विद्यैव मोक्षदायिनी, तस्याः प्राप्तये साधनं वक्ष्यामि। तत्र पण्डितः शास्त्रार्थविज्ञानसमेतैः सह विवेचनं समाचरेत्। अनित्यं परित्यज्य नित्ये एवाश्रयं कर्तव्यं सदा। यः तु वैराग्यं न प्राप्नोति, स संसारचक्रे निरन्तरं परिवर्तते। तस्य संसारात् विमुक्तिरपि कदाचिद् न सिध्यति। शमादिगुणरहितस्य ज्ञानमपि न प्रवर्तते। यः सदा हरिस्मरणे रतः, स एव मोक्षकाङ्क्षी कथ्यते। स विष्णुम् सर्वव्यापिनं चिन्तयेत्, सर्वभूतदया चास्य नित्यं भावना भवेत्। एवं यः जानाति, स योगसमुत्थज्ञानवान् इति ब्राह्मण, विज्ञायते। योगः शुद्धं ज्ञानम्; तत् ज्ञानं मोक्षदं स्मृतम्। अथर्वणश्रुत्यपि प्रतिपादयति—द्वे ब्रह्मणो रूपे विज्ञेयम्। तयोः अभेदबुद्धिर्यः, स योग इति कथ्यते। तत्राधमं पण्डिताः प्रवदन्ति, परं तु परमात्मा इति। परमात्मा अव्यक्तः, शुद्धः, पूर्णः इति वर्ण्यते। तदा, महर्षे, जीवबन्धनानि छिद्यन्ते। बुद्धिभेदात् जनानां भेदाभासः दृश्यते। वेदान्तवचनेन, द्विजश्रेष्ठ, किञ्चित् अपि परं नास्ति। गुणरहितस्य परमात्मनः न कर्तृत्वं न भोक्तृत्वं अस्ति। अन्यस्याभावात्, यद् मोक्षार्थं ज्ञेयम्, तत् एव इह। तद्विचारसमुत्थं ज्ञानं परमं मोक्षसाधनम्। परमविदुषां, द्विजश्रेष्ठ, एष एव परब्रह्मस्वरूपः। बुद्धिभेदात् अक्षरं बहुरूपवत् प्रतीतिरेव दृश्यते। अतः, विप्रश्रेष्ठ, मुमुक्षुणा योगेन मायां त्यक्तव्या। अनन्तरं माया अनिर्वचनीया, भेदबुद्धिप्रदायिनी इति विज्ञेया। तस्मात्, माया-रहितैः अज्ञाननाशः कर्तव्यः। बुद्धिमन्तः हृदि परमात्मा सततम् एव प्रकाशते। योगः अष्टाङ्गसम्पन्नः; तस्याङ्गानि सम्यक् वक्तुम् इच्छामि। प्राणायामः, प्रत्याहारः, धारणा, ध्यानं च तत्र सन्ति। तेषां लक्षणानि संक्षेपेण वक्ष्यामि, मुनिपते। अक्रोधः, अमात्सर्यं च यमाः संक्षेपेण निर्दिष्टाः। अहिंसा, साधुभिः प्रशस्ताः, योगसिद्धिदायिनी स्मृता। सत्यम्, मुनिवर, उक्तं; अद्यास्तेयस्य शृणु। परद्रव्यग्रहणं स्तेयम्; तद्विपरीतम् अस्तेयम् इति विद्वांसः वदन्ति। ब्रह्मचर्यत्यागेन विद्वानपि पापी भवति। स चाण्डालसमः, सर्ववर्णात् बहिष्कृतः। तेन सह संवादः अपि ब्रह्महत्या-दोषसमः इति स्मृतम्। तस्य सहचरैः सह संगतिः अपि महापातकदायिनी। अप्रिग्रहः दानाग्रहणत्यागः, यः योगसिद्धये कारणम्। धर्मज्ञैः क्रोधः दोषः इति निर्दिष्टः; तद्विपरीतः अक्रोधः गुणः। विद्वद्भिः मात्सर्यं दोषः इति; तदत्यागः अमात्सर्यम् इति कथ्यते। एवं, मोक्षोपायः ज्ञानरूपः, योगश्च अष्टाङ्गसम्पन्नः, परमात्मा सर्वत्र व्याप्तः, मायया भेदबुद्धिः उपजायते, अज्ञाननाशेन तु आत्मप्रकाशः स्फुरति इति।