ਕਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਦ੍ਵਿਦਨ੍ਤਸ੍ਤੁ ਕਾਮਿਨ੍ਯਾ ਗਜਵਕ੍ਰਕਃ
ਕਾਂਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਦਵਿਦੰਤ; ਕਾਮਿਨੀ ਨਾਲ ਗਜਵਕ੍ਰਕ।
ਦੀਰ੍ਘਜਿਹ੍ਵਃ ਪਾਰ੍ਵਤੀਯੁਗ੍ਜ੍ਵਾਲਿਨ੍ਯਾ ਸ਼ਙ੍ਕੁਕਰ੍ਣਕਃ
ਦੀਰਘਜਿਹਵਾ ਪਾਰਵਤੀ ਨਾਲ, ਜਵਾਲਿਨੀ ਸ਼ੰਕੁਕਰਨਕਾ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਗਈ ਹੈ।
ਗਜੇਨ੍ਦਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣ੍ਯਾ ਸ਼ੂਰ੍ਪਕਰ੍ਣਸ੍ਤਥੋਮਯਾ
ਗਜੇਂਦਰ ਕਾਮਰੂਪਿਨੀ ਨਾਲ, ਸ਼ੂਰਪਕਰਨ ਓਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਹਾਨਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਵਿਘ੍ਨੇਸ਼੍ਯਾ ਚਤੁਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਮਹਾਨੰਦ ਵਿਘਨੇਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਚਤੁਰਮੂਰਤੀ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਦੁਮੁਖੋ ਭੂਤਿਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸੁਮੁਖੋ ਭੌਤਿਕੀਯੁਤਃ
ਦੁਮੁਖਾ ਭੂਤੀ ਨਾਲ, ਸੁਮੁਖਾ ਭੌਤਿਕੀ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਗਈ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਜਿਹ੍ਵੋ ਮਹਿषੀਯੁਕ੍ਤੋ ਜਭਿਨ੍ਯਾ ਸ਼ੂਰਨਾਮਕਃ
ਦਵਿਜਿਹਵਾ ਮਹਿਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਜਭੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੂਰ ਹੈ।
ਵਰਦੋ ਲਜ੍ਜਯਾ ਵਾਮਦੇਵਂਸ਼ੋ ਦੀਰ੍ਘਘੋਣਯਾ
ਉਹ ਜੋ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਲਾਜ ਨਾਲ, ਵਾਮਦੇਵ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਤੇ ਲੰਮੀ ਨੱਕ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸੇਨਾਨੀ ਰਾਤ੍ਰਿਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਕਾਮਾਨ੍ਧੋ ਗ੍ਰਾਮਣੀਯੁਤਃ
ਸੈਨਾਪਤੀ, ਰਾਤ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹਾ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਨਾਲ।
ਮਤ੍ਤਵਾਹਸ਼੍ਚਞ੍ਚਲਯਾ ਜਟੀ ਦੀਪ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਮਸਤ ਵਾਹਕ, ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ, ਜਟਾ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਵਰੇਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਵਾਯੁਕ੍ਤੋ ਭਗਯਾ ਵृषਕੇਤਨਃ
ਉਤਮ, ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੇ ਬਲਦ ਦੇ ਝੰਡਾ ਵਾਲਾ।
ਮੇਘਨਾਦਃ ਸੁਭਗਯਾ ਵ੍ਯਾਪੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਾਲਰਾਤ੍ਰਿਯੁਕ੍
ਮੇਘਨਾਦ, ਵਧੀਆ ਭਾਗ ਨਾਲ, ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ।
ਗਣੇਸ਼ਮਾਤृਕਾਯਾਸ੍ਤੁ ਗਣੋ ਮੁਨਿਭਿਰੀਰਿਤਃ
ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਮਾਵਾਂ ਦਾ ਗਣ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ।
षਡ੍ਦੀਰ੍ਘਾਢ੍ਯੇਨ ਬੀਜੇਨ ਕृਤ੍ਵਾਙ੍ਗਾਨਿ ਤਤਃ ਸ੍ਮਰੇਤ੍
ਛੇ ਲੰਬੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬੀਜ ਨਾਲ, ਅੰਗ ਬਣਾਕੇ, ਫਿਰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਤ੍ਨ੍ਯਾਸ਼੍ਲਿष੍ਟਂ ਰਕ੍ਤਤਨੁਂ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਂ ਗਣਪੇ ਭਵੇਤ੍
ਪਤਨੀ ਦੇ ਗਲੇ ਲੱਗਾ, ਲਾਲ ਸਰੀਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਗਣ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵृਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਚ ਵਿਦ੍ਯਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸ੍ਤਤੇਧਿਕਾਃ
ਵਾਪਸੀ, ਟਿਕਾਅ, ਗਿਆਨ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਗੁਣ।
ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਮृਤਾ ਜ੍ਞਾਨਾਮृਤਾ ਚਾਪ੍ਯਾਯਿਨੀ ਤਥਾ
ਸੂਖਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੂਖਮ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਤੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ।
ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਮੇਧਾ ਤਤਃ ਕਾਨ੍ਤਿਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਦ੍ਧृਤਿਃ ਸ੍ਥਿਰਾ ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਸਮਝ, ਬੁੱਧੀ, ਫਿਰ ਚਮਕ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਹੌਸਲਾ, ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹਾਲਤ।
ਕਾਮਿਕੋ ਵਰਦਾ ਵਾਥ ਹ੍ਲਾਦਿਨੀ ਪ੍ਰੀਤਿਸਂਯੁਤਾ
ਇੱਛਾ, ਦਾਤਾ, ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ।
ਕ੍ਸ਼ੁਧਾ ਚ ਕ੍ਰੋਧਿਨੀ ਪਸ਼੍ਚਾਕ੍ਰਿਯਾਕਾਰੀ ਸਮृਤ੍ਯੁਕਾ
ਭੁੱਖ ਤੇ ਗੁੱਸਾ, ਫਿਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਮੌਤ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ।
ਉਕ੍ਤਾ ਕਲਾਮਾਤृਕੈਵਂ ਤਤ੍ਤਦ੍ਭਕ੍ਤਃ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਲਾ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ; ਭਗਤ ਨੂੰ ਇਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗਾਯਤ੍ਰੀਛਨ੍ਦ ਆਖ੍ਯਾਤਂ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਾਰਦਾਭਿਧਾ
ਛੰਦ ਗਾਇਤਰੀ ਨਾਮ ਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਦੇਵੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ਾਰਦਾ ਹੈ।
ਪਦ੍ਮਚਕ੍ਰਗੁਣੈਣਾਂਸ਼੍ਚ ਦਧਤੀਂ ਚ ਤ੍ਰਿਲੋਚਨਾਮ੍
ਕੰਵਲ, ਚੱਕਰ ਤੇ ਅੰਕੁਸ਼ ਦੇ ਗੁਣ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ, ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ।
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵੈਵਂ ਤਾਰਪੂਰ੍ਵਾਂ ਤਾਂ ਨ੍ਯਸੇਨ੍ਙਨ੍ਤਕਲਾਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, 'ਤਾ' ਅੱਖਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਖਰੀ ਭਾਗ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹृਦਯਾਦਿਚਤੁਰ੍ਥ੍ਯਨ੍ਤੇ ਜਾਤੀਃ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍
ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਚੌਥੇ ਤਕ, ਜਟਾ ਅੱਖਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜ ਕੇ, ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਤੋ ਧ੍ਯਾਤ੍ਵੇष੍ਟਦੇਵਂ ਤਂ ਭੂषਾਯੁਧਸਮਨ੍ਵਿਤਮ੍
ਫਿਰ, ਉਹ ਚੁਣੀ ਹੋਈ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਗਹਣਿਆਂ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਨ੍ਯਸ੍ਯਾਙ੍ਗषਟ੍ਕਂ ਤਨ੍ਮੂਰ੍ਤੌਂ ਤਤਃ ਪੂਜਨਮਾਰਭੇਤ੍
ਉਹ ਉਸ ਮੂਰਤ 'ਤੇ ਛੇ ਅੰਗ ਰੱਖ ਕੇ, ਫਿਰ ਪੂਜਾ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤ੍ਰਿਕੋਣਂ ਚਤੁਰਸ੍ਰਂ ਵਾ ਵਾਮਭਾਗੇ ਪ੍ਰਕਲ੍ਪ੍ਯ ਚ
ਖੱਬੇ ਪਾਸੇ ਤਿਕੋਣ ਜਾਂ ਚੌਕ ਬਣਾਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਗ੍ਨਿਮਣ੍ਡਲਂ ਚੇਦ੍ਵਾ ਪਾਤ੍ਰਂ ਸਂਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਚਾਸ੍ਰਤਃ
ਉਥੇ, ਜਾਂ ਅੱਗ ਦਾ ਚੱਕਰ ਜਾਂ ਪਾਤਰ, ਉਸ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧੋ ਕੇ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਲਿਮਮਾਤृਕਾ ਪੂਲਮੁਞ੍ਚਰਨ੍ਪੂਰਪੇਜ੍ਜਲੈਃ
‘ਕਲਿੰ’ ਅਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਉਹ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਦਾ ਹੈ।
ਗੋਮੁਦ੍ਰਯਾਮृਤੀਕृਤ੍ਯ ਕਵਚੇਨਾਵਗੁਣ੍ਠਯੇਤ੍
ਉਸ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਗੋਮੂਤਰ ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਵਰਗਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਪਾਤਰ ਨੂੰ ਕਵਚ ਨਾਲ ਢੱਕਦਾ ਹੈ।