शून्यकप्राणायामः स्वस्वरूपेण यथाविधि ज्ञेयः—एवं ज्ञातव्यं, यतः अन्यथा किल महाघोररोगाः जायन्ते। तस्य तु सम्यगाचरणेन सर्वपापविनिर्मुक्तः स जीवः ब्रह्मणः पदम् आप्नोति। यदा इन्द्रियाणि समाहृत्य निगृह्य तिष्ठन्ति, स एव प्रतीयते प्रत्याहार इति। एवं संयमितेन्द्रियः पुरुषः तं परमं ब्रह्म प्राप्नोति, यतः तस्मात् पुनरागमनं दुःखरूपं दुरापम्। यः तु मनसा भ्रमितः, तस्य ध्यानं न सिद्ध्यति—स एव ज्ञेयः मोहितमानसः। यदा इन्द्रियाणि प्रत्याहृत्य स्थिराणि कुर्यात्, सा एव धारणा नाम। तत्र परमात्मानं सर्वभूतधारिणं, अच्युतं, ध्यानं कुर्यात्। तस्य नेत्रे विकसत्पद्मदलसदृशे, शोभनकुण्डलभूषिते, पीताम्बरधारी च दिव्यः, सुवर्णयज्ञसूत्रविभूषितः। तस्य वक्षःस्थले श्रीवत्सलाञ्छनं विराजते, स च देवासुरैः पूजितः। एवं आत्मानं ध्यानयेत्—अव्यक्तं, परमातीतं, सर्वव्यापिनं च। क्षणमात्रमपि ध्यानाभ्यासेन पुरुषः परां मुक्तिम् आप्नोति। ध्यानात् हरिः तुष्यति, धारयन् सर्वार्थाः साध्यन्ते। यदा तस्य ध्यानसन्तोषात् आत्मा तृप्यति, तदा हरिः मुक्तिं ददाति। यदा ध्यानं, ध्येयम्, ध्याता च सर्वथा लीयन्ते, तदा अविच्छिन्नध्यानाभ्यासात् अभेदबोधः जायते। यः तु दीपवत् वायुविनिर्मुक्ते स्थाने स्थितः, स एव समाधिः इति कथ्यते। तत्र स योगी न गन्धं न स्पर्शं न वाक्यं किञ्चिद् अनुभवति, हे महाभाग। स सर्वोपाधिविनिर्मुक्तः योगी अचलं तेजः इव विराजते। यदा अज्ञानं विनश्यति, तदा यथापूर्वं तद् आत्मतत्त्वं प्रतिष्ठते। तस्य विनाशे शुद्धं ब्रह्म विविदुषां प्रकाशते। स सर्वभूतेषु अन्तर्यामिव स्थितः। ये ज्ञातारः श्रेष्ठाः, ते परमातीतं विशुद्धं तत्त्वं पश्यन्ति। स एव सनातनः आदिपुरुषः शब्दब्रह्मरूपेण गीयते। स आनन्दरूपः, शुद्धः, शान्तः, परमब्रह्म इति कथ्यते। स निरविकारः, अजन्यः, नित्यम् शुद्धः—स एव परमब्रह्म। संसारतापदग्धानां तद् अमृतवर्ष इव जनानां हितकरम्। तद् शब्दस्वरूपम्, अनुपमम्, अर्धमात्रात् परं प्रतिष्ठितम्। ‘म’ अक्षरं रुद्रस्वरूपम्, अर्धमात्रा पररूपिणी। तयोः संयोगात् परमब्रह्मविज्ञानं सिध्यति, हे प्राज्ञ। तत्र लक्षणलक्ष्ययोः सम्बन्धः लाक्षणिकया वृत्त्या उभयोः, हे द्विज। तस्याभ्यासयोगेन परमं मोक्षं प्राप्नुवन्ति। अन्तः स्वे हृदि दशमिल्यून्यर्कसमप्रभां तेजः समालोचयेत्। यद् यत् पापं नाशयति, तदेव हृदि चिन्तयेत्। एतद् ज्ञात्वा योगिनां स्वामी परमां मुक्तिम् आप्नोति। सर्वपापविनिर्मुक्तः स हरिसमानं लोकं गच्छति। अथ, हे सर्वज्ञ, यद् अहं पृच्छामि, तत् सम्यग् ब्रूहि। यस्य भगवतः सर्वेश्वरस्य प्रसादः स्यात्, तस्य भक्तिर्नित्यश्चिरस्थायिनी। तद् मे वद, हे सर्वज्ञ महर्षे, हे करुणासमुद्र!