ਬ੍ਰਹ੍ਮਵृਕ੍ਸ਼ਸਮਿਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਪਾਯਸੇਨ ਵਾ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਰੁੱਖ ਦੀਆਂ ਲੱਕੜੀਆਂ ਜਾਂ ਖੀਰ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰੋ।
ਤਤ੍ਰਾਵਾਹ੍ਯਾਰ੍ਚਯੇਤ੍ਕृष੍ਣਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਵੈ ਸ੍ਥਿਰਮਾਨਸਃ
ਉਥੇ, ਮੰਤਰੀ ਸਥਿਰ ਮਨ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਤੇ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।
ਵਾਸੁਦੇਵਂ ਬਲਂ ਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਮਨਿਰੁਦ੍ਧਕਮ੍
ਵਾਸੁਦੇਵ, ਬਲ, ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਤੇ ਅਨਿਰੁੱਧ।
ਲੋਕੇਸ਼ਾਨ੍ਸਾਯੁਧਾਨ੍ਬਾਹ੍ਯੇ ਏਵਂ ਸਿਦ੍ਧੋ ਭਵੇਨ੍ਮਨੁਃ
ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਹਥਿਆਰਧਾਰੀ, ਬਾਹਰ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰ ਸਿਧ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਤਤਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯ ਗੋਪੀਜਨਪਦਂ ਤਤਃ
ਫਿਰ, 'ਸ਼੍ਰੀ ਗੋਵਿੰਦ' ਉਚਾਰ ਕੇ, ਗੋਪੀ ਜਨ ਦੇ ਪਦ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ।
ਮੁਨ੍ਯਾਦਿਕਂ ਚ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਂ ਸਿਦ੍ਧਗੋਪਾਲਕਂ ਸ੍ਮਰੇਤ੍
ਮੁਨੀਆਂ ਤੇ ਹੋਰ ਪਹਿਲਾਂ ਜ਼ਿਕਰ ਕੀਤੇ, ਸਿਧ ਗੋਪ ਬਾਲਕ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰੋ।
ਦਿਵ੍ਯਕ੍ਰੀਡਾਸੁ ਨਿਰਤੌ ਰਾਮਕृष੍ਣੌ ਸ੍ਮਰਨ੍ ਜਪੇਤ੍
ਦਿਵਯ ਖੇਡ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ ਜਪ ਕਰੋ।
ਚਕ੍ਰੀ ਮੁਨਿਸ੍ਵਰੋਪੇਤਃ ਸਰ੍ਗੀ ਚੈਕਾਕ੍ਸ਼ਰੋ ਮਨੁਃ
ਚਕਰਧਾਰੀ, ਮੁਨਿਸਰਵਰ ਨਾਲ, ਤੇ ਰਚਨਾਤਮਕ, ਇਕ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ।
ਸੈਵ ਙੇਂਤੋ ਯੁਗਾਰ੍ਣਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕृष੍ਣਾਯ ਨਮ ਇਤ੍ਯਪਿ
‘ਙੇੰ’ ਅੱਖਰ ਯੁਗਾਰਣ ਹੈ; ‘ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ’ ਵੀ ਇਸ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।
ਗੋਪਾਲਾਯਾਗ੍ਨਿਜਾਯਾਨ੍ਤੋ ਰਸਵਰ੍ਣਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
‘ਗੋਪਾਲ’ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ‘ਆ’ ਅੱਖਰ, ਜੋ ਅੱਗ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਰਸ ਵਰਗ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਕृष੍ਣਗੋਵਿਨ੍ਦਕੌ ਙੇਂਤੌ ਸਪ੍ਤਾਰ੍ਣਃ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਦਃ
‘ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ’ ਤੇ ‘ਗੋਵਿੰਦ’ ਵਿੱਚ ‘ਙੇੰ’ ਅੱਖਰ ਸੱਤ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਹਨ ਅਤੇ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਕृष੍ਣਗੋਵਿਨ੍ਦਕੌ ਙੇਂਤੌ ਹृਦਨ੍ਤੋ ऽਨ੍ਯੋ ਨਵਾਕ੍ਸ਼ਰਃ
‘ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ’ ਤੇ ‘ਗੋਵਿੰਦ’ ਵਿੱਚ ‘ਙੇੰ’ ਅੱਖਰ, ‘ਹ੍ਰਦ’ ਅੰਤ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਨੌਂ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਬਣਦੇ ਹਨ।
ਕਾਮਃ ਸ਼ਾਰ੍ਙ੍ਗੀ ਧਰਾਸਂਸ੍ਥੋ ਮਨ੍ਵਿਨ੍ਦ੍ਵਾਢ੍ਯਸ਼੍ਚ ਮਨ੍ਮਥਃ
ਕਾਮ, ਸ਼ਾਰੰਗੀ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ, ਮਨ ਤੇ ਧਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇਹ ਮਨਮਥਾ ਹੈ।
ਬਾਲਾਨ੍ਤੇ ਵਪੁषੇ ਕृष੍ਣਾਯਾਗ੍ਨਿਜਾਯਾਨ੍ਤਿਮੋ ऽਪਰਃ
‘ਬਾਲ’ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੇ ਰੂਪ ਲਈ, ਅੱਗ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਅੱਖਰ ਆਖਰੀ ਵਾਰ ਵੱਖਰਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਸ੍ਵਹृਦਯੇ ਗੋਪੀਜਨਮਨੋਹਰਮ੍
ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਉਹਨੂੰ ਧਿਆਉ, ਜੋ ਗੋਪੀਆਂ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਕਾਲਿਨ੍ਦੀਪੁਲਿਨੇ ਵਿਹਾਰਿਣਮਥੋ ਰਾਧੈਕਜੀਵਾਤੁਕਂ ਵਨ੍ਦੇ ਨਨ੍ਦਕਿਸ਼ੋਰਮਿਨ੍ਦੁਵਦਨਂ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਂਬੁਦਾਡਂਬਰਮ੍
