ਸਨਕਾਦਿਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰੈਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਦੇਵੈਰੁਪਾਸਿਤਮ੍
ਉਹ ਨੂੰ ਸਨਕ ਆਦਿ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤੇ ਪੂਜਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਤਰੁਦ੍ਯਤ੍ਸਹਸ੍ਰਾਂਸ਼ੁਮਣ੍ਡਲੋਪਮਕੁਣ੍ਡਲਮ੍
ਸਵੇਰੇ, ਉਸ ਦੇ ਕੰਡੇ ਸੂਰਜ ਦੇ ਹਜ਼ਾਰ ਕਿਰਨਾਂ ਵਾਲੇ ਗੋਲ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚਮਕਦੇ ਹਨ।
ਅਭਯਂ ਵਰਦਂ ਦੇਵਂ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਨ੍ਤਂ ਮੁਦਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਉਹ ਡਰ ਰਹਿਤਤਾ ਤੇ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ, ਜੋ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਆਦ੍ਯਾਵਰਣਸਂਗੈਃ ਸ੍ਯਾਚ੍ਚਕ੍ਰਸ਼ਙ੍ਖਗਦਾਸਿਭਿਃ
ਪਹਿਲੇ ਘੇਰੇ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ, ਉਹ ਚਕਰਾ, ਸੰਖ, ਗਦਾ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਨਕਾਦਿਕਸ਼ਾਕ੍ਤੇਯਵ੍ਯਾਸਨਾਰਦਸ਼ੌਨਕੈਃ
ਸਨਕ ਆਦਿਕ, ਸ਼ਾਕਤੇਯ, ਵਿਆਸ, ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਸ਼ੌਨਕ ਆਦਿ ਨੇ—
ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਜਪੋ ਦਸ਼ਾਂਸ਼ੇਨ ਘृਤੇਨ ਹਵਨਂ ਸ੍ਮृਤਮ੍
ਇੱਕ ਲੱਖ ਜਪ ਜਾਂ ਉਸ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਘੀ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਵृਕ੍ਸ਼ਮੂਲੇ ਦੇਵੇਸ਼ਂ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਵੈਰੋਗਿਣਂ ਸ੍ਮਰਨ੍
ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ 'ਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਧਿਆਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਰੋਗ ਰਹਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ—
ਰੋਗਿਣਾਂ ਰੋਗਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਿਂ ਕੁਰ੍ਯਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਤੁ ਮਣ੍ਡਲਾਤ੍
ਮੰਤਰੀ ਮੰਡਲ ਵਿੱਚੋਂ ਰੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਰੋਗ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰੇ।
ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਰ੍ਥੀ ਗਨ੍ਧਕੁਸੁਮੈਰਾਰੋਗ੍ਯਾਯ ਤਿਲੈਰ੍ਹੁਨੇਤ੍
ਜੋ ਵਸਤ੍ਰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਚੰਦਨ ਤੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਏ; ਤੇ ਆਰੋਗਿਆ ਲਈ ਤਿਲ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਵੇ।
ਅष੍ਟੋਤ੍ਤਰਸਹਸ੍ਰਂ ਵੈ ਸ ਜ੍ਵਰਂ ਨਾਸ਼ਯੇਦ੍ ਧ੍ਰੁਵਮ੍
ਅਠ ਲੱਖ ਅਠ ਹਜ਼ਾਰ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਜ਼ਰੂਰ ਜ਼ਵਰਾ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਕृष੍ਣਂ ਲਭੇਤ੍ਕਨ੍ਯਾਂ ਵਾਞ੍ਛਿਤਾਂ ਚਾਪਿ ਨਾਰਦ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਨਾਰਦ, ਮਨ ਚਾਹੀ ਕੁੜੀ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਾਸੁਦੇਵਾਯ ਵਰ੍ਮਾਸ੍ਤ੍ਰੇ ਸ੍ਵਾਹਾਨ੍ਤੋ ਮਨੁਰੀਰਿਤਃ
