यदा समग्रं जगत् एकमिव सागरतत्त्वमभवत्, चराचरं सर्वं विनष्टमासीत्, तदा अनन्तपद्मोत्पन्नशरीररूपैः विभूषितः स भगवान्, अणोऽण्यदप्यणुतमः, यो विश्वाण्डस्य संकोचनविकासकर्त्ता, स एव स्थितवान्। तत्रैव महर्षिः मार्कण्डेयः तस्य महेश्वरस्य दिव्यलीलां दृष्टवान्। हे मुनिवर, श्रुतमस्माभिः यत् पूर्वं केवलं हरिरेवावशिष्टः। सर्वे विनष्टे वस्तुनि, हरिणा ग्रसे, स एव किं कारणेन शेषः स्थितः? को जनः हरिगुणामृतपानं कर्तुम् आलस्यं कुर्यात्? शालग्रामे महती तीर्थस्थले, स महान् तपस्वी तत्र तपः कृतवान्। स निराहारः, क्षमया युक्तः, सत्यवादी, जितेन्द्रियः, सर्वभूतहिते रतः, आत्मसंयमी, परं तपः आसक्तः। ते सर्वे निरदोषं परमेश्वरं नारायणं शरणं गतवन्तः। ते देवदेवं पद्मनाभं, जगद्गुरुं, स्तुत्वा ऊचुः—"प्रभो, मृकण्डुतपसा भीताः वयं शरणागताः, रक्षस्व।" "जयस्ते विश्वरूपाय! जयस्ते विश्वाण्डकारणाय! नमो लोकनाथाय! नमो लोकसाक्षिणे! नमो ध्यानरूपाय! नमो ध्यानफलाय! नमो भूम्यादिरूपाय! नमश्चैतन्यरूपिणे! नमो रूपरहिताय, स्वस्वरूपाय, नानारूपधारिणे! पुनः पुनः कृष्णाय, गोविन्दाय, लोकहिताय नमः। नमो भास्कराद्यभिन्नरूपाय, हविर्दानपितृयज्ञग्रहाय। पुनः पुनः तस्मै स्मरणदुःखनाशकाय नमः।" ततः स भगवान् शङ्खचक्रगदाधरः तेषां पुरतः प्रकटितः। सर्वाभरणभूषितः, श्रीवत्सलाञ्छितवक्षाः, ऋषिसत्तमैः स्तुतः, प्रमुखैः पार्षदैः परिवृतः। हर्षगौरवयुक्ताः ते अष्टाङ्गप्रणिपातेन नमस्कृत्य, मुदिताः स्थिताः। तेषां विनतवदनानां देवानां, इन्द्रमुख्यानां प्रति, स प्रीतः ईदृशं वचनम् अवदत्— "स धर्मात्मा तपस्वी मुनिः, हे देवाः, न किञ्चित् क्लेशं वहति। सर्वथा श्रेष्ठा देवाः अन्यं न बाधन्ते, स्वप्नेऽपि न। स्वरक्षणं कृत्वा एव द्वेषभावः अन्यत्र न युज्यते। कः पण्डितः स्वहितं विना परपीडां कुर्यात्? आर्यः कः अन्येन सह क्रीडां वा विघ्नं वा कर्तुं शक्नुयात्? कामाद्यनुषङ्गयुक्तः स मोहात्मा उच्यते, परन्तु साधवः असङ्गिनः इति गुणिभिः कथ्यन्ते। शान्त्या स्वगृहं प्रतिगच्छत, स तपस्वी भवतः न बाधिष्यते।" इत्युक्त्वा, मल्लिकापुष्पसदृशप्रभः स भगवान् तेषां वरं दत्तवान्। तेन सन्तुष्टाः देवगणाः स्वस्थानं स्वर्गं गताः। तत्र निराकारं परं ब्रह्म, स्वप्रकाशं, निरञ्जनं, स भगवान्। तं दिव्यायुधधारिणं दृष्ट्वा, मृकण्डुः विस्मितः अभवत्। स स्रष्टारं, प्रसन्नवदनं, विश्वतेजसा दीप्तं, शान्तं च दृष्टवान्। स अनन्तदेवं शिरसा भूमौ प्रणम्य, हस्तौ शिरसि स्थापयित्वा, स्तुतिं कर्तुम् आरब्धवान्।