एकदा धर्मशास्त्रस्य गम्भीरविधीन् नारदाय मुनये व्याख्याय भगवान् ऋषिः कथयति। ब्रह्महत्या-संबन्धे यदि वीर्यस्रावः कृतो भवति, अथवा वह्निना दग्धः स्यात्, तदा ब्रह्महत्या-व्रतम् आरब्धव्यम्। एतत् व्रतम् नववर्षाणि यावत् विष्णुभक्त्या योजनीयम्। यदि आचार्यपत्नीं समीप्य विहितं लङ्घयेत्, त्रिवर्षपर्यन्तं ब्रह्महत्या-व्रतम् आचरितव्यम्। यदि काममोहितः पितृष्वसा-मातृष्वसा-स्वकन्यायाः समीपं गच्छेत्, तदा अपि तद्व्रतम् त्रिवर्षाणि यावत् कर्तव्यम्, एकस्मिन्नहनि बहुवारं अपि चेत्। यदि त्रिरात्रात् परं कालः गच्छति, तदा वह्निना दग्धः एव शुद्धिं लभते, अन्यथा न। यः कामात् मित्रपत्नीं शिष्यपत्नीं वा समीपं गच्छेत्, तस्य विशिष्टं प्रायश्चित्तं विहितम्। यदि अकामः स्यात्, तदा संवत्सरमात्रं प्रायश्चित्तं कर्तव्यम्। यः प्रायश्चित्तेन शुद्धचित्तः भवति, सः सर्वकर्मणां फलं प्राप्नोति। प्रतिव्रतम् यथानियमं संपूर्ण्य, संशयमपि विना, शुद्धिः लभ्यते। कायिकं प्रायश्चित्तं सम्यक् कर्तव्यम्, अन्यथा पतितत्वं आगच्छति। संभोगं कृत्वा द्वादशरात्राणि, अथवा अर्धमासपर्यन्तं उपवासः कर्तव्यः। एवं संभोगात् षण्मासपर्यन्तं द्वे चान्द्रायणव्रते आचरितव्ये। एषा प्रायश्चित्तविधिः त्रिविधा, ज्ञानस्य च संभोगस्य च क्रमात्। यदि मार्जारं अजं श्वानं कुक्कुटं वा हन्यात्, तदा तदनुरूपं प्रायश्चित्तं विहितम्। गजवधाय जातपकृच्छ्रः, गोहत्याय परकः निर्दिष्टः। पानं, शयनं, उपवेशनं, पुष्प-मूल-फल-सेवनं, शुष्ककाष्ठ-तृण-वृक्ष-गुडादिभिः सह यथानियमं आचरणीयम्। तितिभा, चक्रवाक, हंस, करण्डव, शुक, काक, बक, शिशुमार, कूर्म इत्यादिषु यदि हिंसा क्रियते, तदा प्राजापत्यव्रतम् आचरितव्यम्, वीर्य-मूत्र-पुरिष-स्पृष्टं खाद्यं केवलं भक्षयेत्। रजस्वलां, चाण्डालं, महापापिनं वा स्पृष्ट्वा, वस्त्रयुतं स्पृशन् स्नानं कुर्यात्, तैलं वा पिबेत्। अज्ञानात् तेषां स्पर्शः यदि भोजनकाले भवेत्, स्नानदानपाठभोजनकाले वा, तदा भुक्तं वमयेत्, आत्मानं रक्षेत्, ततः उपवासं कुर्यात्। व्रतादिषु मध्ये भस्मापि शृणोति चेत्, तदा अपि शुद्ध्यर्थं यत्नः आवश्यकः। द्विजदेव-निन्दनं महापातकात् अपि महापातकम्। ये पापानि मुनिभिः महापातकसमानानि उक्तानि, तेषु प्रायश्चित्तानि नारायणभक्त्या आचरितव्यानि। यः रागरहितः, पश्चात्तापयुक्तः च भवति, सः महापातकैः सर्वपापैः वा संयुक्तः अपि चेत्, यदि नारायणं विश्वरूपं निष्कलङ्कं चित्ते निधायेत्, तदा सः शुद्धिं प्राप्नोति। स्मरणं, पूजनं, ध्यानं, नमस्कारः च येन केनापि प्रकारेण हरिं सेवते, सः अपि विमुक्तः भवति। विष्णोः एकस्मिन्स्मरणे एव पापसंघातः नश्यति। हे मुनिश्रेष्ठ, मनुष्यजन्म दुर्लभं प्राप्य, यः कृतार्थः भवति, सः सर्वान् विघ्नान् नाशयति, चित्तशुद्धिं च लभते। धर्मार्थकाममोक्षाः चतुर्विधाः पुरुषार्थाः नित्याः इति कथ्यन्ते।