यः सदा कामादिभिः प्रवृत्तः तस्य मनः मोहितं इति कथ्यते। किन्तु अत्र श्रेष्ठाः सत्पुरुषैः असङ्गिनः इति निर्दिष्टाः। तदनन्तरं, भगवतः आदेशेन, “स्वस्थानानि शान्त्या प्रतिनिवर्तध्वम्; सः युष्मान् न बाधिष्यति,” इति देवगणाः शान्तमनसः स्वैः स्वर्गलोकैः प्रतिनिवृत्ताः। ततोऽसौ मालतीपुष्पसमानप्रभः भगवाँस्तेभ्यः वरं दत्तवान्। स्वयं आत्मन्येव तुष्टाः देवसंघाः यथा आगतवन्तः तथा स्वर्गं पुनः जग्मुः। तत्र निराकारः परमब्रह्म स्वप्रकाशः निर्मलः च आसीत्। दिव्यायुधधारणं तम् दृष्ट्वा मृकण्डुः विस्मयमाप। सः स्रष्टारं शान्तमनोहरमुखं विश्वतेजसा दीप्तं अपश्यत्। सः शाश्वतं देवेशं भूमौ प्रणम्य अञ्जलिं शिरसि स्थाप्य स्तुतिं आरब्धवान्। तेन उक्तम्— “नमः द्वयोः पारयोः पराय परमाय, उत्तमोत्कर्षाय, मोक्षदाय। बहुरूपधारिणं स्पर्शरहितं तं परमं भगवन्तं स्तुत्यं अहम् उपासे। अनुपमं भक्तिस्रोतृं भक्तवत्सलं सर्वेश्वरं आदिपूज्यं अहं नमामि। मोहविमुक्तं विश्वशुद्धं संसारनाशकं तं प्रणमामि। लोकसेव्यं विश्वधाम परमेश्वरं करुणासागरं च अहम् नमामि।” शङ्खचक्रगदाधरः परमसन्तोषं प्राप्तवान्। सः स्नेहपूर्णया वाचा उवाच— “वरं वृणीष्व, स्थिरव्रत। यद्यत् ते मनः इच्छति, तं वरं वृणीष्व। तव दर्शनं अपि अयोग्येभ्यः दुर्लभं स्मृत्यं; धर्मिष्ठाः दीक्षिताः विरक्ताः अनसूयकाः अपि, तव दर्शनं दुर्लभं। केवलं तेन अहं तृप्तः, जनार्दन, जगद्वाहन। तद् परमं पदं, अच्युत, यत् तव दर्शनात् लभ्यते। मम दर्शनं कदापि निष्फलं न भविष्यति। तद् अहं स्थापयिष्यामि; मम कुलजनाः मिथ्या न भाषन्ते।” भगवान् उक्तवान्— “सर्वगुणसम्पन्नः दीर्घायुः स्वस्वरूपधारी च भविष्यति। हे मुनीश्वर, मम प्रसादे त्रिषु लोकेषु किम् असाध्यम्?” ततः मृकण्डुः अदृश्यः अभवत्, तपः समाप्तं च अकरोत्। एतस्मिन् समये, हे महाभाग, हरिः भृगुनन्दनः किं अकरोत् इति कथय। सः दीर्घायुषः तस्य महाप्रवाहे वैष्णवीं मायां अपश्यत्। विष्णुभक्त्या सम्पन्नः तस्य मुनेः मर्कण्डेयस्य प्रति तस्य चित्तं निवृत्तम्। सः गृहे प्रविष्टः, निश्चलः शान्तः आत्मसंयमी च तुष्टः अभवत्। तस्य पत्नी मनसा वाचा कायेन च पतिसेवा परायणा अभवत्। दशमासानां अन्ते, सा परमदीप्तिं युक्तं पुत्रं सुषुवे। तस्य जन्मकर्माणि शुभानि विधिपूर्वकं कृतानि। ततो पंचमे वर्षे, सः उपनयनं प्राप्तवान्, हर्षपूर्णः च अभवत्। तदा पितुः उपदेशः— “हे पुत्र, द्विजातीन् सदा विधिवत् सत्कार्यं कुर्यात्। वेदाध्ययनपूर्वकं वेदकर्माणि कर्तव्यानि। निषिद्धं वाक्यादिकं वर्जनीयम्। कस्यापि द्वेषः न कर्तव्यः; सर्वहितं आचरितव्यम्।” एवं पितृणा उपदिष्टः स महान् मुनिः मर्कण्डेयः अभवत्।