ਵਾਜੀ ਵृषੋ ਹਂਸਕੂਰ੍ਮੌਂ ਵਾਹਨਾਨਿ ਵਿਦੁਰ੍ਬੁਧਾਃ
ਸਿਆਣੇ ਲੋਕ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਘੋੜਾ, ਬਲਦ, ਹੰਸ ਤੇ ਕੱਚਵਾ ਉਹਨਾਂ ਦੀਆਂ ਸਵਾਰੀਆਂ ਹਨ।
ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਂ ਪਦ੍ਮਚਕ੍ਰੇ ਚ ਕ੍ਰਮਾਦਿਨ੍ਦ੍ਰਾਦਿਹੇਤਯਃ
ਤ੍ਰਿਸੂਲ, ਕਮਲ ਤੇ ਚੱਕਰ, ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਆਦਿਕ ਦੇ ਹਥਿਆਰ ਹਨ।
ਸ਼ਙ੍ਖਤੋਯਂ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯੋਦ੍ਵਾਹੁਰ੍ਨृਤ੍ਯਨ੍ ਪਤੇਤ੍ਕ੍ਸ਼ਿਤੌ
ਸ਼ੰਖ ਦਾ ਪਾਣੀ ਛਿੜਕੋ, ਤੇ ਵਾਹਕ ਨੱਚਦੇ ਹੋਏ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਵੇ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣੇ ਸ੍ਥਣ੍ਡਿਲਂ ਕृਤ੍ਵਾ ਤਤ੍ਰ ਸਂਸ੍ਕਾਰਮਾਚਰੇਤ੍
ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਬਣਾਕੇ, ਉੱਥੇ ਸੰਸਕਾਰ ਕਰੋ।
ਕੁਸ਼ੈਸ੍ਤਦ੍ਵਰ੍ਮਣਾਭ੍ਯੁਕ੍ਸ਼੍ਯ ਪੂਜ੍ਯ ਤਤ੍ਰ ਨ੍ਯਸੇਦ੍ਵਸੁਮ੍
ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਕੁਸ਼ ਦੀ ਘਾਸ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਛਿੜਕ ਕੇ, ਫਿਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਉਥੇ ਧਨ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਵ੍ਯਾਹृਤਿਭਿਰ੍ਯਸ੍ਤੁ ਸਮਸ੍ਤਾਭਿਸ਼੍ਚਤੁष੍ਟਯਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਵੱਡੀਆਂ ਵਿਆਹਰਤੀਆਂ ਨਾਲ ਚਾਰੇ ਹੀ ਇਕੱਠੇ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਸਘृਤੈਃ ਸਾਧਕਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਪਞ੍ਚਵਿਂਸ਼ਤਿਸਂਖ੍ਯਯਾ
—ਘੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਸਾਧਕ, ਪੱਚੀ ਵਾਰੀ—
ਦੇਵਂ ਸਂਯੋਜਯੇਨ੍ਮੂਰ੍ਤੌਂ ਤਤੋ ਵਹ੍ਨਿਂ ਵਿਸਰ੍ਜਯੇਤ੍
—ਉਹ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤੇ ਨੂੰ ਮੂਰਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜੇ, ਫਿਰ ਅੱਗ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕਰ ਦੇਵੇ।
ਕਰ੍ਮਾਨ੍ਤਰੇ ऽਪਿ ਸਂਪ੍ਰਾਪ੍ਤੇ ਸਾਨ੍ਨਿਧ੍ਯਂ ਕੁਰੁ ਸਾਦਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਕਰਮ ਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸੱਦਾ ਕਰ।
ਅਵਸ਼ਿष੍ਟੇਨ ਹਵਿषਾ ਗਨ੍ਧਪੁष੍ਪਾਕ੍ਸ਼ਤਾਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਬਚੀ ਹੋਈ ਹਵਨ ਸਮੱਗਰੀ ਨੂੰ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲ ਤੇ ਅਖੰਡ ਚੌਲ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ—
ਯੇ ਰੌਦ੍ਰਾ ਰੌਦ੍ਰਕਰ੍ਮਾਣੋ ਰੌਦ੍ਰਸ੍ਥਾਨਨਿਵਾਸਿਨਃ
—ਜੋ ਭਿਆਨਕ ਜੀਵ ਹਨ, ਭਿਆਨਕ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—
ਵਿਘ੍ਨਭੂਤਾਸ੍ਤਥਾ ਚਾਨ੍ਯੇ ਦਿਗ੍ਵਿਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਸਮਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃਗ
—ਅਤੇ ਹੋਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਵੀ, ਜੋ ਚਾਰਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ—
ਇਤ੍ਯष੍ਟਦਿਕ੍ਸ਼ੁ ਦਤ੍ਵਾ ਚ ਪੁਨਰ੍ਭੂਤਬਲਿਂ ਚਰੇਤ੍
—ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅੱਠ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਭੇਟ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਦੇਵਤਾਯਾਃ ਕਰੇ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਪੁਨਸ਼੍ਚਾਚਮਨੀਯਕਮ੍
ਦੇਵੀ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਫਿਰ ਤੋਂ ਆਚਮਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਰੱਖੋ।
ਨੈਵੇਦ੍ਯਂ ਚ ਤਤੋ ਦਦ੍ਯਾਤ੍ਤਤ੍ਤਦੁਚ੍ਛਿष੍ਟਭੋਜਿਨੇ
ਫਿਰ ਭੋਗ ਚੜ੍ਹਾਓ, ਤੇ ਜੋ ਬਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੋ ਜੋ ਉਚਿਸ਼ਟ ਖਾਂਦੇ ਹਨ।
ਸ਼ਕ੍ਤੇਰੁਚ੍ਛਿष੍ਟਚਾਣ੍ਡਾਲੀ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਉਚ੍ਛਿष੍ਟਭੋਜਿਨਃ
ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਉਚਿਸ਼ਟ ਖਾਣ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਚੰਡਾਲੀ ਆਖਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਉਚਿਸ਼ਟ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹੀ ਨਾਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਜਪ੍ਤ੍ਵਾ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਦੇਵਤਾਯੈ ਨਿਵੇਦਯੇਤ੍
ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਕੇ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਭੇਟ ਅਰਪਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸਿਦ੍ਧਿਰ੍ਭਵਤੁ ਮੇ ਦੇਵ ਤ੍ਵਤ੍ਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ਤ੍ਵਯਿ ਸ੍ਥਿਤਾ
ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸਿੱਧੀ ਹੋਵੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।
ਮਨਸਾ ਵਚਸਾ ਚੇਤਿ ਪ੍ਰਣਾਮੋ ऽष੍ਟਾਙ੍ਗ ਈਰਿਤਃ
ਮਨ ਅਤੇ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਅੱਠ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਣਾਮ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਞ੍ਚਾਙ੍ਗਕਃ ਪ੍ਰਣਾਮਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਪੂਜਾਯਾਂ ਪ੍ਰਵਰਾਵੁਭੌ
ਪੂਜਾ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਣਾਮ ਵੀ ਉੱਤਮ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਮੁਸੋਮਾਰ੍ਕਵਿਘ੍ਨਾਨਾਂ ਵੇਦਾਰ੍ਧੇਨ੍ਦ੍ਵਦ੍ਰਿਵਹ੍ਨਯਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ, ਸੋਮ, ਸੂਰਜ, ਵਿਘਨ ਨਾਸਕ, ਵੇਦ, ਚੰਦ, ਪਹਾੜ ਤੇ ਅੱਗ—
ਇਤਃ ਪੂਰ੍ਣਂ ਪ੍ਰਾਣਬੁਦ੍ਧਿਦੇਹਧਰ੍ਮਾਧਿਕਾਰਤਃ
ਇਥੋਂ, ਪ੍ਰਾਣ, ਬੁੱਧੀ, ਸਰੀਰ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨਾਲ ਪੂਰਨਤਾ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਵਾਚਾ ਹਸ੍ਤਾਭ੍ਯਾਂ ਚ ਪਦ੍ਭ੍ਯਾ ਮੁਦਰੇਣ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਜਿਹੜਾ ਕੁਝ ਬੋਲਣ ਨਾਲ, ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ, ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਤੇ ਪੇਟ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ,
ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਤਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍ਪਣਂ ਭਵਤੁ ਠਦ੍ਵਯਮ੍
ਉਹ ਸਾਰਾ ਹੀ, ਚਾਹੇ ਜੜ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਚਲਣ ਵਾਲਾ, ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਜਾਵੇ।
ਤਾਰਂ ਤਤ੍ਸਦਤੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਰ੍ਪਣਮਸ੍ਤੁ ਮਨੁਰ੍ਮਤਃ
ਜੋ ਕੁਝ ਸੱਚ, ਚੰਗਾ ਤੇ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਮਨੂ ਦੇ ਕਹਿਣ ਅਨੁਸਾਰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਵੇ।
ਅਜ੍ਞਾਨਾਦ੍ਵਾ ਪ੍ਰਮਾਦਾਦ੍ਵਾ ਵੈਕਲ੍ਯਾਤ੍ਸਾਧਨਸ੍ਯ ਚ
ਜੇਕਰ ਅਗਿਆਨਤਾ, ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਜਾਂ ਸਾਧਨਾਂ ਦੀ ਘਾਟ ਕਰਕੇ,
ਦ੍ਰਵ੍ਯਹੀਨਂ ਕ੍ਰਿਯਾਹੀਨਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਹੀਨਂ ਮਯਾਨ੍ਯਥਾ
ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਕੰਮ ਸਮੱਗਰੀ, ਕਰਮ ਜਾਂ ਮੰਤਰ ਦੀ ਘਾਟ ਨਾਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੋਵੇ,
ਯਨ੍ਮਯਾ ਕ੍ਰਿਯਤੇ ਕਰ੍ਮ ਜਾਗ੍ਰਤ੍ਸ੍ਵਪ੍ਰਸੁषੁਪ੍ਤਿषੁ
ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਮੈਂ ਜਾਗਦੇ, ਸੁਪਨੇ ਜਾਂ ਗਹਿਰੀ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚ ਕਰਦਾ ਹਾਂ,
ਭੂਮੌ ਸ੍ਖਲਿਤਪਾਦਾਨਾਂ ਭੂਮਿਰੇਵਾਵਲਂਬਨਮ੍
ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪੈਰ ਫਿਸਲਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਧਰਤੀ ਹੀ ਆਸਰਾ ਬਣਦੀ ਹੈ,
ਅਨ੍ਯਥਾ ਸ਼ਰਣਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤ੍ਵਮੇਵ ਸ਼ਰਣਂ ਮਮ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਰਾ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਹੈਂ।