ਭਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਾਯ ਸ਼ਿष੍ਯਾਯ ਦੇਯਾ ਵਾ ਨਿਜਸੂਨਵੇ
ਇਹ ਮਨਤਰ ਭਗਤੀ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਸ਼ ਨੂੰ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਯਾਨ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਾਨਵਾਸ੍ਤੂਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਵਨ੍ਤਿ ਨਿਜੇਪ੍ਸਿਤਮ੍
ਇਹ ਮਨਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਜਲਦੀ ਪੂਰੀ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਾਦਯੋ ऽਪਿ ਯਾਞ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾ ਸਮਰ੍ਥਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਜਗਤ੍ਕृਤੌ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਜਦ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅष੍ਟਾਕ੍ਸ਼ਰੋ ਮਨੁਸ਼੍ਚਾਸ੍ਯ ਸਾਧ੍ਯੋ ਨਾਰਾਯਣੋ ਮੁਨਿਃ
ਇਸ ਦਾ ਮੰਤ੍ਰ ਅੱਠ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਲਈ ਮੁਨੀ ਨਾਰਾਯਣ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ੴ ਬੀਜਂ ਯਂ ਚ ਤਥਾ ਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਵਿਨਿਯੋਗੋ ऽਖਿਲਾਪ੍ਤਯੇ
ਇਸ ਦਾ ਬੀਜ 'ਓਂ' ਹੈ, 'ਯਮ' ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਸਾਰੇ ਲਾਭ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵੀਰੋਲ੍ਕਾਯ ਸ਼ਿਖਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਦ੍ਯੁਲ੍ਕਾਯ ਕਵਚਂ ਮਤਮ੍
ਵੀਰਾਂ ਲਈ ਚੋਟੀ ਲਾਉਣੀ ਆਖੀ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕਵਚ ਪਹਿਨਣਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਪੁਨਃ षਡਙ੍ਗਮਨ੍ਤ੍ਰੋਤ੍ਥੈਃ षਡ੍ਵਰ੍ਣੈਸ਼੍ਚ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਫਿਰ, ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਤੋਂ ਉਪਜੀਆਂ ਛੇ ਅੱਖਰਾਂ ਨਾਲ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੁਦਰ੍ਸ਼ਨਸ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰੇਣ ਕੁਰ੍ਯਾਦ੍ਦਿਗ੍ਬਨ੍ਧਨਂ ਤਤਃ
ਸੁਦਰਸ਼ਨ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ, ਫਿਰ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਸੀਮਾ ਬਣਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਯਫਡਿਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਵਰ੍ਣਵਾਨ੍
ਹਥਿਆਰ ਲਈ 'ਅਸ੍ਤ੍ਰਾਯਫਟ' ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਬਾਰਾਂ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਹੈ।
ਮੂਲਾਰ੍ਣਾਨ੍ਸ੍ਵਤਨੌ ਨ੍ਯਸ੍ਯੇਦਾਧਾਰੇ ਹृਦਯੇ ਮੁਖੇ
ਮੂਲ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ—ਅਧਾਰ, ਹਿਰਦਾ ਤੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ—ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗਲੇ ਨਾਭੌ ਹृਦਿ ਕੁਚਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਪृष੍ਟੇषੁ ਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਜੋ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਲੱਗੇ ਹਨ, ਉਹ ਗਲਾ, ਨਾਭੀ, ਹਿਰਦਾ, ਛਾਤੀ, ਪਾਸੇ ਤੇ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਇਹ ਅੱਖਰ ਰੱਖਣ।
ਦੋਃਪਾਦਸਂਧ੍ਯਙ੍ਗੁਲਿषੁ ਵੇਦਾਵृਤ੍ਤ੍ਯਾ ਚ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਜੋੜਾਂ, ਤੇ ਉਂਗਲੀਆਂ 'ਤੇ ਵੀ, ਵੇਦ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਇਹ ਅੱਖਰ ਰੱਖਣ।
ਸ਼ਿਰੋਨੇਤ੍ਰਾ ਸ੍ਯਹृਤ੍ਕੁਕ੍ਸ਼ਿਸੋਰੁਜਙ੍ਘਾਪਦਦ੍ਵਯੇ
ਸਿਰ, ਅੱਖਾਂ, ਹਿਰਦਾ, ਪੇਟ, ਰਾਨਾਂ, ਪਿੰਡੀਆਂ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ।
ਨ੍ਯਸੇਦ੍ਧृਦਂਸੋਰੁਪਦੇष੍ਵਰ੍ਣਾਨ੍ਵੇਦਮਿਤਾਨ੍ਮਨੋਃ
ਵੇਦ ਵਿੱਚ ਦੱਸੇ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਅੱਖਰ ਹਿਰਦੇ, ਰਾਨਾਂ ਤੇ ਪੈਰਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਣ।
ਸ਼ੇषਾਂਸ਼੍ਚ ਨ੍ਯਾਸਵਰ੍ਯੋ ऽਯਂ ਵਿਭੂਤਿਪਞ੍ਜਰਾਭਿਧਃ
ਬਾਕੀ ਨਿਆਸ ਨੂੰ ਰਸਮਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ 'ਵਿਭੂਤੀ ਪੰਜਰਾ' ਆਖਦੇ ਹਨ।
ਅਥਵਾ ਵੈ ਨਮੋਨ੍ਤੇਨ ਨ੍ਯਸੇਦਿਤ੍ਯਪਰੇ ਜਗੁਃ
ਕਈ ਲੋਕ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ 'ਨਮਹ' ਦੇ ਅੰਤ ਨਾਲ ਵੀ ਇਹ ਅੱਖਰ ਰੱਖੇ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅष੍ਟਾਰ੍ਣੋ ऽष੍ਟਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਗਦਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵਸੂਰਿਭਿਃ
ਅੱਠ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਤ੍ਰ ਪੁਰਾਣੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਅੱਠ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
ਮਹਾਂਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਕृਤਿਸ਼੍ਚੈਵੇਤ੍ਯष੍ਟੌ ਪ੍ਰਕृਤਯੋ ਮਤਾਃ
ਮਹਾਨਤਾ ਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅੱਠ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੇ ਵ੍ਯਾਪਕਂ ਕੁਰ੍ਯਾਦੇਕੇਨ ਸਾਧਕੋਤ੍ਤਮਃ
ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਾਧਕ ਇੱਕ ਹੀ ਨਿਆਸ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਕਰੇ।
ਤਤ੍ਤਨ੍ਨਾਮ ਸਮੁਞ੍ਚਾਰ੍ਯ੍ਯ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਤਤ੍ਤਤ੍ਸ੍ਥਲੇ ਬੁਧਃ
ਜੋ ਗਿਆਨਵਾਨ ਹਨ, ਉਹ ਹਰ ਨਾਮ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਅੱਖਰ ਉਸ ਥਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖਣ।
ਮੂਰ੍ਤੀਨ੍ਯਂਸੇਦ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵੈ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ਾਦਿਤ੍ਯਸਂਯੁਤਾਃ
ਇਹ ਦਵਾਦਸ਼ ਰੂਪ ਹਨ, ਜੋ ਦਵਾਦਸ਼ ਆਦਿਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ।
ਅष੍ਟਾਰ੍ਣੋ ऽਯਂ ਮਨੁਸ਼੍ਚਾष੍ਟਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾਤ੍ਮਾ ਸਮੀਰਿਤਃ
ਇਹ ਮਨੁ, ਅੱਠ ਤੱਤਾਂ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ, ਅੱਠ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਲਲਾਟਕੁਕ੍ਸ਼ਿਹृਤ੍ਕਣ੍ਠਦਕ੍ਸ਼ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਾਂਸਕੇषੁ ਚ
ਫੋਰਹੈੱਡ, ਪੇਟ, ਦਿਲ, ਗਲ੍ਹਾ, ਸੱਜਾ ਪਾਸਾ ਅਤੇ ਮੋਢਿਆਂ ਉੱਤੇ,
ਕਕੁਦ੍ਯਪਿ ਨ੍ਯਸੇਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਮੂਰ੍ਤੀਰ੍ਦ੍ਵਾਦਸ਼ ਵੈ ਕ੍ਰਮਾਤ੍
ਪੁਜਾਰੀ ਨੂੰ ਚੋਟੀ ਤੇ ਵੀ, ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਦਵਾਦਸ਼ ਰੂਪ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਮਿਤ੍ਰੇਣ ਮਾਧਵਂ ਨ੍ਯਸ੍ਯ ਗੋਵਿਨ੍ਦਂ ਵਰੁਣੇਨ ਚ
ਮਿਤ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਮਾਧਵ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।
ਨ੍ਯਸੇਦ੍ਵਿਵਸ੍ਵਤਾ ਯੁਕ੍ਤਂ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮਮਤਃ ਪਰਮ੍
ਫਿਰ ਵਿਵਸਵਤ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।
ਹृषੀਕੇਸ਼ਂ ਨ੍ਯਸੇਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਪਰ੍ਜਨ੍ਯੇਨ ਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਪਰਜਨਯ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹ੍ਰਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।
ਦ੍ਵਾਦਸਾਰ੍ਣਂ ਤਤੋ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਸਮਸ੍ਤੇ ਸ਼ਿਰਸਿ ਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਫਿਰ, ਦਵਾਦਸ਼ ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਸਿਰ ਦੇ ਉਪਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੋ।
ਧ੍ਰੁਵਃਕਿਰੀਟਕੇਯੂਰਹਾਰਾਨ੍ਤੇ ਮਕਰੇਤਿਚ
ਧ੍ਰੁਵ, ਮੋਹਰ, ਬਾਂਹ ਦੇ ਗਹਣੇ, ਹਾਰ ਅਤੇ ਆਖ਼ਰ 'ਮਕਰ' ਚਿੰਨ੍ਹ।
ਪੀਤਾਂਬਰਾਨ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰੀਵਤ੍ਸਾਂ ਕਿਤਵਕ੍ਸ਼ਃ ਸ੍ਥਲੇਤਿ ਚ
ਪੀਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਦੇ ਆਖ਼ਰ ਤੇ, ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਚਿੰਨ੍ਹ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦਾ ਸਥਾਨ।