ਵਾਸੁਦੇਵ ਲਈ 'ਸਵਾਹਾ' ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਵਜੂਦ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਵਰ੍ਮ ਬੀਜਂ ਸ਼ਿਰਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰਨ੍ਯਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਦਸ਼ਾਰ੍ਣਵਤ੍
ਵਰਮ ਦਾ ਬੀਜ ਸਿਰ ਲਈ ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਸਿਰ ਲਈ ਹੈ, ਤੇ ਹੋਰ ਅੰਗ ਦਸ ਅੰਗਾਂ ਵਾਂਗ।
ਅਤ੍ਰਿਰ੍ਵ੍ਯਾਸਾਯ ਹृਦਯਂ ਮਨੁਰष੍ਟਾਕ੍ਸ਼ਰੋ ऽਵਤੁ
ਅਤ੍ਰਿ ਨੇ ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਹਿਰਦਾ ਦਿੱਤਾ; ਅੱਠ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਰੱਖਿਆ ਲਈ।
ਆਦ੍ਯਂ ਬੀਜਂ ਨਮਃ ਸ਼ਕ੍ਤਿਦੀਰ੍ਘਾਢ੍ਯੋ ਨਾਦਿਨਾਙ੍ਗਕਮ੍
ਪਹਿਲਾ ਬੀਜ 'ਨਮਹ' ਨਾਲ, ਲੰਬਾ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ, 'ਨ' ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਅੰਗਾਂ ਸਮੇਤ।
ਵਿਪ੍ਰਵ੍ਰਾਤਵृਤਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਮਨਸਂ ਪਾਥੋਰੁਹਾਙ੍ਗਦ੍ਯੁਤਿਂ ਪਾਰਾਸ਼ਰ੍ਯ੍ਯਮਤੀਵ ਪੁਣ੍ਯਚਰਿਤਂ ਵ੍ਯਾਸਂ ਸ੍ਮਰੇਤ੍ਸਿਦ੍ਧਯੇ
ਵਿਆਸ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਵਾਲਾ, ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਪਾਰਾਸਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਮਾਂ ਵਾਲਾ—ਉਸ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਸਫਲਤਾ ਲਈ।
ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਪੀਠੇ ਵ੍ਯਾਸਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਮਙ੍ਗਾਨਿ ਪੂਜਯੇਤ੍
ਜੋ ਪੀਠ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ, ਉਥੇ ਵਿਆਸ ਦੇ ਅੰਗ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਜਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਸੁਮਂਪ੍ਤੁਂ ਕੋਣਭਾਗੇषੁ ਸ਼੍ਰੀਸ਼ੁਕਂ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍
ਕੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਸ਼ੁਕ ਤੇ ਰੋਮਹਰਸ਼ਣ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਏਵਂ ਸਿਦ੍ਧਮਨੁਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਕਵਿਤ੍ਵਂ ਸ਼ੋਭਨਾਃ ਪ੍ਰਜਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਨਾਲ, ਮੰਤਰੀ ਨੂੰ ਕਵਿਤਾ ਦੀ ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਸੰਤਾਨ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।
ਨृਸਿਂਹੋ ਮਾਧਵੋ ਦृष੍ਟੋ ਲੋਹਿਤੋ ਨਿਗਮਾਦਿਮਃ
ਨ੍ਰਿਸਿੰਹ, ਮਾਧਵ, ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਲੋਹਿਤ ਤੇ ਨਿਗਮਾਦਿਮਾ ਦਾ ਉਲੇਖ ਆਇਆ ਹੈ।
ਅਨਨ੍ਤਪਙ੍ਕ੍ਤਿਪਕ੍ਸ਼ੀਨ੍ਦ੍ਰਾ ਮੁਨਿਸ਼੍ਛਨ੍ਦਃ ਸੁਰਾ ਮਤਾਃ
