ततः, तस्य हस्तपादयोः चलनशक्तिरपगता, सः स्वबन्धुभिः मित्रैः च विलपद्भिः परिवृतः, वाक्यं वक्तुं असमर्थः, मनसि चिन्तयन्—मम अर्जितं धनं सम्पत्तिं च कः स्वीकर्ता भविष्यति इति—तस्य नेत्रयोः अश्रुपूरितयोः, गले कम्पनमुपजाते, जीवः शरीरेण निष्क्रान्तः, यमदूतैः गृहीतः, बन्धनैः बद्धः, पूर्ववत् नरकादिषु स्थानेषु दुःखानुभवति। एवं सर्वे जीवाः, स्वकर्मक्षयपर्यन्तं, तीव्रं दुःखं अनुभवन्ति। अतः, मोक्षार्थं परमविद्यायाः अभ्यासः कर्तव्यः; ज्ञानात् मोक्षः सम्पद्यते। तस्मात् संसारबन्धनात् मुक्त्यर्थं परमज्ञानं यत्नेन साधयेत्। यः हरिं न सेवते, तस्मात् अन्यः कः मूढः अस्ति? ये पुरुषाः कामासक्ताः, विष्णौ न आसक्ताः, ते दुःखं गच्छन्ति। ज्ञानहीनाः अपि जीवन् नरकदुःखेन क्लिश्यन्ति—हा! अज्ञानिनः महामोहावृताः, जगत् नित्यं मन्यन्ते। यः विष्णुं संसारबन्धननाशकं न पूजयति, सः महापापी। चण्डालः अपि हरिस्मरणनिष्ठः, हे ब्राह्मन्, महान् सुखं प्राप्नोति। पापिनः मूढाः चिन्तासम्पूर्णाः पुरुषाः विनाशं न गच्छेयुः किम्? इदं लब्ध्वा, बुद्धिमन्तः परलोकसाधनाय प्रयत्नं कुर्वन्ति। ते परमपदं यान्ति, यत्र पुनरावृत्तिः कठिनम्। यः तत्र लयं प्राप्नोति, सः संसारमुक्तिदाता। तं देवानां प्रभुं पूजयित्वा, संसारात् विमुक्तिः स्यात्। ये संसारबन्धनैः बद्धाः, ते बहु दुःखानि अनुभवन्ति। केन उपायेन मोक्षः लभ्यते? तद् ब्रूहि, हे तपस्विन्। हे मुनिश्रेष्ठ, केन दुःखनाशः स्यात्? कामेन प्रभावितः पुरुषः लोभवान् भवति; लोभात् क्रोधयुक्तः; बुद्धिनाशात् पापं पुनः पुनः करोति। यथा देहत्यागानन्तरं मोक्षः लभ्यते, तथा वक्तव्यम्। यद् संसारदुःखमुक्त्यर्थं उपायं इच्छसि— हरिः रक्षकः, रुद्रः संहारकः; स एव मोक्षप्रदः। विष्णुः नारायणः दुःखरहितः, मोक्षदः इति विद्धि। तं महाबलिनं, अजं देवम् ध्यानात् दुःखात् विमुक्तिः लभ्यते। ज्ञानं, नित्यसुखरूपं, मोक्षस्य साधनम् इति कथ्यते। ये हरिं नित्यधामप्रदं पूजयन्ति, त एव विद्वांसः। ये हृदि तत्त्वदर्शिनं पश्यन्ति, तं सुखदं जानन्ति। पूर्णं, आकाशमध्ये स्थितं, पुरुषाय मोक्षदं इति कथ्यते। सः अप्रतिमः, सर्वाधारः; तं देवम् शरणं गन्तव्यम्। तत्त्वज्ञाः ऋषयः विष्णुं मोक्षदं इति घोषयन्ति। स एव कर्मफलप्रदः, निष्कामकर्मिणां मोक्षदः। अव्यक्तः, सर्वान् भुङ्क्ते, सः स्वामी मोक्षदः इति कथ्यते। तं करुणामयं, नित्यधामदं पूजयेत्। हरिः अक्षरः, जरामरणरहितः, मोक्षदः। ये तं परमपुरुषं जानन्ति, शीघ्रं अमृतत्वं प्राप्नुवन्ति। यद् परमपरं, तत् विष्णोः परमधाम। पूर्णं, विज्ञानरूपं, मोक्षदं इति ज्ञायते। योगी यः नित्यं पूजयति, सः परमपदं प्राप्नोति। योगी यः निष्कामः निरद्वेषः, सः परमपदं प्राप्नोति। एवं शास्त्रस्य वचनानुसारं, संसारदुःखेन क्लिश्यमानानां जनानां मोक्षः विष्णुभजनं, परमज्ञानं च साधनम्; तेन एव परमसुखं, परमपदं, अमृतत्वं च लभ्यते।