नारद महर्षये, अहं ते नियमान् अपि व्याख्यास्यामि; तान् शृणु। दिनस्य सन्धिषु पूजया प्रमुख्येन नियमाः उद्घोषिताः। योगस्य प्राप्तये तपः श्रेष्ठं साधनं इति विद्वद्भिः कथितम्। अष्टाक्षरमन्त्रस्य च महावाक्यानां समूहे—यः मूढः स्वाध्यायं परित्यजति, स योगसिद्धिं न प्राप्नोति। स्वाध्याये रममाणैः देवाः तुष्टाः भवन्ति। त्रिविधेषु, ब्राह्मणश्रेष्ठ, प्रत्येकः परः पूर्वात् श्रेष्ठः इति। उच्चैः उच्चारितं जपं वाचिकं जपं इत्युच्यते, यः सर्वयागफलदायकः। किंतु मन्दस्वरे कृतः जपः पूर्वात् द्विगुणं फलदायकः। यः मनसा कृतः जपः, स योगसिद्धिं ददाति। अतः स्वाध्याययुक्तः सर्वकामान् प्राप्नोति। असन्तुष्टः पुरुषः क्वापि सुखं न प्राप्नोति। 'कदा अहं अधिकं प्राप्स्यामि?' इति चिन्तया कामः केवलं वर्धते। यः यदृच्छया प्राप्तेन तुष्टः, स धर्मनिष्ठः भवति। बाह्यशुद्धिः जलमृत्तिकया; आन्तरशुद्धिः मनसा। ऋषिसर्वश्रेष्ठ, भस्मनि स्थापिता हविः फलदायिनी न भवति। अतः सर्वासक्तिं परित्यज्य सुखी भवति। शुद्धिकर्म कृतमपि, दुष्टात्मा चाण्डालवत् मन्यते। स तमेव अशुद्धिं देवतारूपेण गृहीत्वा नरकं प्राप्नोति। स सुरापात्रवत् अलङ्कृतः अपि शान्तिं न प्राप्नोति। तीर्थानि तं न शुद्धयन्ति, यथा सुरापात्रं नदी न शुद्धयति। ऋषिसर्वश्रेष्ठ, स महापापिभ्यः अपि अधमः इति विद्धि। तेषां कर्मणां फलम् अविनाशि दुःखदं च। यः हरेः भक्त्या दृढः, स हरेः पूजकः इति कथ्यते। एतेन मनःशुद्ध्या मोक्षः सुलभः इति मन्यते। योगस्य परमसाधनं आसनं सम्यक् आचरितव्यं। कूर्म, वज्र, वराह, मृगचर्म—एतानि आसनानि। वृषभ, सर्प, मत्स्य, विहंग, अर्धचन्द्र—एतानि अपि। मकर, त्रैपथ, काष्ठ, स्थाणु, वैकर्णिक—एतानि अपि। महर्षिभिः त्रिंशद् आसनानि वर्णितानि। साधकः प्राणान् जयेत्, द्वन्द्वातीतः, असूयारहितः च भवेत्। अभ्यासेन प्राणान् शमयेत्, मौनेन, जनात् दूरः च। एतत् प्राणायामः, द्विविधः इति कथ्यते। ध्यानाभावेन 'अगर्भः', ध्यानयुक्तः 'सगर्भः' इति। प्राणायामः चतुर्विधः इति विद्वद्भिः उद्घोषितः। सूर्यदेवता, पितृप्रभवः, इत्यादयः तानि। तेषु, सोमदेवतां श्रेष्ठ ऋषे विद्धि। अतीव सूक्ष्मः, गुह्यः, ब्रह्मदेवतारूपः इति विज्ञेयः। दक्षिणनासिका द्वारा श्वासं पूरयेत्; एषः पूरकः इति कथ्यते। पूर्णकलशवत् स्थित्वा, एषः कुम्भकः इति प्रसिद्धः।