षਡ੍ਦੀਰ੍ਘਭਾਜਾ ਬੀਜੇਨ षਡਙ੍ਗਾਨਿ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਛੇ ਲੰਬੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਬੀਜ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਰੀਤ ਅਦਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਿਦ੍ਧੇਨ ਮਨੁਨਾਨੇਨ ਸਰ੍ਵਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵੇਨ੍ਨृਣਾਮ੍
ਇਸ ਸਿਧ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀਆਂ ਸਿਧੀਆਂ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਪ੍ਰਜਾਪਤਿਰ੍ਮੁਨਿਸ਼੍ਚ੍ਛਨ੍ਦੋ ऽਨੁष੍ਟੁਪ੍ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਨृਕੇਸਰੀ
ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ, ਛੰਦ ਅਨੁਸ਼ਟੁਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਾ ਲਕਸ਼ਮੀ ਤੇ ਨਰਸਿੰਘ ਹਨ।
ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯੈਵਂ ਤੁ ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗਂ ਸ੍ਵਾਤ੍ਮਰਕ੍ਸ਼ਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੰਜ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ ਆਪਣੀ ਰੱਖਿਆ ਦੀ ਰੀਤ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਣਵੋ ਹृਚ੍ਛਿਵਾਰ੍ਯਨ੍ਤਿ ਮਹਤੇ ਸ਼ਰਭਾਯ ਚ
‘ਓਮ’ ਅੱਖਰ ਹਿਰਦੇ ਤੇ ਰੱਖੋ, ਫਿਰ ‘ਸ਼ਿਵਾਰਯ’ ਅਤੇ ‘ਮਹਾਨ ਸ਼ਰਭਾ’ ਵੀ ਉਚਾਰੋ।
ਅਥਵਾ ਰਾਮਮਨ੍ਤ੍ਰਾਨ੍ਤੇ ਪਰਂ ਕ੍ਸ਼ਦ੍ਵਿਤਯਂ ਪਠੇਤ੍
ਜਾਂ ਰਾਮ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ, ਉੱਚਾ ‘ਕ੍ਸ਼’ ਦੇ ਦੋ ਅੱਖਰ ਪੜ੍ਹੋ।
ਕੇਸ਼ਵਃ ਪਾਤੁ ਪਾਦੌ ਮੇ ਜਙ੍ਘੇ ਨਾਰਾਯਣੋ ऽਵਤੁ
ਮੇਰੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕੇਸ਼ਵ ਕਰੇ, ਜੰਗਿਆਂ ਦੀ ਨਾਰਾਇਣ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
ਨਾਭਿਂ ਵਿष੍ਣੁਸ਼੍ਚ ਮੇ ਪਾਤੁ ਜਠਰਂ ਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਮੇਰੀ ਨਾਭੀ ਦੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਪੇਟ ਦੀ ਮਧੁਸੂਦਨ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
ਸ਼੍ਰੀਧਰਃ ਪਾਤੁ ਕਣ੍ਠਂ ਚ ਹृषੀਕੇਸ਼ੋ ਮੁਖਂ ਮਮ
ਕੰਨ੍ਹ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਕਰੇ, ਮੂੰਹ ਦੀ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।
ਏਵਂ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਯ ਚਾਙ੍ਗੇषੁ ਜਪਕਾਲੇ ਤੁ ਸਾਧਕਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੰਗਾਂ ਉੱਤੇ ਸਥਾਪਨਾ ਕਰਕੇ, ਜਪ ਦੇ ਸਮੇਂ ਸਾਧਕ ਜਪ ਕਰੇ।
ਪੁਨਰ੍ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਪ੍ਰਯਤ੍ਨੇਨ ਧ੍ਯਾਨਂ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਸਮਾਹਿਤਃ
ਫਿਰ, ਯਤਨ ਨਾਲ ਨਿਆਸ ਦੁਬਾਰਾ ਕਰੇ, ਧਿਆਨ ਲਾ ਕੇ ਮਨ ਇਕਾਗਰ ਕਰੇ।
ਪਸ਼੍ਚਾਨ੍ਨਾਰਾਯਣਃ ਸ਼ਙ੍ਖੀ ਨੀਲਜੀਮੂਤਸਨ੍ਨਿਭਃ
ਪਿੱਛੇ ਨਾਰਾਇਣ ਸ਼ੰਖ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਕਾਲੇ ਬਦਲ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਗਿਵਿਨ੍ਦੋ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵੇ ਧਨ੍ਵੀ ਚਨ੍ਦ੍ਰਪ੍ਰਭੋ ਮਹਾਨ੍
ਸੱਜੇ ਪਾਸੇ ਗੋਵਿੰਦ ਧਨੁਸ਼ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਚੰਦ੍ਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਹਨ।
ਆਗ੍ਨੇਯ੍ਯਾਮਰਵਿਨ੍ਦਾਕ੍ਸ਼ੋ ਮੁਸਲੀਮਧੁਸੂਦਨਃ
ਅਗਨੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਅਮਰਵਿੰਦਾਖਸ਼ ਗਦਾ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਵੀ ਉਥੇ ਹਨ।
ਵਾਯਵ੍ਯਾਂ ਮਾਧਵੋ ਵਜ੍ਰੀ ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਨ੍ਨਿਭਃ
ਵਾਯੂ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮਾਧਵ ਵਜਰ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹਨ।
ਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਪ੍ਰਭੋ ਹृषੀਕੇਸ਼ ਉਰ੍ਦ੍ਧੂ ਪਾਤੁ ਸਮੁਦ੍ਗਰਃ
ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਪਰਲੇ ਪਾਸੇ ਗਦਾ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਾਯੁਧਃ ਸਰ੍ਵਸ਼ਕ੍ਤਿਃ ਸਰ੍ਵਾਦ੍ਯਃ ਸਰ੍ਵਤੋਮੁਖਃ
ਉਹ ਹਰ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਸਭ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸ ਬਾਹ੍ਯਾਭ੍ਯਨ੍ਤਰੇ ਦੇਹਮਵ੍ਯਾਦ੍ਦਾਮੋ ਦਰੋ ਹਰਿਃ
ਉਹ ਹਰੀ, ਜੋ ਹਾਰ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੇ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ऽਹਂ ਨ ਮੇ ਕਿਞ੍ਚਿਦ੍ਭਯਮਸ੍ਤਿ ਕਦਾਚਨ
ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਆ ਗਿਆ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵੇਲੇ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।
ਸਰ੍ਵੇषੁ ਨृਹਰੇਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਰ੍ਗੇष੍ਵੇਵਂ ਵਿਧਿਰ੍ਮਤਃ
ਨਰਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਰੇ ਮੰਤ੍ਰ ਸਮੂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇਹੀ ਵਿਧੀ ਮਨਜੂਰ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।
ਜਿਤਂ ਤੇ ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਾਕ੍ਸ਼ ਨਮਸ੍ਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਭਾਵਨ
ਤੇਰਾ ਜਿੱਤ ਹੋਵੇ, ਪੁੰਡਰੀਕ-ਆਖ ਵਾਲੇ! ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦੇ ਰਚਨਹਾਰ!
ਇਤ੍ਥਂ ਸਂਪ੍ਰਾਰ੍ਥ੍ਯ ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਚ ਪਟਿਤ੍ਵਾ ਵਿਸृਜੇਦ੍ਵਿਭੁਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ, ਜਪ ਤੇ ਪਾਠ ਕਰ ਕੇ, ਉੱਚਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਜਯਦ੍ਵਯਂ ਸ਼੍ਰੀਨृਸਿਂਹੇਤ੍ਯष੍ਟਾਰ੍ਣੋ ऽਯਂ ਮਨੂਤ੍ਤਮਃ
‘ਜੈ ਜੈ ਨਰਸਿੰਘ’ — ਇਹ ਉੱਤਮ ਮੰਤ੍ਰ ਅੱਠ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀਮਾਞ੍ਜਯਨृਸਿਂਹਸ੍ਤੁ ਸਰ੍ਵਾਭੀष੍ਟਪ੍ਰਦਾਯਕਃ
‘ਜੈ ਨਰਸਿੰਘ’ ਮੰਤ੍ਰ, ਜੋ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
षਡ੍ਵੀਰ੍ਘਾਢ੍ਯੇ ਨ ਕੁਰ੍ਵੀਤ षਡਙ੍ਗਾਨਿ ਵਿਸ਼ਾਲਧੀਃ
ਵੱਡੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਛੇ ਲੰਬੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੀ ਛੰਦ ਵਿੱਚ ਛੇ ਅੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰੇ।
ਤਤੋ ਧ੍ਯਾਯੇਦ੍ਧृਦਿ ਵਿਭੁਂ ਨृਸਿਂਹਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਸ਼ੇਖਰਮ੍
ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਸਭ ਵਿਆਪਕ ਨਰਸਿੰਘ, ਚੰਦ੍ਰ-ਸ਼ੇਖਰ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਹ੍ਨੀਨ੍ਦੁਤੀਵ੍ਰਕਰਨੇਤ੍ਰ ਪਿਨਾਕਪਾਣੇ ਸ਼ੀਤਾਂਸ਼ੁਸ਼ੇਖਰ ਰਮੇਸ਼੍ਵਰ ਪਾਹਿ ਵਿष੍ਣੋ
ਹੇ ਵਿਸ਼ਨੂ! ਅੱਗ ਤੇ ਚੰਦ੍ਰ ਵਰਗੇ ਤੇਜ਼ ਨੇਤਰ, ਪਿਨਾਕ ਹਥ ਵਿੱਚ, ਠੰਡੀ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀ ਮੋਰ ਪਹਿਨੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਮੈਨੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰ।
ਸਾਜ੍ਯੇਨ ਪਾਯਸਾਨ੍ਨੇਨ ਜੁਹੁਯਾਤ੍ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਦਰ੍ਚਨਮ੍
ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਅਰਚਨ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਘੀ ਤੇ ਖੀਰ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਵਿष੍ਣੁ ਤਤੋ ਬ੍ਰੂਯਾਜ੍ਜ੍ਵਲਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਤੋਮੁਖਮ੍
ਫਿਰ, ਮਹਾ-ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ, ਜੋ ਚਮਕਦਾ ਤੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਵਦੇਦ੍ਧੋਰਤਰਂ ਤੇ ਤੁ ਤਨੁਰੂਪਂ ਚ ਠਦ੍ਵਯਮ੍
ਤੇਰੇ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਰੂਪ ਤੇ ‘ਠ’ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੋ ਰੂਪ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।