ਅਨੰਤਪੰਕਤੀ, ਪਕਸ਼ੀਇੰਦਰ, ਮੁਨੀ ਛੰਦਸ ਤੇ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜ੍ਵਲਜ੍ਵਲ ਮਹਾਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਸ੍ਵਾਹਾ ਹृਦਯਮੀਰਿਤਮ੍
'ਜਵਲ ਜਵਲ' ਮਹਾ ਮੰਤ੍ਰ 'ਸਵਾਹਾ' ਨਾਲ, ਹਿਰਦੇ ਲਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ਼ਿਰੋਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਗਰੁਡਤਃ ਸ਼ਿਖੇ ਸ੍ਵਾਹਾ ਸ਼ਿਖਾ ਮਨੁਃ
ਸਿਰ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਗਰੁੜ ਤੋਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਚੋਟੀ ਲਈ 'ਸਵਾਹਾ' ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ, ਤੇ ਸਿਖਾ ਲਈ 'ਸਿਖਾ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਭੇਦਯਯੁਗਂ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਵਿਤ੍ਰਾਸਯ ਵਿਮਰ੍ਦਯ
ਫਿਰ, ਦੋ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੋ ਜੋ ਰੁਕਾਵਟ ਨੂੰ ਤੋੜਣ, ਡਰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਹਨ।
ਉਗ੍ਰਰੂਪਧਰਾਨ੍ਤੇ ਤੁ ਸਰ੍ਵਵਿषਹਰੇਤਿ ਚ
ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਭੈੜੇ ਰੂਪ ਨਾਲ, 'ਸਾਰੇ ਜ਼ਹਿਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋਣ' ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੋ।
ਭਸ੍ਮੀਕੁਰੁ ਤਤਃ ਸ੍ਵਾਹਾ ਨੇਤ੍ਰਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ऽਯਮੀਰਿਤਃ
ਫਿਰ, 'ਭਸਮ ਕਰ ਦੇ, ਸਵਾਹਾ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੋ—ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ।
ਸ਼ਾਸਨਾਨ੍ਤੇ ਤਥਾ ਹੁਂ ਫਟ੍ ਸ੍ਵਾਹਾਸ੍ਤ੍ਰਮਨੁਰੀਰਿਤਃ
ਆਖਰੀ ਹੁਕਮ 'ਹੁਂ ਫਟ ਸਵਾਹਾ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੋ—ਇਹ ਹਥਿਆਰ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਹੈ।
ਪਾਦੇ ਕਟੌ ਹृਦਿ ਮੁਖੇ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿਂ ਵਰ੍ਣਾਨ੍ਪ੍ਰਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਪੈਰਾਂ, ਕਮਰ, ਦਿਲ, ਮੂੰਹ ਤੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਰੱਖੋ।
ਚਞ੍ਚ੍ਵਗ੍ਰਪ੍ਰਚਲਦ੍ਭੁਜਙ੍ਗਮਭਯਂ ਪਾਣ੍ਯੋਰ੍ਵਰਂ ਬਿਭ੍ਰਤਂ ਪਕ੍ਸ਼ੋਚ੍ਚਾਰਿਤਸਾਮਗੀਤਮਮਲਂ ਸ਼੍ਰੀਪਕ੍ਸ਼ਿਰਾਜਂ ਭਜੇ
ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਪੰਛੀ ਰਾਜ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੀ ਚੁੰਚ ਦੇ ਅੱਗੇ ਹਿਲਦਾ ਸੱਪ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਭੈਤਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਪੰਖਾਂ 'ਸਾਮ' ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਗੀਤ ਗੂੰਜਦੇ ਹਨ।
ਪੂਜਯੇਨ੍ਮਾਤृਕਾਪੀਠੇ ਗਰੁਡਂ ਵੇਦਵਿਗ੍ਰਹਮ੍
ਮਾਤਾ ਦੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਗਰੁੜ, ਜੋ ਵੇਦ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।