ਵੇਣੁਵੀਣਾਹੇਮਯष੍ਟਿਸ਼ਙ੍ਖਸ਼ृਙ੍ਗਾਦਿਪਾਣਯਃ
ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਵਾਂਸਲੀ, ਵੀਣਾ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਲਾਠੀ, ਸੰਖ, ਸਿੰਗ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਾਦਯੰਤਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਮਨ੍ਦਾਰਦੀਂਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਬਾਹ੍ਯੇ ਪੂਜਯੇਤ੍ਕਲ੍ਪਪਾਦਪਾਨ੍
ਉਸ ਦੇ ਬਾਹਰ, ਮੰਦਰਾਦ ਆਦਿ ਕੀਮਤੀ ਪਦਾਰਥਾਂ ਤੋਂ ਬਣੇ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਕਲ੍ਪਦ੍ਰੁਮਸ੍ਤਤਃ ਪਸ਼੍ਚਾਦ੍ਧ੍ਵਰਿਚਨ੍ਦਨਸਂਜ੍ਞਕਃ
ਫਿਰ, ਉਸ ਦੇ ਪਿੱਛੇ, ਹਵਰੀਚੰਦਨ ਨਾਮਕ ਇੱਛਾ-ਪੂਰਨ ਰੁੱਖ ਹੈ।
ਤਦਸ੍ਤ੍ਰਾਣਿ ਚ ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਯਜੇਤ੍ਕृष੍ਣਾष੍ਟਕੇਨ ਚ
ਉਹ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾਟਕ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਾਯਣਂ ਯਦੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠਂ ਵਾਰ੍ष੍ਣੇਯਂ ਧਰ੍ਮਪਾਲਕਮ੍
ਨਾਰਾਇਣ, ਯਦਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ, ਵ੍ਰਿਸ਼ਣੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ, ਧਰਮ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ।
ਏਭਿਰਾਵਰਣੈਃ ਪੂਜਾ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਾਸੁਖੈਰਿਣਃ
ਇਨ੍ਹਾਂ ਘੇਰੇ ਨਾਲ, ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਸੁਖ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ।
ਏਵਂ ਪੂਜਾਦਿਭਿਃ ਸਿਦ੍ਧਾ ਭਵਦ੍ਵੈਸ਼੍ਰਵਣੋ ਯਮਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਕਰਕੇ, ਵੈਸ਼ਰਵਣ ਅਤੇ ਯਮ ਨੇ ਸਿਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਮਦੁਦ੍ਯਾਨਸਂਵੀਤਿਹੇਮਭੂਰਤ੍ਨਮਣ੍ਡਪੇ
ਇਕ ਸੋਹਣੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ, ਕੀਮਤੀ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਮੰਡਪ ਵਿੱਚ, ਦਿਵਿਆ ਬਾਗ ਵਿੱਚ।
ਸੁਤ੍ਰਾਮਰਤ੍ਨਸਂਕਾਸ਼ਂ ਗੁਡਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਲਕਂ ਸ਼ਿਸ਼ੁਮ੍
ਇਕ ਬੱਚਾ, ਅਮਰ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਨਰਮ ਤੇ ਘੁੰਘਰਾਲੇ ਵਾਲਾਂ ਵਾਲਾ।
ਸ੍ਫੁਰਦ੍ਵਿਮਲਰਤ੍ਨਯੁਕ੍ਕਨਕਸੂਤ੍ਰਨਦ੍ਧ ਦਧਤ੍ਸੁਵਰ੍ਣਪਰਿਮਣ੍ਡਿਤਂ ਸੁਭਗਪੈਣ੍ਡਰੀਕਂ ਨਖਮ੍
ਚਮਕਦੇ, ਸੁਤ ਪਵਿੱਤਰ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੜੇ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਲੜੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਗਹਣੇ, ਸੋਹਣੇ ਕਮਲ ਵਰਗੇ ਨਖ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ।
ਕਟੀਲਸ੍ਥਲੇ ਚਾਰੁਜਙ੍ਘਾਨ੍ਤਯੁਗ੍ਮਂ ਪਿਨਦ੍ਧਂ ਕ੍ਵਣਤ੍ਕਿਙ੍ਕਿਣੀਜਾਲਦਾਮ੍ਨਾ
ਪਤਲੀ ਕਮਰ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਲੱਤਾਂ, ਛੋਟੀਆਂ ਘੰਟੀਆਂ ਵਾਲੀ ਝੰਕਾਰਦਾਰ ਕਮਰਬੰਦ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ।
ਦਧਾਨਂ ਕਰੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪਾਯਸਾਨ੍ਨ ਸੁਹੈਯਙ੍ਗਵੀਨਂ ਤਥਾ ਵਾਮਹਸ੍ਤੇ
ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਖੀਰ ਅਤੇ ਸੁਧ ਘੀ ਦੀ ਪਾਤਰ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਤੇ ਵਾਮੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਵੀ।
ਮਹਾਭਾਰਭੂਤਾਮਰਾਰਾਤਿਯੂਥਾਂਸ੍ਤਤਃ ਪੂਤਨਾਦੀਨ੍ਨਿਹॄਨ੍ਤੁਂ ਪ੍ਰਵृਤ੍ਤਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਾਰ ਬਣੇ, ਪੂਤਨਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੇ ਗਰੋਹਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਇਆ।
ਦਧ੍ਨਾ ਗੁਡੇਨ ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਦਤ੍ਵਾ ਦਸ਼ਸ਼ਤਂ ਜਪੇਤ੍
ਦਹੀਂ ਤੇ ਗੁੜ ਨਾਲ ਬਣਿਆ ਭੋਜਨ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਾਰਦਾਦ੍ਯੈਰ੍ਮੁਨਿਗਣੈਃ ਸੁਰਵृਨ੍ਦੈਸ਼੍ਚ ਪੂਜਿਤਮ੍
ਨਾਰਦ ਆਦਿ ਰਿਸੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀਆਂ ਸਭਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਉਹ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਖਣ੍ਡਿਚ੍ਛਦਾਪੀਡਮਬ੍ਜਾਯਤਾਕ੍ਸ਼ਂ ਲਸਞ੍ਚਿਲ੍ਲਿਕਂ ਪੂਰ੍ਣਚਦ੍ਰਾਨਨਂ ਚ
