धर्मः तुष्टः स विधिवत् शास्त्रानुसारं तं समुपगम्य सम्बोधितवान्। धर्मराजः तव यशः श्रुत्वा साक्षात् त्वां द्रष्टुम् आगतः इति तेन उक्तम्। देवाः, ऋषयः, तथा गुणानुरागिणः अपि त्वां द्रष्टुम् इच्छन्ति इति सन्देशः प्राप्तः। तत्र सततं धर्मात्मानः देवाः च वसन्ति। सर्वेषां प्राणिनां हितं यथा सुलभं न भवति, तादृशं लाभं ममापि दुर्लभम्। स धर्मः विनयेन हर्षेण च सौम्यं वचनं प्राह। परमकारुण्यपूर्णः स धर्मः तं पृष्टवान्—"कृपया एतत् मे कथय। केषां कति दुःखानि वर्णितानि, केषां च तानि घोषितानि?" इत्येवम्। "महाभाग, सर्वं विस्तारतः मे कथय," इति धर्मः पुनः याचितवान्। स तस्य प्रश्नं श्रुत्वा, "श्रद्धया शृणु, धर्मं च अधर्मं च तत्त्वेन वर्णयिष्यामि। यथा दुःखानि वर्णितानि, तानि अनन्तानि भयानि च दृश्यन्ते। अतः संक्षेपेण धर्माधर्मयोः स्वरूपं ते वक्ष्यामि। आत्मवेदिनां दत्तं तदक्षयम् भवति। यः दत्वा यथायोग्यं तस्य उपयोगं साधयति, तस्य पुण्यं शृणु। विष्णोः धाम प्रविश्य, तत्र एकं कल्पं सुखेन वसति। ब्रह्मणः मार्गे कृतकर्मणां फलं गणयितुं स्रष्टा अपि न समर्थः। यः जीवदानं ददाति, तस्य पुण्यं वर्णयितुं कः समर्थः? स सर्वतीर्थेषु रक्षितः भवति, तेन सर्वाणि तपांसि साध्यन्ते। सः अपि तद् फलम् प्राप्नोति, किम् बहु वचनम्? शतवर्षं जीवन् अपि तानि पुण्यानि गणयितुं न शक्नोति। सर्वपापानि कर्तुः निःसंशयं नश्यन्ति। सः सर्वपापात् विमुक्तः शतवर्षं स्वर्गे वसति। प्रेरयिता अपि तद् फलम् प्राप्नोति, सन्तुष्टः। सः अपि स्वर्गे शतवर्षं वसति, कोटिपापात् विमुक्तः। सः पुण्यं तीर्थस्य प्राप्नोति, एषा सनातनी शिक्षाः। एतत् श्रुत्वा सर्वपापात् विमुक्तः भवति, नात्र संशयः।" महाप्रतीपी नाम राजा, विद्वान्, सदा ब्राह्मणान् पूजयति। तस्य पत्नि, महाभागा, चम्पकमञ्जरी नाम्ना। तौ सदा शास्त्रधर्मे निश्चयमूलं व्रतं धारयतः। शास्त्रविहीनं वक्तारं ब्रह्मघ्नं विदुः। राजा सदा आचार्याणां वचनं श्रुणोति, विधिपूर्वकं। तस्य राज्यस्य भूमिः धर्मेण रक्षितः। कदाचित् स राजा महावने मृगयायां गतः। तत्र, दैवयोगात्, किञ्चित् मृगं न लब्ध्वा, सः अत्यन्तं श्रान्तः अभवत्। ततः शुष्कं सरः दृष्ट्वा, स चिन्तयामास—"कथं जलं स्यात्, येन अहं राजा जीवेत्?" ततः हस्तपरिमाणं खनित्वा जलं प्राप्तवान्। तत्र अपि भूमिशः नाम मन्त्रिणः, बुद्धिसागरः इति प्रसिद्धः। सः उवाच—"राजन्, एषः पद्मसरः पूर्वं वर्षजलपूर्णः आसीत्। अतः, निष्पाप, त्वं प्रसन्नः भव, प्रभो, आदेशं दातुम् अर्हसि।