ਮੈਂ ਨੰਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਜਿਸਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਕਾਲੇ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਜੋ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਖੇਡਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਜੋ ਰਾਧਾ ਦੀ ਹੀ ਜਿੰਦ ਹੈ।
ਦੇਵਕੀਸੁਤਵਰ੍ਣਾਨ੍ਤੇ ਗੋਵਿਨ੍ਦਪਦਮੁਚ੍ਚਰੇਤ੍
‘ਦੇਵਕੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ’ ਦੇ ਨਾਮ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ‘ਗੋਵਿੰਦ’ ਦਾ ਸ਼ਬਦ ਉਚਾਰਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਦੇਹਿ ਮੇ ਤਨਯਂ ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕृष੍ਣ ਤ੍ਵਾਮਹਮੀਰਯੇਤ੍
ਫਿਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਕਹੋ: ‘ਮੇਰੇ ਲਈ ਪੁੱਤਰ ਦੇ।’
ਦੇਵਃ ਸੁਤਪ੍ਰਦਃ ਕृष੍ਣਃ ਪਾਦੈਃ ਸਰ੍ਵੇਣ ਚਾਙ੍ਗਕਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ, ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਸਮੇਤ ਯਾਦ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਦਦਤ੍ਤਨਯਾਨ੍ ਦ੍ਵਿਜਨ੍ਮਨੇ ਸ੍ਮਰਣੀਯੋ ਵਸੁਦੇਵਨਨ੍ਦਨਃ
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਦੇਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਵਸੁਦੇਵ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੈ।
ਅਰ੍ਚਾ ਪੂਰ੍ਵੋਦਿਤੇ ਪੀਠੇ ਅਙ੍ਗਲੋਕੇਸ਼੍ਵਰਾਯੁਧੈਃ
ਪੂਜਾ ਸਵੇਰੇ, ਪੀਠ ਤੇ, ਅੰਗਾਂ ਦੇ ਸੁਆਮੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਾਰੋ ਮਾਯਾ ਤਤਃ ਸਾਂਤਸੇਂਦੁष੍ਵਾਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਵਾਨ੍
‘ਤਾਰਾ’ ਅੱਖਰ ਮਾਇਆ ਹੈ; ਫਿਰ, ਉਹ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਬ੍ਰਹ੍ਮਾਤ੍ਮਕਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਮੁਨਿ ਸਤ੍ਤਮਃ
ਹੇ ਵਧੀਆ ਮੁਨੀ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਪੰਜ ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਪਰਞ੍ਜ੍ਯੋਤਿਃ ਪਰਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਦੇਵਤਾ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਉੱਚਾ ਚਾਨਣ, ਉੱਚਾ ਬ੍ਰਹਮ, ਇਹ ਹੀ ਦੇਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਸ੍ਵਾਹੇਤਿ ਹृਦਯਂ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸੋ ऽਹਂ ਵੇਤਿ ਸ਼ਿਰੋ ਮਤਮ੍
‘ਸਵਾਹਾ’ ਦਿਲ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ‘ਸੋਹੰ’ ਸਿਰ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਵੋ ਨੇਤ੍ਰਮਾਖ੍ਯਾਤਮਸ੍ਤ੍ਰਂ ਹਰਿਹਰੇਤਿ ਚ
ਪ੍ਰਣਵ ਅੱਖਰ ਅੱਖ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਹਥਿਆਰ ‘ਹਰੀਹਰ’ ਹੈ।
ਸ ਸਰ੍ਵਰੂਪਃ ਸਰ੍ਵਾਖ੍ਯਃ ਸੋ ऽਕ੍ਸ਼ਰਃ ਪਰਮਃ ਸ੍ਵਰਾਟ੍
ਉਹ ਹਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ, ਹਰ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ, ਕਦੇ ਨਾ ਨਾਸ ਹੋਣ ਵਾਲਾ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ।
ਪੂਜਾਪ੍ਰਣਵਪੀਠੇ ऽਸ੍ਯ ਸਾਂਗਾਵਰਣਕੈਰ੍ਮਤਾ
ਉਹ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਆਸਨ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗਾਂ ਤੇ ਆਵਰਨਾਂ ਸਮੇਤ ਸੋਚਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜਾਯਤੇ ਤਤ੍ਤ੍ਵਮਸ੍ਯਾਦਿਵਾਕ੍ਯੋਕ੍ਤਂ ਨਿਰ੍ਵਿਕਲ੍ਪਕਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, 'ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਹੋ' ਵਰਗੇ ਵਾਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਸੱਚ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਭੇਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ, ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ऋषਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਸ੍ਯ ਗਾਯਤ੍ਰੀ ਛਨ੍ਦੋ ਗਾਯਤ੍ਰਮੀਰਿਤਮ੍
ਇਸ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਨ, ਛੰਦ ਗਾਯਤਰੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਉਚਾਰਣ ਵੀ ਗਾਯਤਰੀ ਹੀ ਹੈ।