स्वाध्यायसम्पन्नः पुरुषः सर्वकामान् अवाप्नोति। यः तु तृप्तिहीनः, सः कुतःचिद् सुखं न प्राप्नोति। इच्छाः तु 'कदा अहम् इदं अधिकं प्राप्स्यामि' इति चिन्तया अधिकतराः भवन्ति। यः तु यदृच्छया प्राप्तेन तुष्टः भवति, स धर्मनिष्ठः भवति। बाह्यशुद्धिः जलमृद्भ्याम् क्रियते, अन्तःशुद्धिः तु मनसा साध्यते। हे श्रेष्ठमुने, भस्मनि स्थापितानि हविःफलानि न सन्ति। अतः सर्वासक्तिं परित्यज्य, सुखं प्राप्नोति। शुद्धिकर्मणि कृतमपि, दुर्जनात्मा चाण्डालवत् गण्यते। स तु तामेव अशुद्धिं देवताम् इति मन्यते, नरकं च गच्छति। स मद्यपात्रवत् भूषितः अपि, शान्तिं न प्राप्नोति। तीर्थानि तं न शुद्धयन्ति, यथा नदी मद्यपात्रं न शुद्धयति। तम्, हे श्रेष्ठमुने, महापापेभ्यः अपि अधमं विद्धि। तेषां कर्माणि अव्ययफलानि दुःखदायकानि च सन्ति। यः श्रीहरौ दृढभक्तिम् आस्थाय पूजयति, स एव हरिपूजकः इति कथ्यते। एतेन मनःशुद्ध्या मोक्षः सन्निकृष्टः इति मन्यते। योगस्य परमोपायः आसनं सम्यक् आचरितव्यम्। कूर्म, वज्र, वराह, मृगचर्म—एतानि आसनानि। वृषभ, सर्प, मत्स्य, विहङ्ग, अर्धचन्द्र—एतानि च। मकर, त्रैपथ, काष्ठ, स्थाणु, वैकर्णिक—एतानि अपि। महर्षिभिः त्रिंशद् आसनानि निर्दिष्टानि। योगी प्राणान् जयेत्, द्वन्द्वातीतः, निर्द्वेषः च भवेत्। अभ्यासेन प्राणान् शमयेत्, मौनं च समाचरेत्, जनानां दूरतः। एतत् प्राणायामः इति कथ्यते, द्विविधः च स्यात्। ध्यानरहितः 'अगर्भः', ध्यानयुक्तः 'सगर्भः' इति। प्राणायामः चतुर्विधः इति विद्वद्भिः उद्घोषितः। सूर्यदेव, पितृप्रभव, इत्यादि—एतानि तस्य नामानि। तेषु, हे श्रेष्ठमुने, सोमं अधिष्ठातृदेवताम् विद्धि। सूक्ष्मतमं, गुह्यतमं च ब्रह्मदेवतारूपं ज्ञेयम्। दक्षिणनासिकया प्राणं पूरयेत्—एषः पूरकः। पूर्णघटवत् स्थित्वा, कुम्भकः इति प्रसिद्धः। शून्यकः प्राणायामः तस्य विधिनुसारं ज्ञेयः। अन्यथा, महान्ति घोररोगाः जायन्ते। स सर्वपापविमुक्तः ब्रह्मस्थानं प्राप्नोति। इन्द्रियाणि संयम्य, संग्रहीत्वा, प्रत्याहारः इति कथ्यते। ते परमब्रह्मणि गच्छन्ति, यतः पुनः आगमनं दुष्करम्। यः मनः मोहितः, तस्य ध्यानं न सफलम्। इन्द्रियाणि उपसंहरन्, स्थिरं कृत्वा, सा धारणा इति। परमात्मानं, सर्वभूतधारिणं, अव्ययम् ध्यानं कुर्यात्। पद्मकोशसमाननेत्रं, सुशोभनकुण्डलाभूषितम्। पीतवस्त्रधारिणं, दिव्यं, सुवर्णयज्ञोपवीतयुक्तम्।