ਓਮਿਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾਥ ਭਗਵਾਂਸ੍ਤੂष੍ਣੀਂਭੂਤੋ ऽਭਵਦ੍ਧ੍ਵਰਿਃ
‘ਓਮ’ ਆਖ ਕੇ, ਭਗਵਾਨ ਹਰੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਰ੍ਥਯਾਮਿ ਵਿਨਿष੍ਕਾਮਂ ਮਮ ਪੂਜਾਵ੍ਰਤਂ ਤਥਾ
ਮੈਂ ਬਿਨਾ ਕੋਈ ਇੱਛਾ ਰੱਖੇ, ਆਪਣੀ ਪੂਜਾ ਤੇ ਵਰਤ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
ਤਚ੍ਛ੍ਰਤ੍ਵਾ ਸ਼ਙ੍ਕਰੋ ਦੇਵਃ ਸ੍ਮਿਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਹ ਵਪੀਸ਼੍ਵਰਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੇਵ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਝੀਲ ਦੇ ਮਾਲਕ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।
ਕੋ ਗੁਰੁਃ ਕਸ਼੍ਚ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤੇ ਕੀਦृਸ਼ਂ ਪੂਜਨ ਤਥਾ
ਤੇਰਾ ਗੁਰੂ ਕੌਣ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਮੰਤ੍ਰ ਕੀ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਿਹੋ ਜਿਹੀ ਹੈ?
ਵੇਪਮਾਨਸਮਸ੍ਤਾਙ੍ਗ ਸ੍ਤੋਤੁਮੇਵਂ ਪ੍ਰਚਕ੍ਰਮੇ
ਉਸਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਯੋਰਿਨੇ ਯੋਗਧਾਤ੍ਰੇ ਚ ਯੋਗਿਨਾਂ ਗੁਰਵੇ ਨਮਃ
ਯੋਗ ਦੇ ਆਰੰਭ ਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਧਾਰਕ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਵੇਦਾਨਾਂ ਪਤਯੇ ਤੁਭ੍ਯਂ ਦੇਵਾਨਾਂ ਪਤਯੇ ਨਮਃ
ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਅष੍ਟਮੂਰ੍ਤੇ ਨਮਸ੍ਤੁਭ੍ਯਂ ਪਸ਼ੂਨਾਂ ਪਤਯੇ ਨਮਃ
ਅੱਠ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਸੁਭृਙ੍ਗਰਾਜਧਤ੍ਤੂਰਦ੍ਰੋਣਪੁष੍ਪਪ੍ਰਿਯਸ੍ਯ ਤੇ
ਧੱਤੂਰਾ, ਦ੍ਰੋਣ ਤੇ ਭੰਭੀਰਾਂ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
ਨਮਸ੍ਤੇ ऽਸ੍ਤੁ ਨਮਸ੍ਤੇ ऽਸ੍ਤੁ ਭੂਯ ਏਵ ਨਮੋਨਮਃ
ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਮਸਕਾਰ।
ਤਤਸ੍ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਭਯਂ ਪ੍ਰਾਹ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਵਾਕ੍ਯਕੋਵਿਦਃ
ਫਿਰ, ਡਰ ਛੱਡ ਕੇ, ਵਾਕ-ਚਤੁਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਬੋਲਿਆ।
ਦਿਵਾ ਸਂਪਾਦਿਤੈਸ੍ਤੈਯੈਃ ਪੁष੍ਪਾਦ੍ਯੈਰਪਿ ਤਾਦृਸ਼ੈਃ
ਦਿਨ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਉਹਨਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਤੇ ਹੋਰ ਚੜ੍ਹਾਵਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਾਯਙ੍ਕਾਲੇ ਤੁ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਅਸ਼ਿਰਃਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰੇਤ੍
ਸ਼ਾਮ ਆਉਣ ਤੇ, ਸਿਰ ਨਾ ਧੋ ਕੇ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਅਥ ਭਸ੍ਮ ਸਮਾਦਾਯ ਆਗ੍ਨੇਯਂ ਸ੍ਨਾਨਮਾਚਰੇਤ੍
ਫਿਰ, ਭਸਮ ਲੈ ਕੇ, ਅੱਗ ਵਾਲਾ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਾਕ੍ਸ਼ਰੇਣ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਨਾਮ੍ਨਾ ਵਾ ਯੇਨ ਕੇਨਚਿਤ੍
ਪੰਜ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਨਾਮ ਨਾਲ,
ਈਸ਼ਾਨਃ ਸਰ੍ਵਵਿਦ੍ਯਾਨਾਮੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ਼ਿਰਸਿਪਾਤਯੇਤ੍
ਸਭ ਗਿਆਨਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਈਸ਼ਾਨ ਨੂੰ ਸਿਮਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ।
ਅਘੋਰੇਭ੍ਯੋ ऽਥ ਘੋਰੇਭ੍ਯੋ ਭਸ੍ਮ ਵਕ੍ਸ਼ਸਿ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍
‘ਅਘੋਰਭਯੋ’ ਤੇ ‘ਘੋਰਭਯੋ’ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਰਾਖ ਨੂੰ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਲਗਾਓ।
ਸਦ੍ਯੋਜਾਤਂ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਾਮਿ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪੇਦਥ ਪਾਦਯੋਃ
ਸਦਿਓਜਾਤਾ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਕੇ, ਰਾਖ ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖੋ।
ਤ੍ਰੈਵਰ੍ਣਿਕਾਨਾਮੁਦਿਤऋ ਸ੍ਨਾਨਾਦਿਵਿਧਿਰੁਤ੍ਤਮਃ
ਤਿੰਨ ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨ੍ਹਾਉਣ ਤੇ ਹੋਰ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੀ ਹੈ।
ਸ਼ਿਵੇਤਿ ਪਦਮੁਞ੍ਚਾਰ੍ਯ ਭਸ੍ਮ ਸਂਮਨ੍ਤ੍ਰਯੇਤ੍ਸੁਧੀਃ
‘ਸ਼ਿਵ’ ਨਾਮ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਸਮਝਦਾਰ ਮਨੁੱਖ ਰਾਖ ਨੂੰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰੇ।
ਸ਼ਙ੍ਕਰਾਯ ਮੁਖੇ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਯ ਹृਦਿ ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਤ੍
ਸ਼ੰਕਰ ਲਈ ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਉਚਾਰੋ, ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਰਾਖ ਰੱਖੋ।
ਉਚ੍ਚਾਰ੍ਯ ਪਾਦਯੋਃ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤ੍ਵਾ ਭਸ੍ਮ ਸ਼ੁਦ੍ਧ੍ਵਮਤਃ ਪਰਮ੍
ਉਚਾਰ ਕੇ, ਪੈਰਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਖ ਲਗਾ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਹਸ੍ਤਾਵਾਚਮ੍ਯ ਦਰ੍ਭਪਾਣਿਃ ਸਮਾਹਿਤਃ
ਹੱਥ ਧੋ ਕੇ ਤੇ ਮੂੰਹ ਸਾਫ ਕਰ ਕੇ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ ਫੜ ਕੇ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਦਭਾਵੇ ਤੁ ਦੂਰ੍ਵਾਃ ਸ੍ਯੁਸ੍ਤਦਭਾਵੇ ਤੁ ਰਾਜਤਮ੍
ਜੇ ਦਰਭਾ ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਦੂਰਵਾ ਘਾਸ ਵਰਤੋ; ਜੇ ਉਹ ਵੀ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਚਾਂਦੀ ਵਰਤੋ।
ਦੇਵਵੇਦੀਮਥੋ ਵਾਪਿ ਕਲ੍ਪਿਤਂ ਸ੍ਥਣ੍ਡਿਲਂ ਤੁ ਵਾ
ਦੇਵੀ ਦੀ ਵੇਦੀ ਜਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਸਥੰਡਿਲਾ ਵੀ ਵਰਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਚਾਤੁਰ੍ਵਰ੍ਣਕਰਂ ਗੈਸ਼੍ਚ ਸ਼੍ਵੇਤੇਨੈਕੇਨ ਵਾ ਪੁਨਃ
ਚਾਰ ਜਾਤੀਆਂ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਗਾਂ ਨਾਲ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਇੱਕ ਚਿੱਟੀ ਗਾਂ ਨਾਲ ਵੀ।
ਉਤ੍ਪਲਾਦਿਗਦਾਸ਼ਙ੍ਖਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਡਮਰੂਂਸ੍ਤਥਾ
ਕਮਲ ਆਦਿ ਚੀਜ਼ਾਂ, ਗਦਾ, ਸਾਂਪ, ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ, ਤੇ ਡਮਰੂ ਵੀ,
ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲਂ ਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਕੁਲਕਂ ਕੋਲਕਂ ਤਥਾ
ਸਭ ਇੱਛਾ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ, ਕੁਲਕਾ ਤੇ ਕੋਲਕਾ ਵੀ,
ਕੋਣੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਕਾਨ੍ਦੋਲਾਪਾਦੁਕਾਵ੍ਯਜਨਾਨਿ ਚ
ਕੋਣਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਾਰਾਂ ਝੂਲੇ, ਜੁੱਤੇ ਤੇ ਪੱਖੇ ਵੀ,
ਚੂਰ੍ਣੈਵਿਰਚਯੇਦ੍ਵੇਦ੍ਯਾਂ ਧੀਮਾਨ੍ਦੇਵਾਲਯੇ ऽਪਿ ਵਾ
ਸਮਝਦਾਰ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਚੂਰਨ ਨਾਲ ਲਗਾਏ, ਜਾਂ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੀ।