ਮਨਸਾ ਨਿਰ੍ਵृਤ੍ਤਿਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਸਸ੍ਮਾਰ ਚ ਗੁਰੋਰ੍ਵਚਃ
ਮਨ ਵਿਚ ਸ਼ਾਂਤੀ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕੀਤੇ।
ਪੀਰ੍ਵਵृਤ੍ਤਂ ਚ ਵਿਪ੍ਰਾਯ ਸਰ੍ਵਂ ਤਸ੍ਮੈ ਨ੍ਯਵੇਦਯਤ੍
ਉਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਜੋ ਕੁਝ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਾਰਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ।
ਨਾਮਾਨਿ ਵ੍ਯਾਹਰਨ੍ਵਿष੍ਣੋਃ ਸਦ੍ਯੋ ਵਾਰਾਣਸੀਂ ਯਯੌ
ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦੇ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
ਬ੍ਰਾਹ੍ਮਣੀਦਤ੍ਤਸ਼ ਪਾਤ੍ਤੁ ਮੁਕ੍ਤੋ ਮਿਤ੍ਰਸਹੋ ऽਭਵਤ੍
ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਦਾਤ ਨਾਲ, ਮਿਤ੍ਰਸਹਾ ਆਜ਼ਾਦ ਹੋ ਗਿਆ।
ਅਭਿषਿਕ੍ਤੋ ਮੁਨੁਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਸ੍ਵਕਂ ਰਾਜ੍ਯਮਪਾਲਯਤ੍
ਮੁਨੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਰਾਜ ਸੰਭਾਲਿਆ।
ਵਸ਼ਿष੍ਟਾਤ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਸਨ੍ਤਾਨਂ ਗਤੋ ਮੋਕ੍ਸ਼ਂ ਨृਪੋਤ੍ਤਮਃ
ਵਸ਼ਿਸ਼ਠ ਤੋਂ ਸੰਤਾਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਸਰਵੋਤਮ ਰਾਜਾ ਮੁਕਤੀ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ।
ਗृਣਞ੍ਛृਣ੍ਵਨ੍ਸ੍ਮਰਨ੍ਗਙ੍ਗਾਂ ਪੀਤ੍ਵਾ ਮੁਕ੍ਤੋ ਭਵੇਨ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਗੰਗਾ ਦੀ ਸਲਾਹ, ਸੁਣਦਾ, ਯਾਦ ਕਰਦਾ ਜਾਂ ਪੀ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਾਰਂ ਗਨ੍ਤੁਂ ਸੁਰਾਧੀਸ਼ੈਰ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿष੍ਣੁਸ਼ਿਵਰਪਿ
ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਵਰਗੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੀ ਪਾਰ ਲੰਘਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਮੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਸਦਨਂ ਨਰੋ ਯਾਤਿ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਘਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।
ਤਦੈਵ ਪਾਪਨਿਮੁਕ੍ਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਉਸ ਸਮੇਂ ਹੀ, ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਲੋਕ ਵਿਚ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਤਦੁਤ੍ਪਤ੍ਤਿਂ ਵਦ ਭ੍ਰਾਤਰਨੁਗ੍ਰਾਹ੍ਯੋ ऽਸ੍ਮਿ ਤੇ ਯਦਿ
ਭਰਾ, ਜੇ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਦੇ ਯੋਗ ਹਾਂ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਦੱਸ।
ਵਦृਤਾਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਚੈਂਵ ਪੁਣ੍ਯਦਾਂ ਪਾਪਨਾਸ਼ਿਨੀਮ੍
ਉਹ ਗੱਲ ਦੱਸ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਤੇ ਪਾਪ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦਕ੍ਸ਼ਾਤ੍ਮਜੇ ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯੇ ਦਿਤਿਸ਼੍ਚਾਦਿਤਿਰੇਵ ਚ
ਦਕਸ਼ ਦੀਆਂ ਧੀਆਂ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਦਿਤੀ ਤੇ ਅਦਿਤੀ ਸਨ।
ਤੇ ਤਯੋਰਾਤ੍ਮਜਾ ਵਿਪ੍ਰ ਪਰਸ੍ਪਰਜਯੈषਿਣਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਚਾਹ ਰੱਖਦੇ ਸਨ।
ਆਦਿਰ੍ ਦੈਤ੍ਯੋ ਦਿਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰੋ ਹਿਰਣ੍ਯਕਸ਼ਿਪੁਰ੍ਬਲੀ
ਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਪਹਿਲਾ ਦੈਤ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਿਰਣਯਕਸ਼ਿਪੁ ਸੀ।
