ਛਲਗਣ੍ਡਃ ਕਪਰ੍ਦਿਨ੍ਯਾ ਦ੍ਵਿਰਣ੍ਡੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਵਜ੍ਰਯਾ
ਚਲਗੰਡਾ ਕਪਰਦਿਨੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਦਵਿਰੰਡੇਸ਼ਾ ਵਜ੍ਰਾ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਭੁਜਙ੍ਗੋ ਰੇਵਤੀਯੁਕ੍ਤਃ ਪਿਨਾਕੀ ਮਾਧਵੀਯੁਤਃ
ਭੁਜੰਗਾ ਰੇਵਤੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਪਿਨਾਕੀ ਮਾਧਵੀ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਗਈ ਹੈ।
ਸ਼੍ਵੇਤੋਰਸ੍ਕੋ ਵਿਦਾਰਿਣ੍ਯਾ ਭृਗੁਃ ਸਹਜਯਾ ਯੁਤਃ
ਸ਼੍ਵੇਤੋਰਸਕਾ ਵਿਦਾਰੀਣੀ ਨਾਲ, ਤੇ ਭ੍ਰਿਗੁ ਸਾਹਜਾ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਸਂਵਰ੍ਤਕੇ ਮਹਾਮਾਯਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸ਼੍ਰੀਕਣ੍ਠਮਾਤृਕਾ
ਸੰਵਰਤਕ ਵਿੱਚ ਮਹਾਮਾਇਆ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਕੰਠਮਾਤ੍ਰਿਕਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮੁਨਿਃਸ੍ਯਾਦ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਮੂਰ੍ਤਿਰ੍ਗਾਯਤ੍ਰੀਛਨ੍ਦ ਈਰਿਤਮ੍
ਮੁਨੀ ਦੱਖਣਾਮੂਰਤੀ ਹੈ; ਛੰਦ ਗਾਇਤਰੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਹਲੋ ਬੀਜਾਨਿ ਚੋਕ੍ਤਾਨਿ ਸ੍ਵਰਾਃ ਸ਼ਕ੍ਤਯ ਈਰਿਤਾਃ
ਹਲੋ ਬੀਜ ਅੱਖਰ ਹਨ; ਸੁਰ ਵੱਸਤੂਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
ਬਨ੍ਧੂਕਸ੍ਵਰ੍ਣਵਰ੍ਣਾਗਂ ਵਰਾਕ੍ਸ਼ਾਙ੍ਕੁਸ਼ਪਾਸ਼ਿਨਮ੍
ਬੰਧੂਕ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਰੰਗ, ਸੋਹਣੀ ਅੱਖ, ਅੰਕੁਸ਼ ਤੇ ਫੰਨ ਲੈਣ ਵਾਲਾ।
ਧ੍ਯਾਤ੍ਵੈਵਂ ਸ਼ਿਵਸ਼ਕ੍ਤੀਸ਼੍ਚ ਚਤੁਰ੍ਥੀ ਹृਦਯਾਨ੍ਤਿਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਿਵ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਚੌਥਾ ਹਿਰਦੇ ਦਾ ਅੰਤ ਹੈ।
ਵਿਘ੍ਨੇਸ਼ਸ਼੍ਚ ਹ੍ਰਿਯਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਵਿਘ੍ਨਰਾਜਃ ਸ਼੍ਰਿਯਾ ਯੁਤਃ
ਵਿਘਨੇਸ਼ਾ ਲਾਜ ਨਾਲ, ਵਿਘਨਰਾਜਾ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਵਿਘ੍ਨਕृਤ੍ਸ੍ਵਸ੍ਤਿਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਵਿਘ੍ਨਹਰ੍ਤਾ ਸਰਸ੍ਵਤੀ
ਵਿਘਨਕ੍ਰਿਤ ਸੁਭਾਅ ਨਾਲ, ਵਿਘਨਹਰਤਾ ਸਰਸਵਤੀ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਗਈ ਹੈ।
ਕਾਨ੍ਤ੍ਯਾ ਯੁਕ੍ਤੋ ਦ੍ਵਿਦਨ੍ਤਸ੍ਤੁ ਕਾਮਿਨ੍ਯਾ ਗਜਵਕ੍ਰਕਃ
ਕਾਂਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਦਵਿਦੰਤ; ਕਾਮਿਨੀ ਨਾਲ ਗਜਵਕ੍ਰਕ।
ਦੀਰ੍ਘਜਿਹ੍ਵਃ ਪਾਰ੍ਵਤੀਯੁਗ੍ਜ੍ਵਾਲਿਨ੍ਯਾ ਸ਼ਙ੍ਕੁਕਰ੍ਣਕਃ
ਦੀਰਘਜਿਹਵਾ ਪਾਰਵਤੀ ਨਾਲ, ਜਵਾਲਿਨੀ ਸ਼ੰਕੁਕਰਨਕਾ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਗਈ ਹੈ।
ਗਜੇਨ੍ਦਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣ੍ਯਾ ਸ਼ੂਰ੍ਪਕਰ੍ਣਸ੍ਤਥੋਮਯਾ
ਗਜੇਂਦਰ ਕਾਮਰੂਪਿਨੀ ਨਾਲ, ਸ਼ੂਰਪਕਰਨ ਓਮਾ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਮਹਾਨਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਵਿਘ੍ਨੇਸ਼੍ਯਾ ਚਤੁਰ੍ਮੂਰ੍ਤਿਸ੍ਵਰੂਪਿਣੀ
ਮਹਾਨੰਦ ਵਿਘਨੇਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਚਤੁਰਮੂਰਤੀ ਸਰੂਪ ਹੈ।
ਦੁਮੁਖੋ ਭੂਤਿਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਸੁਮੁਖੋ ਭੌਤਿਕੀਯੁਤਃ
ਦੁਮੁਖਾ ਭੂਤੀ ਨਾਲ, ਸੁਮੁਖਾ ਭੌਤਿਕੀ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਗਈ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਜਿਹ੍ਵੋ ਮਹਿषੀਯੁਕ੍ਤੋ ਜਭਿਨ੍ਯਾ ਸ਼ੂਰਨਾਮਕਃ
ਦਵਿਜਿਹਵਾ ਮਹਿਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਜਭੀ ਦਾ ਨਾਮ ਸ਼ੂਰ ਹੈ।
ਵਰਦੋ ਲਜ੍ਜਯਾ ਵਾਮਦੇਵਂਸ਼ੋ ਦੀਰ੍ਘਘੋਣਯਾ
ਉਹ ਜੋ ਦਾਤਾ ਹੈ, ਲਾਜ ਨਾਲ, ਵਾਮਦੇਵ ਦਾ ਹਿੱਸਾ, ਤੇ ਲੰਮੀ ਨੱਕ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਸੇਨਾਨੀ ਰਾਤ੍ਰਿਸਂਯੁਕ੍ਤਃ ਕਾਮਾਨ੍ਧੋ ਗ੍ਰਾਮਣੀਯੁਤਃ
ਸੈਨਾਪਤੀ, ਰਾਤ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਅੰਨ੍ਹਾ, ਪਿੰਡ ਦੇ ਮੁਖੀ ਦੇ ਨਾਲ।
ਮਤ੍ਤਵਾਹਸ਼੍ਚਞ੍ਚਲਯਾ ਜਟੀ ਦੀਪ੍ਤਿਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਮਸਤ ਵਾਹਕ, ਚਲਾਕੀ ਨਾਲ, ਜਟਾ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਚਮਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।
ਵਰੇਣ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਵਾਯੁਕ੍ਤੋ ਭਗਯਾ ਵृषਕੇਤਨਃ
ਉਤਮ, ਸ਼ਿਵ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੇ ਬਲਦ ਦੇ ਝੰਡਾ ਵਾਲਾ।
ਮੇਘਨਾਦਃ ਸੁਭਗਯਾ ਵ੍ਯਾਪੀ ਸ੍ਯਾਤ੍ਕਾਲਰਾਤ੍ਰਿਯੁਕ੍
ਮੇਘਨਾਦ, ਵਧੀਆ ਭਾਗ ਨਾਲ, ਹਰ ਥਾਂ ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਕਾਲਰਾਤਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ।
ਗਣੇਸ਼ਮਾਤृਕਾਯਾਸ੍ਤੁ ਗਣੋ ਮੁਨਿਭਿਰੀਰਿਤਃ
ਗਣੇਸ਼ ਦੀ ਮਾਵਾਂ ਦਾ ਗਣ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ।
षਡ੍ਦੀਰ੍ਘਾਢ੍ਯੇਨ ਬੀਜੇਨ ਕृਤ੍ਵਾਙ੍ਗਾਨਿ ਤਤਃ ਸ੍ਮਰੇਤ੍
ਛੇ ਲੰਬੇ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੇ ਬੀਜ ਨਾਲ, ਅੰਗ ਬਣਾਕੇ, ਫਿਰ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪਤ੍ਨ੍ਯਾਸ਼੍ਲਿष੍ਟਂ ਰਕ੍ਤਤਨੁਂ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਂ ਗਣਪੇ ਭਵੇਤ੍
ਪਤਨੀ ਦੇ ਗਲੇ ਲੱਗਾ, ਲਾਲ ਸਰੀਰ ਤੇ ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਗਣ ਵਿਚ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਨਿਵृਤ੍ਤਿਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਤਿष੍ਠਾ ਚ ਵਿਦ੍ਯਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਸ੍ਤਤੇਧਿਕਾਃ
ਵਾਪਸੀ, ਟਿਕਾਅ, ਗਿਆਨ, ਸ਼ਾਂਤੀ, ਤੇ ਵਧੀਆ ਗੁਣ।
ਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਸੂਕ੍ਸ਼੍ਮਾਮृਤਾ ਜ੍ਞਾਨਾਮृਤਾ ਚਾਪ੍ਯਾਯਿਨੀ ਤਥਾ
ਸੂਖਮ, ਸਭ ਤੋਂ ਸੂਖਮ, ਗਿਆਨ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ, ਤੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲੀ।
ਸ੍ਮृਤਿਰ੍ਮੇਧਾ ਤਤਃ ਕਾਨ੍ਤਿਰ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਰ੍ਦ੍ਧृਤਿਃ ਸ੍ਥਿਰਾ ਸ੍ਥਿਤਿਃ
ਸਮਝ, ਬੁੱਧੀ, ਫਿਰ ਚਮਕ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਹੌਸਲਾ, ਤੇ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਹਾਲਤ।
ਕਾਮਿਕੋ ਵਰਦਾ ਵਾਥ ਹ੍ਲਾਦਿਨੀ ਪ੍ਰੀਤਿਸਂਯੁਤਾ
ਇੱਛਾ, ਦਾਤਾ, ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਜੋੜੀ ਹੋਈ।
ਕ੍ਸ਼ੁਧਾ ਚ ਕ੍ਰੋਧਿਨੀ ਪਸ਼੍ਚਾਕ੍ਰਿਯਾਕਾਰੀ ਸਮृਤ੍ਯੁਕਾ
ਭੁੱਖ ਤੇ ਗੁੱਸਾ, ਫਿਰ ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਮੌਤ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲੀ।
ਉਕ੍ਤਾ ਕਲਾਮਾਤृਕੈਵਂ ਤਤ੍ਤਦ੍ਭਕ੍ਤਃ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਲਾ ਦੀ ਮਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ; ਭਗਤ ਨੂੰ ਇਹੀ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।