ਮਹਾਸਰਸ੍ਵਤੀ ਚਾਸ੍ਯ ਦੇਵਤਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਮਹਾਸਰਸਵਤੀ ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਨ੍ਧ੍ਰੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਤਾਰਂ ਲਜ੍ਜਾਂ ਭ੍ਰੂਮਧ੍ਯਗਾਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਸਿਰ ਦੇ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਅਤੇ ਲੱਜਾ ਨੂੰ ਭ੍ਰੂ-ਮੱਧ 'ਤੇ ਟਿਕਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਵਾਗ੍ਦੇਵਤਾਂ ਧ੍ਯਾਯੇਦ੍ਵੀਣਾਪੁਸ੍ਤਕਧਾਰਿਣੀਮ੍
ਫਿਰ ਵਾਕ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਵੀਣਾ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਂਸਾਧਿਰੂਢਾਂ ਭਾਲੇਨ੍ਦੁਦਿਵ੍ਯਾਲਙ੍ਕਾਰਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍
ਹੰਸ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।
ਨਾਗਚਂਪਕਪੁष੍ਪੈਰ੍ਵਾ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਸਾਧਕੋਤ੍ਤਮਃ
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਾਧਕ ਨਾਗ ਅਤੇ ਚੰਪਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਏ।
ਵਰ੍ਣਾਬ੍ਜੇਨਾਸਨਂ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਮੂਲੇਨ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਦਾ ਆਸਨ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਮੂਲ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਕृਤਾ ਵਾਮਤਃ ਪੂਜ੍ਯਾ ਵਾਙ੍ਮਯੀਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਦਾ
ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਮ ਪਾਸੇ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਬੋਲੀ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਮੇਧਾ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਵਾਗੀਸ਼੍ਵਰੀ ਮਤਿਃ
ਬੁਧੀ, ਸਮਝ, ਸੁਣਨ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਸ਼ਕਤੀ, ਯਾਦ, ਬੋਲੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਤੇ ਸੋਚ—
ਲੋਕੇਸ਼ਾਨਰ੍ਚਯੇਦ੍ਭੂਯਸ੍ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਤਦ੍ਬਹਿਃ
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਹੋਰ ਵਧ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਰਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਦਨ੍ਤਨਖਾ ਦਿਕਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਦੰਦ ਤੇ ਨਖ ਸਾਫ ਹੋਣ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰੇ—
ਕਵਿਤ੍ਵਂ ਲਭਤੇ ਧੀਮਾਨ੍ ਮਾਸੈਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਭਿਰ੍ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁਧੀਮਾਨ ਵਿਅਕਤੀ ਬਾਰਾਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਕਲਾ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਕਵਿਰ੍ਭਵੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਵਤ੍ਸਰੇਣ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਉਹ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਕਵੀ ਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਸ੍ਥਿਤਾਂ ਦੇਵੀਂ ਪ੍ਰਤਿਦਿਨਂ ਤ੍ਰਿਸਹਸ੍ਰਂ ਜਪੇਨ੍ਮਨੁਮ੍
ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਥਿਤ ਦੇਵੀ ਦਾ ਮੰਤਰ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਜਪੇ।
ਪਾਲਾਸ਼ਬਿਲ੍ਵਕੁਸੁਮੈਰ੍ਜੁਹੁਯਾਨ੍ਮਧੁਰੋਕ੍ਸ਼ਿਤੈਃ
ਉਹ ਪਾਲਾਸ ਤੇ ਬਿਲਵਾ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ, ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਚੜ੍ਹਾਏ।
ਰਾਜਵृਕ੍ਸ਼ਸਮੁਦ੍ਭੂਤੈਃ ਪ੍ਰਸੂਨੈਰ੍ਮਧੁਰਾਪ੍ਲੁਤੈਃ
ਰਾਜ ਵ੍ਰੱਖ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਫੁੱਲ, ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ, ਚੜ੍ਹਾਏ।
ਅਥ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯੇ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਹੁਣ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੈਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਸਾਵਿਤਰੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀ ਮਾਯਾ ਕਾਮਪੂਰ੍ਵਾ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ ਙੇਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਲਕਸ਼ਮੀ, ਮਾਇਆ, ਇੱਛਾ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਸਾਵਿਤਰੀ, 'ਙੇ' ਨਾਲ ਯੁਕਤ।
ऋषਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਯ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛਨ੍ਦਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਚ ਦੇਵਤਾ
ਰਿਸ਼ੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹੈ, ਛੰਦ ਗਾਯਤਰੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਦਾ ਨਾਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹृਦਨ੍ਤਿਕੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਵਿष੍ਣੁਰੁਦ੍ਰੇਸ਼੍ਵਰਸਦਾਸ਼ਿਵੈਃ
ਦਿਲ ਦੇ ਨੇੜੇ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂ, ਰੁਦਰ, ਈਸ਼ਵਰ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸ਼ਿਵ ਹਨ।
ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਵਰ੍ਣਾਭਾਂ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤੀਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਤੇਜਸਾ
ਉਹ ਤਪੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ ਲੈ ਕੇ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਜਗਮਗਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਈषਦ੍ਧਾਸ੍ਯਪ੍ਰਸਨ੍ਨਾਸ੍ਯਾਂ ਰਤ੍ਨਭੂषਣਭੂषਿਤਾਮ੍
ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਹੌਲੀ ਹੱਸਦਾ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ, ਰਤਨਾਂ ਵਾਲੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ।
ਸੁਖਦਾਂ ਮੁਕ੍ਤਿਦਾਂ ਚੈਵ ਸਰ੍ਵਸਂਪਤ੍ਪ੍ਰਦਾਂ ਸ਼ਿਵਾਮ੍
ਉਹ ਸੁਖ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵੈਵਂ ਮਣ੍ਡਲੇ ਵਿਦ੍ਵਾਨ੍ ਤ੍ਰਿਕੋਣੋਜ੍ਜ੍ਵਲਕਰ੍ਣਿਕੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ ਤਿਕੋਣ ਦੇ ਚਮਕਦੇ ਕੇਂਦਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਮੂਲਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਕॢਪ੍ਤਾਯਾਂ ਮੂਰ੍ਤੌਂ ਦੇਵੀਂ ਪ੍ਰਪੂਜਯੇਤ੍
ਮੂਲ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਬਣਾਈ ਹੋਈ ਮੂਰਤੀ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਆਦਿਤ੍ਯਾਦ੍ਯਾਸ੍ਤਤਃ ਪੂਜ੍ਯਾ ਉषਾਦਿਸਹਿਤਾਃ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ਼ਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਹ੍ਲਾਦਿਨੀਂ ਪ੍ਰਭਾਂ ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਂਭਰਾਂ ਪੁਨਃ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪ੍ਰਹਿਲਾਦਿਨੀ, ਪ੍ਰਭਾ, ਨਿਤਿਆ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੰਭਰਾ ਨੂੰ ਫਿਰ ਪੂਜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਕਾਨ੍ਤਿਂ ਦੁਰ੍ਗਾਸਰਸ੍ਵਤ੍ਯੌ ਵਿਦ੍ਯਾਰੂਪਾਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਕਾਂਤੀ, ਦੁਰਗਾ, ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਉੱਤਮ ਰੂਪ ਨੂੰ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਮੋਪਹਾਰਿਣੀਂ ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਯੋਨਿਂ ਜਯਾਵਹਾਮ੍
ਫਿਰ, ਜੋ ਅੰਧਕਾਰ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸੁਖਮ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਅਤੇ ਜਿੱਤ ਦਿਵਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਜੋ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮ੍ਯਾਦ੍ਯਾਃ ਸ਼ਾਰਣਾ ਬਾਹ੍ਯੇ ਪੂਜਯੇਤ੍ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਲਕ੍ਸ਼ਣਾਃ
ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ, ਜਿਹੜੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਲਕੜੀਆਂ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰਲੇ ਪਾਸੇ ਰੱਖ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਪੂਜੋ।
ਇਤ੍ਥਮਾਵਰਣੈਰ੍ਦੇਵੀਃ ਦਸ਼ਭਿਃ ਪਰਿਪੂਜਯੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਸ ਆਵਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।