ਮੂਲਾਧਾਰੇ ਲਿਙ੍ਗਦੇਸ਼ੇ ਜਾਨੁਨੋਃ ਪਾਦਯੋਸ੍ਤਥਾ
ਮੂਲਾਧਾਰ, ਲਿੰਗ ਦੇਸ਼, ਗੋਡਿਆਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ—
ਊਰ੍ਵੋਰ੍ਜਾਨ੍ਵੋਰ੍ਜਙ੍ਘਯੋਸ਼੍ਚ ਪਾਦਯੋਰ੍ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਉਰਾਂ, ਗੋਡਿਆਂ, ਪਿੰਡੀਆਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਨੇਨ ਨ੍ਯਾਸਵਰ੍ਯੇਣ ਸਾਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਕृष੍ਣਤਨੁਰ੍ਭਵੇਤ੍
ਇਸ ਉੱਤਮ ਨਿਆਸ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀ ਅਸਲ ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਤਤੋ ਦਸ਼ਾਙ੍ਗਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗੌ ਨ੍ਯਾਸਵਰ੍ਯੌਂ ਨ੍ਯਸੇ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਫਿਰ ਦਸ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਪੰਜ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਉੱਤਮ ਨਿਆਸ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਟ੍ਯਾਂ ਪृष੍ਠੇ ਤਥਾ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਵਿਨ੍ਯਸੇਦ੍ਵੈष੍ਣਵੋਤ੍ਤਮਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਗਤ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਨਿਆਸਾ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਮਰ, ਪਿੱਠ ਅਤੇ ਸਿਰ 'ਤੇ ਰੱਖੇ।
ਅਨ੍ਯੋ ऽਪ੍ਯष੍ਟਾਦਸ਼ਾਰ੍ਣੋਕ੍ਤਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯੋ ਨ੍ਯਾਸਸਂਚਯਃ
ਅਠਾਰਾਂ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਦੂਜਾ ਨਿਆਸਾ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵੇਣੁਬਿਲ੍ਵਾਦਿਮੁਦ੍ਰਾਂਸ਼੍ਚ ਦਰ੍ਸ਼ਯੇਤ੍ਸਾਧਕੋਤ੍ਤਮਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਵੰਸਲੀ, ਬਿਲਵਾ ਪੱਤਿਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਮੂਦਰਾਵਾਂ ਦਿਖਾਏ।
ਅਨਙ੍ਗੁष੍ਠਾਸ਼੍ਚ ऋਜਵਃ ਕਰਸ਼ਾਖਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਚੇਤ੍
ਜੇ ਅੰਗੂਠਾ ਛੱਡ ਕੇ ਸਾਰੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਟਾਹਣੀਆਂ ਬਣ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਸਾਰਿਤਕਰਾਙ੍ਗੁਲ੍ਯੋਰ੍ਵਰ੍ਮਮੁਦ੍ਰੇਯਮੀਰਿਤਾ
ਜਦੋਂ ਹੱਥ ਦੀਆਂ ਉਂਗਲਾਂ ਫੈਲੀਆਂ ਹੋਣ, ਤਾਂ ਇਹ ਵਰਨਮੂਦਰਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਿष੍ਵਗ੍ਵਿਮੁਕ੍ਤਾ ਕਥਿਤਾਸ੍ਤ੍ਰਮੁਦ੍ਰਾ ਯਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਿਣੀ ਤਰ੍ਜਨਿਮਧ੍ਯਮੇ ਚ
ਅਸਤਰਮੂਦਰਾ ਉਹ ਹੈ ਜਦੋਂ ਤਰਜਨੀ ਤੇ ਮੱਧਮ ਉਂਗਲਾਂ ਅੱਖਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਖੋਲ ਦਿੱਤੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਙ੍ਗੁष੍ਟਸਂਸਕ੍ਤਾ ਤਤ੍ਕਨਿष੍ਠਾ ਪ੍ਰਸਾਰਿਤਾ
ਸੱਜਾ ਅੰਗੂਠਾ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਛੋਟੀ ਉਂਗਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫੈਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨੋਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ਤਤ੍ਰ ਸਿਦ੍ਧਤ੍ਵਾਨ੍ਮਾਲਾਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਕੌਸ੍ਤੁਭਾਃ
ਉਥੇ ਮਾਲਾ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਅਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਦਾ ਜ਼ਿਕਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਪੂਰਨ ਹਨ।
ਗਾਢਂ ਬਦ੍ਧ੍ਵਾ ਸ੍ਵਕੀਯੇ ਹृਦਯਸਰਸਿਜੇ ਸ੍ਥਾਪਯੇਤ੍ਕਾਮਬੀਜਂ ਪ੍ਰੋਚ੍ਚਾਰ੍ਯੈषਾ ਤੁ ਗੋਪ੍ਯਾ ਸਕਲਸੁਖਕਰੀ ਵਿਲ੍ਵਮੁਦ੍ਰਾ ਮੁਨੀਨ੍ਦ੍ਰੈਃ
ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬੰਨ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਕਾਮਬੀਜ ਰੱਖ ਕੇ ਉਚਾਰਣ ਕਰੀਏ; ਇਹ ਬਿਲਵਾ ਮੂਦਰਾ, ਜੋ ਗੁਪਤ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਭ ਸੁਖ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਮੁਦ੍ਰਾਯਾ ਜ੍ਞਾਨ ਮਾਤ੍ਰੇਣ ਸਰ੍ਵਂ ਨਾਸ਼ਮੁਪੈष੍ਯਤਿ
ਮੂਦਰਾ ਦੀ ਸਿਰਫ਼ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰੇ ਵਿਰੋਧ ਮਿਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੇष੍ਵੇਕਃ ਕ੍ਰਮਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਦਸ਼ਾਰ੍ਣਾष੍ਟਾਦਸ਼ਾਰ੍ਣਯੋਃ
ਦਸ ਅੰਗਾਂ ਅਤੇ ਅਠਾਰਾਂ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਲਈ ਇੱਕੋ ਹੀ ਕ੍ਰਮ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਉਦ੍ਦਣ੍ਡਬਾਹੁਦੋਰ੍ਦਂਹਧृਤਗੋਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਚਲਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਕਰ, ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉੱਠੇ ਹੋਏ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਗੋਵਰਧਨ ਪਹਾੜ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਯਨ੍ਕृष੍ਣਂ ਜਪੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਵ੍ਰਜੇਚ੍ਛਤ੍ਰਂ ਵਿਨਾ ਸੁਧੀਃ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪੋ; ਗਿਆਨਵਾਨ ਬਿਨਾ ਛਤਰੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।
ਮੋਘਮੇਧੌਘਵ੍ਰਾਤਾਦ੍ਗਗਤੇਨ੍ਦ੍ਰਂ ਤਂ ਸ੍ਮਰਨ੍ਹੁਨੇਤ੍
ਉਸ ਆਕਾਸ਼ ਦੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਵਿਅਰਥ ਯਜਨਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਬਚਣ ਲਈ ਹਵਨ ਕਰੀਏ।
ਕ੍ਰੀਡਨ੍ਤਮਰ੍ਕਜਾਤੀਰੇ ਮਜ੍ਜਨਸ੍ਨਾਪਨਾਦਿਭਿਃ
ਉਸ ਨੂੰ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਖੇਡਦੇ, ਨ੍ਹਾਉਣ ਅਤੇ ਹੋਰ ਖੇਡਾਂ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਧਿਆਨ ਕਰੀਏ।
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾਯੁਤਂ ਪਯਃ ਸਿਕ੍ਤੈਰ੍ਹੁਨੇਦ੍ਵਾ ਨੀਰਤਰ੍ਪਣੈਃ
ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਦੁੱਧ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਜਾਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇ ਕੇ ਹਵਨ ਕਰੀਏ।
ਸਦਾਹਮੋਹੈਰਾਰ੍ਤਸ੍ਯ ਵਿਸ੍ਫੋਟਕਜ੍ਵਰਾਦਿਭਿਃ
ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਭੁਲੇਖੇ, ਦੁਖ, ਫੋੜੇ, ਬੁਖਾਰ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਵੇ—
ਅਥਵਾ ਗਰੁਡਾਰੂਢਂ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨਬਲਸਂਯੁਤਮ੍
ਜਾਂ ਫਿਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਰੁੜ 'ਤੇ ਸਵਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਧਿਆਨ ਕਰੀਏ।
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਮੂਰ੍ਧ੍ਨਿ ਜਪੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਜ੍ਵਰਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵੇਜ੍ਜ੍ਵਰੀ
ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਜਦੋਂ ਮਨਤਰ ਜਪਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜਿਸ ਨੂੰ ਬੁਖਾਰ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਬੁਖਾਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਜੁਹੁਯਾਦਮृਤਾਖਣ੍ਡੈਰਯੁਤਂ ਜ੍ਵਰਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ
ਬੁਖਾਰ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਜਪੇਤ੍ਸ੍ਪृਸ਼ਨ੍ਨਾਰ੍ਤਂ ਪਾਣਿਭ੍ਯਾਂ ਜ੍ਵਰਸ਼ਾਨ੍ਤਯੇ
ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਛੁਹ ਕੇ, ਮਨਤਰ ਜਪਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਬੁਖਾਰ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯਥੋਕ੍ਤੈਰਮृਤਾਖਣ੍ਡੈਰਪਮृਤ੍ਯੁਨਿਵृਤ੍ਤਯੇ
ਉਪਰੋਕਤ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਟੁਕੜਿਆਂ ਨਾਲ, ਅਕਾਲ ਮੌਤ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਰਿਆ ਜਾਵੇ।
ਸੁਤਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾ ਜਪੇਲ੍ਲਕ੍ਸ਼ਂ ਪੁਤ੍ਰਪੌਤ੍ਰਾਦਿਵृਦ੍ਧਯੇ
ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਲੱਖ ਵਾਰੀ ਮਨਤਰ ਜਪਿਆ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਪੁੱਤਰ, ਪੌਤਿਆਂ ਆਦਿ ਦੀ ਵਾਧਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਤਤ੍ਕਾष੍ਠੈਰੇਧਿਤੇ ਵਹ੍ਨੌ ਸੁਤਾਨ੍ਦੀਰ੍ਘਾਯੁषੋ ਲਭੇਤ੍
ਉਹੀ ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਅੱਗ ਜਗਾ ਕੇ, ਪੁੱਤਰਾਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਜ੍ਜਪ੍ਤ੍ਵਾਯੁਤਂ ਨਾਰੀਮਭਿषਿਞ੍ਚੇਦ੍ਦਿषਡ੍ਦਿਨਮ੍
ਸਵੇਰੇ ਦਸ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਮਨਤਰ ਜਪ ਕੇ, ਛੇ ਦਿਨ ਤੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਛਿੜਕਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਤਰ੍ਵਾਚਂਯਮਾਸ਼੍ਵਤ੍ਥਦਲਸਂਪੁਟਕਂ ਜਲਮ੍
ਸਵੇਰੇ, ਮੂੰਹ ਧੋ ਕੇ, ਪੀਪਲ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਦੀ ਕਟੋਰੀ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਵਰਤਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।