ਵਿਰੋਚਨ ਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸੁਤੋ ਬਭੂਵ ਦ੍ਵਿਜਭਕ੍ਤਿਮਾਨ੍
ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵਿਰੋਚਨ ਸੀ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦਾ ਭਗਤ ਸੀ।
ਸ ਏਵ ਵਾਹਿਨੀਪਾਲੋ ਦੈਤ੍ਯਾਨਾਮਭਵਨ੍ਮੁਨੇਃ
ਉਹੀ ਫੌਜ ਦਾ ਸਰਦਾਰ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਬਣ ਗਿਆ, ਹੇ ਮুনি।
ਵਿਜਿਤ੍ਯ ਵਸੁਧਾਂ ਸਰ੍ਵਾਂ ਸ੍ਵਰ੍ਗਂ ਜੇਤੁਂ ਮਨੋ ਦਧੇ
ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ ਜਿੱਤ ਲਈ, ਤੇ ਹੁਣ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਸਵਰਗ ਜਿੱਤਣ ਵੱਲ ਲੱਗ ਗਿਆ।
ਗਜੇਗਜੇ ਪਞ੍ਚਸ਼ਤੀ ਪਦਾਤੇਃ ਕਿਂ ਵਰ੍ਣ੍ਯਤੇ ਤਸ੍ਯ ਚਮੂਰ੍ਵਰਿष੍ਟਾ
ਉਸ ਦੀ ਹਰ ਟੋਲੀ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਸੌ ਹਾਥੀ ਸਨ; ਉਸ ਦੇ ਪੈਦਲ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ ਕਰੀਏ? ਉਸ ਦੀ ਫੌਜ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ।
ਪਿਤ੍ਰਾ ਸਮਂ ਸ਼ੌਰ੍ਯਪਰਾਕ੍ਰਮਾਭ੍ਯਾਂ ਬਾਣੋ ਬਲੇਃ ਪੁਤ੍ਰਸ਼ਤਗ੍ਰਜੋ ऽਭੂਤ੍
ਬਾਣ, ਬਲੇ ਦੀ ਸੌ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਤੇ ਤਾਕਤ ਵਿੱਚ ਬਰਾਬਰ ਸੀ।
ਧ੍ਵਜਾਤਪਰ੍ਤ੍ਰੈਰ੍ਗਗਨਾਬੁਰਾਸ਼ੇਸ੍ਤਰਙ੍ਗਵਿਦ੍ਯੁਤ੍ਸ੍ਮਰਣਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵਨ੍
ਉਸ ਨੇ ਝੰਡਿਆਂ ਤੇ ਪਤਾਕਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਸੁਰਸ਼੍ਚ ਯੁਦ੍ਧਾਯ ਪੁਰਾਤ੍ਤਥੈਵ ਵਿਨਿਰ੍ਯਯੁਰ੍ਵਜ੍ਰਕਰਾਦਯਸ਼੍ਚ
ਦੇਵਤੇ ਵੀ, ਵਜਰ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਲੜਾਈ ਲਈ ਆ ਗਏ।
ਕਲ੍ਪਾਨ੍ਤਮੇਘਾਨਿਰ੍ਧੋषਂ ਡਿਣ੍ਡਿਂਮਧ੍ਵਨਿਸਂਭ੍ਰਮਮ੍
ਡੰਢੋਰਾ ਤੇ ਨਗਾਰੇ ਦੀ ਗੂੰਜ ਕਲਪ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗਰਜ ਵਾਂਗ ਪੂਰੀ ਹੋਈ।
ਦੇਵਾਸ਼੍ਚ ਦੈਤ੍ਯਸੇਨਾਸੁ ਸਂਗ੍ਰਾਮੇ ऽਤ੍ਯਨ੍ਤਦਾਰੁਣੇ
ਦੇਵਤੇ ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਫੌਜ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਗਏ।
ਇਤ੍ਯੇਵਂ ਸੁਮਹਾਨ੍ਘੋषੋ ਵਦਤਾਂ ਸੇਨਯੋਰਭੂਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਫੌਜਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੀਕਾਂ-ਚਿਲ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ।
ਭਾਙ੍ਕਾਰੈਃ ਸ੍ਯਨ੍ਦਨਾਨਾਂ ਚ ਬਾਣਕ੍ਰੇਙ੍ਗਾਰਨਿਃਸ੍ਵਨੈਃ
ਰਥਾਂ ਦੀ ਗੜਗੜਾਹਟ ਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਤਿੱਖੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਸ਼ੋਰ ਹੋਇਆ।
ਟਙ੍ਗਾਰੈਰ੍ਧਨੁषਾਂ ਚੈਵ ਲੋਕਃ ਸ਼ਬ੍ਦਤ੍ਮਯੋ ऽਭਵਤ੍
ਧਨੁਸ਼ਾਂ ਦੀ ਠਕ-ਠਕ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੀ ਟਕਰ ਨਾਲ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ।
ਅਕਾਲਪ੍ਰਲਯਂ ਮੇਨੇ ਨਿਰੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸਕਲਂ ਜਗਤ੍
ਇਹ ਸਭ ਦੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਅਣਸਮੇਂ ਕਲਪ ਦਾ ਅੰਤ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਚਲਦ੍ਵਿਦ੍ਯੁਨ੍ਨਿਭਾ ਰਾਤ੍ਰਿਸ਼੍ਛਾਦਿਤਾ ਜਲਦੈਰਿਵ
ਰਾਤ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਚਮਕਦੀ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਲਗ ਰਹੀ ਸੀ।
ਨਾਰਾਚੈਸ਼੍ਚੂਰ੍ਣਯਾਮਾਸੁਰ੍ਵੇਵਾਸ੍ਤੇ ਲਘੁਵਿਕ੍ਰਮਾਃ
ਤੇਜ਼ ਦੇਵਤੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਟੁੱਟ-ਟੁੱਟ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਸਨ।