूजय।" "आग्रे नियमानुसारं सेवायाम् अपि निष्ठां कुरु।" "तैलाभिषेकं च यथाशक्ति सम्यक् कुरु।" "मार्गं शोभय, विष्णोः मन्दिरे दीपं स्थापय।" "प्रदक्षिणनमस्कारस्तोत्रपाठैः च पूजां कुरु।" "प्रतिदिनं वेदान्तपाठं यथाशक्ति कुरु।" "सर्वपापविनिर्मुक्तिः ज्ञानात् एव सिध्यति।" "एवं ज्ञाननिष्ठः कश्चन जिज्ञासुः अपि ज्ञानस्य किञ्चिदंशं प्राप्नोति।" इति सः ब्रह्मर्षेः उपदेशं श्रुत्वा, वेदमालिः धर्ममार्गे स्थिरः अभवत्।