ऋषਿਃ ਸ੍ਯਾਦ੍ਵਾਮਦੇਵੋ ऽਸ੍ਯ ਛਨ੍ਦੋ ਗਾਯਤ੍ਰਮੀਰਿਤਮ੍
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਮਦੇਵ ਹਨ; ਛੰਦ ਗਾਯਤਰੀ ਹੈ।
ਤਾਰਾਦ੍ਯੇਕੈਕਵਰ੍ਣੇਨ ਹृਦਯਾਦਿਤ੍ਰਯਂ ਮਤਮ੍
‘ਤਾ’ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਰ ਅੱਖਰ ਨਾਲ, ਹਿਰਦੇ ਆਦਿ ਤਿੰਨ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮਹਾਮਰਕਤਪ੍ਰਖ੍ਯਾਂ ਸਹਸ੍ਰਭੁਜਮਣ੍ਡਿਤਾਮ੍
ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਪਨਨਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ, ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਙ੍ਕਣਾਙ੍ਗਦਹਾਰਾਢ੍ਯਾਂ ਕ੍ਵਣਨ੍ਨੂਪੁਰਕਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਕੰਗਣ, ਬਾਂਹ-ਬੰਦ, ਹਾਰ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਘੁੰਘਰੂ ਵਾਲੀ ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ,
ਕਿਰੀਟਕੁਣ੍ਡਲਧਰਾਂ ਦੁਰ੍ਗਾਂ ਦੇਵੀਂ ਵਿਚਿਨ੍ਤਯੇਤ੍
ਮੁਕੁਤ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਦੁਰਗਾ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਯੋਂऽਧਸਾ ਵਾ ਸਹਸ੍ਰਂ ਨਵਪਦ੍ਮਾਤ੍ਮਕੇ ਯਜੇਤ੍
ਜਾਂ, ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਜਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਰਤ ਨਵੇਂ ਕੌਲ ਹੈ।
ਸੁਪ੍ਰਭਾ ਵਿਜਯਾ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਦਾ ਪੀਠਸ਼ਕ੍ਤਯਃ
ਸੁਪ੍ਰਭਾ, ਵਿਜਯਾ ਅਤੇ ਪੀਠ ਸ਼ਕਤੀਆਂ, ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ,
ਪ੍ਰਣਵੋ ਵਜ੍ਰਨਖਦਂष੍ਟ੍ਰਾਯੁਧਾਯ ਮਹਾਪਦਾਤ੍
‘ਓਮ’ ਉਚਾਰਣ, ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਨਖ ਅਤੇ ਦੰਦ ਵਾਲਾ, ਮਹਾਂ ਪੈਰ ਵਾਲਾ ਹਥਿਆਰਧਾਰੀ ਲਈ ਹੈ।
ਦਦ੍ਯਾਦਾਸਨਮੇਤੇਨ ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਮੂਲੇਨ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਇਸ ਨਾਲ ਇੱਕ ਆਸਨ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਮੂਲ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਯਾ ਚ ਵਿਜਯਾ ਕੀਰ੍ਤਿਃ ਪ੍ਰੀਤਿਃ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪ੍ਰਭਾ ਪੁਨਃ
ਜਯਾ, ਵਿਜਯਾ, ਕੀਰਤੀ, ਪ੍ਰੀਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰਭਾ ਪਿੱਛੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਪਤ੍ਰਾਗ੍ਰੇष੍ਵਰ੍ਚਯੇਦष੍ਟਾਵਾਯੁਧਾਨਿ ਯਥਾਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਪੱਤੇ ਦੇ ਅੱਗੇਲੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ, ਅੱਠ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰਾਂਸ੍ਤਤੋ ਬਾਹ੍ਯੇ ਤੇषਾਮਸ੍ਤ੍ਰਾਣ੍ਯਨਨ੍ਤਰਮ੍
ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਤੁਰੰਤ ਪੂਜਣੇ ਹਨ।
ਕੁਰ੍ਯਾਤ੍ਪ੍ਰਯੋਗਾਨਮੁਨਾ ਯਥਾ ਸ੍ਵਸ੍ਵਮਨੀषਿਤਾਨ੍
ਇਸ ਨਾਲ, ਹਰ ਇੱਕ ਦੀ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਰਤ੍ਨਹੇਮਾਦਿਸਂਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਘਟੇषੁ ਨਵਸੁ ਸ੍ਥਿਤਾਨ੍
ਜੋ ਰਤਨ, ਸੋਨੇ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਨੌ ਘੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਦ੍ਯੈਰਭਿषਿਞ੍ਚੇਨ੍ਨਰਾਧਿਪਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤ੍ਰੋਗੋ ਦੀਰ੍ਘਾਯੁਃ ਸਰ੍ਵਵ੍ਯਾਧਿਵਿਵਰ੍ਜਿਤਃ
ਉਹ ਤੰਦਰੁਸਤੀ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਸਂਜਪ੍ਤਮਾਜ੍ਯਂ ਕ੍ਸ਼ੁਦ੍ਰਗ੍ਰਹਾਪਹਮ੍
ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਜਪਿਆ ਹੋਇਆ ਘੀ ਛੋਟੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਜृਂਭਸ਼੍ਵਾਸੇ ਤੁ ਕृष੍ਣਸ੍ਯ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇਰਾਧਿਕਾਮੁਖਮ੍
ਜਦੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਜੰਭਾਈ ਜਾਂ ਸਾਹ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਧੇਰੇ ਚਾਹੀਦਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਯਾ ਵਿਧਾਨਂ ਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸ਼ृਣੁ ਲੋਕੋਪਕਾਰਕਮ੍
ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਇਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਸੁਣੋ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲਾਭ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਸਰਸ੍ਵਤੀ ਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਨ੍ਤਾ ਸ੍ਵਾਹਾਨ੍ਤੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ਰਃ
ਸਰਸਵਤੀ ਚੌਥੇ ਵਿਭਕਤੀ 'ਤੇ ਖਤਮ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ 'ਸਵਾਹਾ' ਨਾਲ ਇਹ ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਬਣਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਸਰਸ੍ਵਤੀ ਚਾਸ੍ਯ ਦੇਵਤਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਾ
ਮਹਾਸਰਸਵਤੀ ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਦੇਵੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਰਨ੍ਧ੍ਰੇ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਤਾਰਂ ਲਜ੍ਜਾਂ ਭ੍ਰੂਮਧ੍ਯਗਾਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਸਿਰ ਦੇ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਅਤੇ ਲੱਜਾ ਨੂੰ ਭ੍ਰੂ-ਮੱਧ 'ਤੇ ਟਿਕਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਵਾਗ੍ਦੇਵਤਾਂ ਧ੍ਯਾਯੇਦ੍ਵੀਣਾਪੁਸ੍ਤਕਧਾਰਿਣੀਮ੍
ਫਿਰ ਵਾਕ ਦੀ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਵੀਣਾ ਅਤੇ ਪੁਸਤਕ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਂਸਾਧਿਰੂਢਾਂ ਭਾਲੇਨ੍ਦੁਦਿਵ੍ਯਾਲਙ੍ਕਾਰਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍
ਹੰਸ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ, ਚੰਦ ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ।
ਨਾਗਚਂਪਕਪੁष੍ਪੈਰ੍ਵਾ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਸਾਧਕੋਤ੍ਤਮਃ
ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਾਧਕ ਨਾਗ ਅਤੇ ਚੰਪਾ ਦੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਏ।
ਵਰ੍ਣਾਬ੍ਜੇਨਾਸਨਂ ਦਦ੍ਯਾਨ੍ਮੂਰ੍ਤਿਂ ਮੂਲੇਨ ਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਵਰਨਾਂ ਦੇ ਕਮਲ ਦਾ ਆਸਨ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਮੂਰਤੀ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਮੂਲ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਕृਤਾ ਵਾਮਤਃ ਪੂਜ੍ਯਾ ਵਾਙ੍ਮਯੀਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਦਾ
ਕੁਦਰਤੀ ਵਾਮ ਪਾਸੇ ਵਾਲੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਬੋਲੀ ਦੀਆਂ ਦੇਵੀਆਂ ਸਾਰੇ ਕੰਮ ਸਫਲ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਮੇਧਾ ਸ਼੍ਰੁਤਿਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਵਾਗੀਸ਼੍ਵਰੀ ਮਤਿਃ
ਬੁਧੀ, ਸਮਝ, ਸੁਣਨ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਸ਼ਕਤੀ, ਯਾਦ, ਬੋਲੀ ਦੀ ਦੇਵੀ ਤੇ ਸੋਚ—
ਲੋਕੇਸ਼ਾਨਰ੍ਚਯੇਦ੍ਭੂਯਸ੍ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਤਦ੍ਬਹਿਃ
ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਮਾਲਕਾਂ ਦੀ ਹੋਰ ਵਧ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੀ ਵੀ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਚਰ੍ਯਰਤਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਃ ਸ਼ੁਦ੍ਧਦਨ੍ਤਨਖਾ ਦਿਕਃ
ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਚਰਿਆ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਰਹੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਦੰਦ ਤੇ ਨਖ ਸਾਫ ਹੋਣ, ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰੇ—