ਕਾਮਿਨੀ ਮਾਲਿਨੀ ਚੈਵ ਸ਼ੋਭਾ ਚੇਤਿ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਕਾਮਿਨੀ, ਮਾਲਿਨੀ ਅਤੇ ਸ਼ੋਭਾ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਉਲੇਖ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਪੁਤ੍ਰਾਣਾਮਸੁਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸਰ੍ਵੇ ਨਿਤ੍ਯਂ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਹੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੁੱਖੇ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ।
ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਸ੍ਵਯਂ ਕ੍ਸ਼ੁਧਾਰ੍ਤ੍ਤਸ਼੍ਚ ਵਿਲਲਾਪਾਕੁਲੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨਾਲ ਬੇਚੈਨ ਵੇਖ ਕੇ ਰੋ ਪਿਆ।
ਧਿਗ੍ਜਨ੍ਮ ਧਰ੍ਮਰਹਿਤਂ ਧਿਗ੍ਜਨ੍ਮ ਖ੍ਯਾਤਿਵਰ੍ਜਿਤਮ੍
ਧਰਮ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਜੀਵਨ ਤੇ ਲਾਨਤ! ਨਾਮ ਤੋਂ ਵੰਜਿਆ ਜੀਵਨ ਤੇ ਲਾਨਤ!
ਅਹੋ ਗੁਣਾਃ ਸੌਮ੍ਯਤਾ ਚ ਵਿਦ੍ਵਤ੍ਤਾ ਜਨ੍ਮ ਸਤ੍ਕੁਲੇ
ਹਾਏ, ਗੁਣ, ਮਿੱਠਾ ਸੁਭਾਅ, ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਚੰਗੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮ — ਇਹ ਸਭ ਵਿਅਰਥ ਹਨ!
ਪ੍ਰਿਯਾਃ ਪੁਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚਪੌਤ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਬਾਨ੍ਧਵਾ ਭ੍ਰਾਤਰਸ੍ਤਥਾ
ਪਿਆਰੇ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਰੇ, ਸਾਕ-ਸਬੰਧੀ ਅਤੇ ਭਰਾ ਵੀ—
ਚਾਣ੍ਡਾਲੋ ਵਾ ਦ੍ਵਿਜੋ ਵਾਪਿ ਭਾਗ੍ਯਵਾਨੇਵ ਪੂਜ੍ਯਤੇ
ਚੰਡਾਲ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਿਰਫ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹੀ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਅਹੋ ਸਂਪਤ੍ਸਂਮਾਯੁਕ੍ਤੋ ਨਿष੍ਟੁਰੋ ਵਾਪ੍ਯਨਿष੍ਠੁਰਃ
ਜਿਸ ਕੋਲ ਦੌਲਤ ਹੈ, ਉਹ ਚਾਹੇ ਨਿਰਦਈ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਐਸ਼੍ਵਰ੍ਯਗੁਣਯੁਕ੍ਤਸ਼੍ਚੇਤ੍ਪੂਜ੍ਯ ਏਵ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਜੇ ਕਿਸੇ ਕੋਲ ਦੌਲਤ ਅਤੇ ਗੁਣ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਆਦਰਯੋਗ ਹੈ — ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਆਸ਼ਾਭਿਭੂਤਾਃ ਪੁਰੁषਾ ਦੁਃਖਮਸ਼੍ਨੁਵਤੇ ऽਕ੍ਸ਼ਯਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਨੇ ਵਸ਼ ਕਰ ਲਿਆ, ਉਹ ਅੰਤਹੀਣ ਦੁੱਖ ਸਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਆਸ਼ਾ ਦਾਸੀ ਯੇषਾਂ ਤੇषਾਂ ਦਾਸਾਯਤੇ ਲੋਕਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਲਕ ਇੱਛਾ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸੰਸਾਰ ਦਾਸ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਿਨ੍ਨਾਸ਼ਾਖ੍ਯਰਿਪੁਣਾ ਮਾਨੇ ਨष੍ਟੇ ਦਰਿਦ੍ਰਤਾ
ਜਦੋਂ ਇੱਛਾ ਨਾਮਕ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਲੋਂ ਅਹੰਕਾਰ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਗਰੀਬੀ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨੈष੍ਕਿਞ੍ਚਨ੍ਯਮਹਾਗ੍ਰਾਹਗ੍ਰਸ੍ਤਾਨਾਂ ਕੋ ਵਿਮੋਚਚਕਃ
ਜੋ ਨਿਕੰਮੇਪਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮਗਰਮੱਛ ਵਲੋਂ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਕੌਣ ਛੁਡਾ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਪੁਤ੍ਰਭਾਰ੍ਯਾਣਾਂ ਬਾਹੁਲ੍ਯਮਤਿਦੁਃਖਦਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਅਤੇ ਪਤਨੀਆਂ ਦੀ ਵਾਧੂ ਗਿਣਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਦੁੱਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯਮੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਦਂ ਧਰ੍ਮਂ ਮਨਸਾਚਿਨ੍ਤਯਤ੍ਤਦਾ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਧਰਮਕ ਕੰਮ ਸੋਚਿਆ ਜੋ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ।
ਦਾਨੇਨ ਯੋ ऽਨੁਮਨ੍ਤਾਤਿ ਸ ਏਵ ਕृਤਵਾਨ੍ਪੁਰਾ
ਜੋ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਦਾਨ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਦਾਨਾਨਾਮੁਤ੍ਤਮਂ ਦਾਨਂ ਭੂਦਾਨਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਸਾਰੇ ਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਜ਼ਮੀਨ ਦਾ ਦਾਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਇਤਿ ਨਿਸ਼੍ਚਤ੍ਯ ਮਤਿਮਾਨ੍ਧੀਰੋ ਭਦ੍ਰਮਤਿਰ੍ਬਲੇ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਕਾ ਮਨ ਬਣਾਕੇ, ਬੁਧੀਮਾਨ ਤੇ ਨੇਕ ਭਦ੍ਰਮਤੀ, ਜੋ ਇਰਾਦੇ ਵਿੱਚ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸੀ—
ਸੁਘੋषਨਾਮਵਿਪ੍ਰੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਲਿਤਮ੍
—ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਸੁਘੋਸ਼ਾ ਕੋਲ ਗਿਆ।
ਸੁਘੋषੋ ਧਰ੍ਮਨਿਰਤਸ੍ਤਂ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਕੁਟੁਮ੍ਬਿਕ੍ਰਮ੍
ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਸੁਘੋਸ਼ਾ, ਉਸ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ—
ਕृਤਾਰ੍ਥੋ ऽਹਂ ਭਦ੍ਰਮਤੇ ਸਫਲਂ ਮਮ ਜਨ੍ਮ ਚ
ਕਿਹਾ, 'ਭਦ੍ਰਮਤੀ, ਮੇਰਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ।'
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਤਂ ਸਮਭ੍ਯਰ੍ਚ੍ਯ ਸੁਘੋषੋ ਧਰ੍ਮਤਤ੍ਪਰਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਲੱਗਾ ਸੁਘੋਸ਼ਾ—
ਪृਥਿਵੀ ਵੈष੍ਣਵੀ ਪੁਣ੍ਯਾ ਪृਥਿਵੀਂ ਵਿष੍ਣੁਪਾਲਿਤਾ
ਧਰਤੀ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਇਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਹੈ; ਧਰਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਰਖਿਆ ਹੇਠ ਹੈ।
ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣਾਨੇਨ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰ ਸੁਘੋषਸ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜੋਤ੍ਤਮਮ੍
ਇਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਸੁਘੋਸ਼ਾ ਨੇ ਉਸ ਉੱਚ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ—
ਸੋ ऽਪਿ ਭਦ੍ਰਮਤਿਰ੍ਵਿਪ੍ਰੋ ਧੀਮਤਾ ਯਾਚਿਤਾਂ ਭੁਵਮ੍
ਉਹ ਬੁਧੀਮਾਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਭਦ੍ਰਮਤੀ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਧਰਤੀ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
ਸੁਘੋषੋ ਭੂਮਿਦਾਨੇਨ ਕੋਟਿਵਂਸ਼ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਸੁਘੋਸ਼ਾ ਨੇ ਜ਼ਮੀਨ ਦੇ ਦਾਨ ਨਾਲ, ਲੱਖਾਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਈ।
ਬਲੇ ਭਦ੍ਰਮਤਿਸ਼੍ਚਾਪਿ ਯਤਃ ਪ੍ਰਾਰ੍ਥਿਤਵਾਞ੍ਛ੍ਰਿਯਮ੍
ਤੇ ਭਦ੍ਰਮਤੀ ਨੇ, ਹੇ ਬਲੀ, ਉਹ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਪਾਈ ਜੋ ਉਸ ਨੇ ਚਾਹੀ ਸੀ।
ਤਥੈਵ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਦਨੇ ਸ੍ਥਿਤ੍ਵਾ ਕੋਟਿਯੁਗਾਯੁਤਮ੍
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਲੱਖਾਂ ਯੁਗਾਂ ਤੱਕ ਵੱਸ ਕੇ—
ਤਤੋ ਭੁਵਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸਰ੍ਵੈਸ਼੍ਵਰ੍ਯਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਫਿਰ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਖ-ਸਮਪੱਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤਤੋ ਭਦ੍ਰਮਤਿਰ੍ਦੈਤ੍ਯ ਨਿष੍ਕਾਮੋ ਵਿष੍ਣੁਤਤ੍ਪਰਃ
ਫਿਰ ਭਦ੍ਰਮਤੀ, ਹੇ ਦੈਤਿਆ, ਇੱਛਾ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗ ਗਿਆ।