ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਚ ਭਵੇਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ਦੇਵਤਾ ਭੁਵਨੇਸ਼੍ਵਰੀ
ਉਹ ਗਾਇਤਰੀ ਛੰਦ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਅਤੇ ਭੁਵਨੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿਚ ਵੀ ਹੈ।
ਸਂਹਾਰਸृष੍ਟਿਮਾਰ੍ਗੇਣ ਮਾਤृਕਾਨ੍ਯਸ੍ਤਵਿਗ੍ਰਹਃ
ਸੰਹਾਰ ਤੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਾਹੀਂ ਮਾਤਾਵਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਹृਲ੍ਲੇਖਾਂ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਵਦਨੇ ਗਗਨਾਂ ਹृਦਯਾਂਬੁਜੇ
ਹਰਿ ਲੇਖਾ ਨੂੰ ਸਿਰ ਤੇ, ਮੂੰਹ ਵਿਚ, ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਦਿਲ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਊਰ੍ਦ੍ਧ੍ਵਪ੍ਰਾਗ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੋਦੀਚ੍ਯਪਸ਼੍ਚਿਮੇषੂਤ੍ਤਰੇ ऽਪਿ ਚ
ਉਪਰ, ਪੂਰਬ, ਦੱਖਣ, ਉੱਤਰ, ਪੱਛਮ ਅਤੇ ਉਪਰ ਵਾਲੀਆਂ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿਚ ਵੀ।
ਅਙ੍ਗਾਨਿ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਜ੍ਜਾਤਿਯੁਕ੍ਤਾਨਿ षਟ੍ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਫਿਰ, ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜਾਤੀ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰ੍ਯਾ ਸਹਿਤਂ ਵਿष੍ਣੁਂ ਕਪੋਲੇ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਸਾਵਿਤਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਨੂੰ ਸੱਜੇ ਗਾਲ ਤੇ ਰੱਖੋ।
ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਧਨਪਤਿਂ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਵਾਮਕਰ੍ਣਾਗ੍ਰਕੇ ਪੁਨਃ
ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਧਨ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਫਿਰ ਵਾਮ ਕੰਨ ਦੇ ਆਗੇ ਰੱਖੋ।
ਸਵ੍ਯਕਰ੍ਣੋਪਰਿ ਨਿਧਾਕਰ੍ਣਗਣ੍ਡਾਨ੍ਤਰਾਲਯੋਃ
ਵਾਮ ਕੰਨ ਦੇ ਉਪਰ, ਅਤੇ ਕੰਨ ਤੇ ਗਾਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ।
ਕਣ੍ਠਮੂਲੇ ਸ੍ਤਨਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵੇ ਵਾਮਾਂਸੇ ਹृਦਯਾਂਬੁਜੇ
ਗਲੇ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਤੇ, ਦੋਵੇਂ ਛਾਤੀਆਂ ਤੇ, ਵਾਮ ਮੋਢੇ ਤੇ, ਅਤੇ ਦਿਲ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿਚ।
ਭਾਲਾਂਸ਼੍ਚ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਜਠਰੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਂਸਾਪਰਕੇ ਹृਦਿ
ਮੱਥੇ ਤੇ, ਪਾਸੇ ਤੇ, ਪੇਟ ਤੇ, ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ ਤੇ, ਅਤੇ ਦਿਲ ਵਿਚ।
ਮੂਲੇਨ ਵ੍ਯਾਪਕਂ ਦੇਹੇ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਦੇਵੀਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍
ਮੂਲ ਨਾਲ, ਸਰੀਰ ਵਿਚ ਵਿਆਪਕ ਕਰਕੇ, ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਮਰਾਸ੍ਯਾਮਿਨ੍ਦੁਮੁਕੁਟਾਂ ਵਰਪਾਸ਼ਾਙ੍ਕੁਸ਼ਾਭਯਾਮ੍
ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਚੰਦ ਦੀ ਮੁਕੁਟ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਵਰ, ਫੰਨ੍ਹਾ, ਅੰਕੁਸ਼ ਤੇ ਅਭੈ ਮੋਦਰਾ ਰੱਖਦੀ ਹੈ, ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅष੍ਟਦ੍ਰਵ੍ਯੈਰ੍ਦਸ਼ਾਂਸ਼ੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵृਕ੍ਸ਼ਸਮਿਦ੍ਵਰੈਃ
ਅੱਠ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ, ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਰੁੱਖ ਦੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ।
ਤਨ੍ਦੁਲਾਜ੍ਯਤਿਲਂ ਵਿਪ੍ਰ ਦ੍ਰਵ੍ਯਾष੍ਟਕਮੁਦਾਹृਤਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਚਾਵਲ, ਘੀ, ਤਿਲ—ਇਹ ਅੱਠ ਪਦਾਰਥ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪਦ੍ਮਮष੍ਟਦਲਂ ਬਾਹ੍ਯੇ ਵृਤ੍ਤਂ षੋਡਸ਼ਭਿਰ੍ਦ੍ਦਲੈਃ
ਬਾਹਰ ਅੱਠ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ, ਗੋਲ, ਅਤੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲਾ ਕਮਲ।
ਤਤਃ ਸਂਪੂਜਯੇਤ੍ਪੀਠਂ ਨਵਸ਼ਕ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਨੌ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਪੀਠ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਾ ਵਿਲਾਸਿਨੀ ਗੋਗ੍ਧੀਤ੍ਯਘੋਰਾ ਮਙ੍ਗਲਾ ਨਵ
ਉਹ ਸਦਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ, ਚਮਕਦੀ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਸੋਹਣੀ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾਂ ਸਂਪੂਜਯੇਦ੍ਦੇਵੀਮਾਵਾਹ੍ਯਾਵਰਣੈਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉਸ ਉੱਤੇ, ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਸਹੀ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਢੱਕਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸੱਦ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
षਟ੍ਕੋਣੇषੁ ਯਜੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਮਿਥੁਨਦੇਵਤਾਃ
ਛੇ ਕੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੂਜਾਰੀ ਯਜਨਾ ਕਰੇ, ਫਿਰ ਜੋੜਿਆਂ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀਂ ਪੂਜਯੇਨ੍ਮਤ੍ਰੀ ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਣਮਪਿ ਤਾਦृਸ਼ਮ੍
ਪੂਜਾਰੀ ਗਾਯਤਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਵੀ ਉਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਂ ਪੀਤਵਸਨਾਂ ਯਜੇਦ੍ਵਿਣੁਂ ਚ ਤਾਦृਸ਼ਮ੍
ਉਹ ਸਾਵਿਤਰੀ, ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਵੀ ਉਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ।
ਯਜੇਤ੍ਸਰਸ੍ਵਤੀਮਚ੍ਛਾਂ ਰੁਦ੍ਰਂ ਤਾਦृਸ਼ਲਕ੍ਸ਼ਣਮ੍
ਉਹ ਸਰਸਵਤੀ, ਸੁਚੱਜੀ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਦੀ ਵੀ ਉਹੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ।
ਕਰਾਭ੍ਯਾਂ ਬਿਭ੍ਰਤੀਂ ਪੀਤਾਂ ਤੁਨ੍ਦਿਲਂ ਧਨਦਾਯਕਮ੍
ਉਹ, ਜਿਸਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਧਨ ਹੈ, ਪੀਲੀ, ਗੋਲ-ਮਟੋਲ, ਤੇ ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਧਨਦਾਙ੍ਕਸਮਾਰੂਢਾਂ ਮਹਾਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਂ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍
ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਬੈਠੀ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਧਾਰਯਨ੍ਤਂ ਜਪਾਰਕ੍ਤਂ ਪੂਜਯੇਦ੍ਰਕ੍ਤਭੂषਣਮ੍
ਜੋ ਲਾਲ ਜਪਾ ਫੁੱਲ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਲਾਲ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਪਾਣਿਨਾ ਰਮਣਾਙ੍ਕਸ੍ਥਾਂ ਰਤਿਂ ਸਮ੍ਯਕ੍ਸਮਰ੍ਚਯੇਤ੍
ਜੋ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿੱਚ ਹੱਥ ਨਾਲ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਰਤੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਸृਣਿਪਾਸ਼ਧਰਂ ਕਾਨ੍ਤਂ ਵਰਾਙ੍ਗਾਸृਕ੍ਕਲਾਙ੍ਗੁਲਿਮ੍
ਜੋ ਫੰਨ੍ਹੀ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਫੜਦਾ ਹੈ, ਸੋਹਣਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਲਾਲ ਉਂਗਲੀਆਂ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਪੁष੍ਕਰੇ ਵਿਗਲਦ੍ਰਤ੍ਨਸ੍ਫੁਰਚ੍ਚषਕਧਾਰਿਣਮ੍
ਕੰਵਲੇ ਵਿੱਚ, ਰਤਨ ਲੁੜਦੇ ਹੋਏ, ਚਮਕਦਾ ਪਿਆਲਾ ਫੜਨ ਵਾਲਾ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਧृਤਰਕ੍ਤੋਤ੍ਪਲਾਮਨ੍ਯਪਾਣਿਨਾ ਤੁ ਧ੍ਵਜਸ੍ਪृਸ਼ਾਮ੍
ਜੋ ਇੱਕ ਹੱਥ ਨਾਲ ਲਾਲ ਕੰਵਲਾ ਫੜਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਝੰਡਾ ਛੁਹਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਕਰ੍ਣਿਕਾਯਾਂ ਨਿਧੀ ਪੂਜ੍ਯੌ षਟ੍ਕੋਣਸ੍ਯਾਥ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਯੋਃ
ਕੰਵਲੇ ਦੇ ਵਿਚਲੇ ਹਿੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਖਜ਼ਾਨਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤੇ ਛੇ-ਕੋਣ ਦੇ ਪਾਸਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ।