ਪੁਨਰ੍ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਧ੍ਯਾਨਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਸਮਾਹਿਤਃ
ਫਿਰ, ਯਤਨ ਨਾਲ ਨਿਆਸ ਦੁਬਾਰਾ ਕਰੇ, ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਕਰੇ।
ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ਼ਙ੍ਖੀ ਨੀਲਜੀਮੂਤਸਨ੍ਨਿਭਃ
ਪਿੱਛੇ ਨਾਰਾਇਣ ਸ਼ੰਖ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਾਲੇ ਬਦਲ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਗਿਵਿਨ੍ਦੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਧਨ੍ਵੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਭੋ ਮਹਾਨ੍
ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਗੋਵਿੰਦ ਧਨੁਸ਼ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਚੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਆਗ੍ਨੇਯ੍ਯਾਮਰਵਿਨ੍ਦਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮੁਸਲੀਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਅਗਨੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਮਰਵਿੰਦਾਖਸ਼ ਗਦਾ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ।
ਵਾਯਵ੍ਯਾਂ ਮਾਧਵੋ ਵਜ੍ਰੀ ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭਃ
ਵਾਯੂ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ ਵਜਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪ੍ਰਭੋ ਹृषੀਕੇਸ਼ ਉਰ੍ਦ੍ਧੂ ਪਾਤੁ ਸਮੁਦ੍ਗਰਃ
ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਪਰਲੇ ਪਾਸੇ ਗਦਾ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਾਯੁਧਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵਾਦ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਤੋਮੁਖਃ
ਉਹ ਹਰ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰੇ ਦੇਹਮਵ੍ਯਾਦ੍ਦਾਮੋ ਦਰੋ ਹਰਿਃ
ਉਹ ਹਰੀ, ਜੋ ਹਾਰ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੇ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ऽਹਂ ਨ ਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਭਯਮਸ੍ਤਿ ਕਦਾਚਨ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਆ ਗਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸਰ੍ਵੇषੁ ਨृਹਰੇਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਰ੍ਗੇष੍ਵੇਵਂ ਵਿਧਿਰ੍ਮਤਃ
ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤ੍ਰ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਮਨਜੂਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਜਿਤਂ ਤੇ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ ਨਮਸ੍ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਭਾਵਨ
ਤੇਰਾ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ, ਪੁੰਡਰੀਕ-ਆਖ ਵਾਲੇ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ!
ਇਤ੍ਥਂ ਸਂਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਪਟਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸृਜੇਦ੍ਵਿਭੁਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਪ ਤੇ ਪਾਠ ਕਰ ਕੇ, ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਯਦ੍ਵਯਂ ਸ਼੍ਰੀਨृਸਿਂਹੇਤ੍ਯष੍ਟਾਰ੍ਣੋ ऽਯਂ ਮਨੂਤ੍ਤਮਃ
‘ਜੈ ਜੈ ਨਰਸਿੰਘ’ — ਇਹ ਉੱਤਮ ਮੰਤ੍ਰ ਅੱਠ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਮਾਞ੍ਜਯਨृਸਿਂਹਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਭੀष੍ਟਪ੍ਰਦਾਯਕਃ
‘ਜੈ ਨਰਸਿੰਘ’ ਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
षਡ੍ਵੀਰ੍ਘਾਢ੍ਯੇ ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ षਡਙ੍ਗਾਨਿ ਵਿਸ਼ਾਲਧੀਃ
ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਛੇ ਲੰਬੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੀ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਛੇ ਅੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰੇ।
ਤਤੋ ਧ੍ਯਾਯੇਦ੍ਧृਦਿ ਵਿਭੁਂ ਨृਸਿਂਹਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰਮ੍
ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਨਰਸਿੰਘ, ਚੰਦ੍ਰ-ਸ਼ੇਖਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਹ੍ਨੀਨ੍ਦੁਤੀਵ੍ਰਕਰਨੇਤ੍ਰ ਪਿਨਾਕਪਾਣੇ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਸ਼ੇਖਰ ਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਪਾਹਿ ਵਿष੍ਣੋ
ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ! ਅੱਗ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼ ਨੇਤਰ, ਪਿਨਾਕ ਹਥ ਵਿੱਚ, ਠੰਡੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਮੋਰ ਪਹਿਨੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਸਾਜ੍ਯੇਨ ਪਾਯਸਾਨ੍ਨੇਨ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਦਰ੍ਚਨਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਅਰਚਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਘੀ ਤੇ ਖੀਰ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਵਿष੍ਣੁ ਤਤੋ ਬ੍ਰੂਯਾਜ੍ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਤੋਮੁਖਮ੍
ਫਿਰ, ਮਹਾ-ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ, ਜੋ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਦੇਦ੍ਧੋਰਤਰਂ ਤੇ ਤੁ ਤਨੁਰੂਪਂ ਚ ਠਦ੍ਵਯਮ੍
ਤੇਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਰੂਪ ਤੇ ‘ਠ’ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਰੂਪ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਬਨ੍ਧਦ੍ਵਯਂ ਘਾਤਯੇਤਿ ਦ੍ਵਯਂ ਵਰ੍ਮਾਸ੍ਤ੍ਰਮੀਰਯੇਤ੍
ਦੋ ਬੰਧਨਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਦਾ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ, ਤੇ ਦੋ ਵਜ੍ਰ ਤੇ ਵਾਰਮ-ਅਸਤ੍ਰ ਉਚਾਰਨ ਕਰ।
ਪਞ੍ਚਾਸ਼ੀਤ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਭਜਤਾਮਿष੍ਟਦਾਯਕਃ
ਪਚਾਸੀ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਭਗਤ ਨੂੰ ਚਾਹੀ ਹੋਈ ਵਸਤੂ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਛਨ੍ਦਸੀ ਚ ਤਥਾ ਘੋਰਨृਸਿਂਹੋ ਦੇਵਤਾ ਮਤਃ
ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਭਿਆਨਕ ਨਰਸਿੰਘ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਵਿਸ਼ੇषਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਰ੍ਯੋ ऽਯਂ ਸਰ੍ਵਰਕ੍ਸ਼ਾਕਰੋ ਮਤਃ
ਖਾਸ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਸਭ ਰੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ऋषਿਃ ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯਾਨੁष੍ਟੁਪ੍ਛਨ੍ਦ ਉਦਾਹृਤਮ੍
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਹਨ ਅਤੇ ਛੰਦ ਅਨੁਸ਼ਟੁੱਪ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਜਂ ਬੀਜਂ ਹਂ ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਵਿਨਿਯੋਗੋ ऽਖਿਲਾਪ੍ਤਯੇ
ਇਸ ਦਾ ਬੀਜ 'ਜੰ' ਹੈ, ਸ਼ਕਤੀ 'ਹੰ' ਹੈ; ਇਸ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਸਾਰੇ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਪਾਉਣ ਲਈ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਰੌਦ੍ਰਂ ਧ੍ਯਾਯੇਨ੍ਨृਸਿਂਹਂ ਤੁ ਸ਼ਤ੍ਰੁਵਕ੍ਸ਼ੋ ਵਿਦਾਰਣਮ੍
ਕੋਈ ਭਗਵਾਨ ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਰੌਦਰ ਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਹਨ।
ਤਪ੍ਤਹਾਟਕਕੇਸ਼ਾਨ੍ਤਜ੍ਵਲਪ੍ਤਾਵਕਲੋਚਨਮ੍
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਾਲ ਪਿਘਲੇ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅੱਖਾਂ ਜਲਦੇ ਕੋਲੇ ਵਾਂਗ ਲਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਮੁਨਿਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਾ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤੋ ऽਨੁष੍ਟੁਪ੍ਛਨ੍ਦਃ ਸਮੀਰਿਤਃ
ਇਸ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਰਿਸ਼ੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਹਨ ਅਤੇ ਛੰਦ ਅਨੁਸ਼ਟੁੱਪ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ।
ਪਾਦੈਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭਿਃ ਸਰ੍ਵੇਣ ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਚਾਰ ਪਦਾਂ ਨਾਲ, ਪੰਜ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।