ਉਹ ਮੋਰ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲਾ ਮੁਕੁਟ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਮਲ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਗਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਿਹਰਾ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਰੌਣਕਦਾਰ ਹੈ।
ਸੁਕਾਰ੍ਤਸ੍ਵਰਾਭਾਂਬਰਂ ਦਿਵ੍ਯਭੂषਂ ਕ੍ਵਣਤ੍ਕਿਙ੍ਕਿਣੀਜਾਲਮਤ੍ਤਾਨੁਲੇਪਮ੍
ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਸੁਰਿਲੇ ਰੰਗਾਂ ਦੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਦਾ ਹੈ, ਦੇਵਤਮਕ ਗਹਣੇ, ਘੁੰਘਰੂਆਂ ਦੀ ਲੜੀ, ਅਤੇ ਮਸਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਤਰ ਨਾਲ ਲਪੇਟਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ੇ ਤਥੈਵੇਪ੍ਸਿਤਦਾਨਦਕ੍ਸ਼ਂ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵਾਰ੍ਚਯੇਨ੍ਨਨ੍ਦਜਮਿਨ੍ਦਿਰਾਪ੍ਤ੍ਯੈ
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਇੱਛਿਤ ਦਾਨ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਉਸ ਨੰਦ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਉਸ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਪੂਪਪਾਯਸਾਨ੍ਨਾਦ੍ਯੈਰ੍ਨੈਵੈਦ੍ਯਂ ਪਰਿਕਲ੍ਪਯੇਤ੍
ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੂਜਾ ਲਈ ਪੂਪਾ, ਖੀਰ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੋਜਨ ਦੀ ਚੜ੍ਹਾਵਾ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਸ੍ਵਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਬਲਿਂ ਦਦ੍ਯਾਦ੍ਦਿਸ਼ੇਦਾਚਮਨਂ ਤਤਃ
ਸਭ ਦਿਸਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੋਜਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਪਾਣੀ ਪੀਣ ਦੀ ਰਸਮ ਦੱਸਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਹ੍ਨੋ ਮਧ੍ਯੇ ਯਜੇਦੇਵਂ ਯਃ ਕृष੍ਣਂ ਵੈष੍ਣਵੋਤ੍ਤਮਃ
ਜੋ ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੈ, ਉਹ ਜੇਕਰ ਦਿਨ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਮੇਧਾਯੁਃਸ਼੍ਰੀਕਾਨ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਃ ਪੁਤ੍ਰੈਃ ਪੌਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਵਰ੍ਦ੍ਧਤੇ
ਉਹ ਬੁੱਧੀ, ਉਮਰ, ਸੋਭਾ ਤੇ ਧਨ-ਦੌਲਤ ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੌਤਿਆਂ ਸਮੇਤ।
ਸਾਯਾਹ੍ਨੇ ਨਿਸ਼ਿ ਵੇਤ੍ਯਤ੍ਰ ਵਦਨ੍ਤ੍ਯੇਕੇ ਵਿਪਸ਼੍ਚਿਤਃ
ਕੁਝ ਗਿਆਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਰਸਮ ਸ਼ਾਮ ਜਾਂ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਉਭਯੀਮੁਭਯੇਨੈਵ ਕੁਰ੍ਯਾਦਿਤ੍ਯਪਰੇ ਜਗੁਃ
ਹੋਰ ਲੋਕ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਦੋਵੇਂ ਵੇਲੇ, ਦੋਵੇਂ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅष੍ਟਸਾਹਸ੍ਰਸਂਖ੍ਯਾਤੈਰ੍ਭਵਨੈਰੁਪਮਣ੍ਡਿਤੇ
ਅਠ ਹਜ਼ਾਰ ਮਹਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ—
ਸਰੋਭਿਰ੍ਨੀਲਾਂਭੋਭਿਃ ਪਰੀਤੇ ਭਵਨੋਤ੍ਤਮੇ
ਨੀਲੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਮਹਿਲ ਵਿੱਚ—
ਹੇਮਾਂਭੋਜਾਸਨਾਸੀਨਂ ਕृष੍ਣਂ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯਮੋਹਨਮ੍
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਦੇ ਆਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਹੈ।
ਤੇਭ੍ਯੋ ਮੁਨਿਭ੍ਯਃ ਸ੍ਵਂ ਧਾਮ ਦਿਸ਼ਨ੍ਤਂ ਪਰਮਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਉਹ ਰਿਸੀਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਰਵੋਚ, ਅਟੱਲ ਨਿਵਾਸ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਂ ਕੁਨ੍ਤਲਸਂਭਿਨ੍ਨਕਿਰੀਟਵਨਮਾਲਿਨਮ੍
ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਵਾਲ ਤਾਜ ਅਤੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਗੁੰਝੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਵਕ੍ਸ਼ਸਂ ਭ੍ਰਾਜਤ੍ਕੌਸ੍ਤੁਭਂ ਸੁਮਨੋਹਰਮ੍
ਉਸ ਦੀ ਛਾਤੀ 'ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ' ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, 'ਕੌਸਤੁਭ' ਰਤਨ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸੁੰਦਰ ਹੈ।