ਹृषੀਕੇਸ਼ਪਦ੍ਮਨਾਭਾਭ੍ਯਾਂ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਞ੍ਚਰਣੌ ਤਤਃ
ਫਿਰ, ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਤੇ ਪਦਮਨਾਭ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਪੈਰ ਛੂਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਵਾਸੁਦੇਵੇਨ ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮ੍ਨੇਨ ਸ੍ਪृਸ਼ੇਨ੍ਨਾਸਿਕੇ ਤਤਃ
ਅਗਲੇ ਪੜਾਅ 'ਤੇ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੇ ਪ੍ਰਦਯੁਮਨ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਨੱਕ ਛੂਹਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਧੋਕ੍ਸ਼ਜਨृਸਿਂਹਾਭ੍ਯਾਂ ਸ਼੍ਰਵਣੇ ਸਂਸ੍ਪृਸ਼ੇਤ੍ਤਥਾ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਧੋਕਸ਼ਜ ਤੇ ਨਰਸਿੰਹ ਦੇ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ, ਕੰਨ ਛੂਹਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।
ਹਰਿਣਾ ਵਿष੍ਣੁਨਾਂਸੌ ਚ ਵੈष੍ਣਵਾਚਮਨਂ ਤ੍ਵਿਦਮ੍
ਹਰੀ ਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ, ਇਹ ਵੈਸ਼ਣਵ ਆਚਮਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਮੁਖੇ ਨਸੋਃ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ਿਨ੍ਯਾਨਾਮਯਾ ਨੇਤ੍ਰਕਰ੍ਣਯੋਃ
ਮੂੰਹ, ਨੱਕ, ਤਰਜਨੀ, ਅੱਖਾਂ ਤੇ ਕੰਨਾਂ 'ਤੇ—
ਆਤ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਸ਼ਿਵੈਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵੈਃ ਸ੍ਵਾਹਾਨ੍ਤੈਃ ਸ਼ੈਵਮੀਰਿਤਮ੍
ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ, 'ਸਵਾਹਾ' ਦੇ ਅੰਤ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਰੀਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਵਿਦ੍ਯਾਸਿਵੈਰੇਵ ਸ਼ੈਵਂ ਸ੍ਵਾਹਾਵਸਾਨਿਕੈਃ
ਆਤਮ ਗਿਆਨ ਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਨਾਲ, 'ਸਵਾਹਾ' ਜਾਂ 'ਵਸਾਨ' ਵਰਗੇ ਅੰਤਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਿਵ ਰੀਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਵਾਗ੍ਲਜ੍ਜਾਸ਼੍ਰੀਮੁਖੈਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਂ ਦ੍ਵਿਜਾਚਮਨਮਰ੍ਥਦਮ੍
ਦੋ ਵਾਰੀ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਆਚਮਨ, ਜੋ ਲਾਭ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਬੋਲੀ, ਲਾਜ ਤੇ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਨਨ੍ਦਕਂ ਹृਦਯੇ ਸ਼ਙ੍ਖਚਕ੍ਰੇ ਚੈਵ ਭੁਜਦ੍ਵਯੇ
ਨੰਦਕਾ ਨੂੰ ਦਿਲ 'ਚ, ਤੇ ਸ਼ੰਖ ਤੇ ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਬਾਂਹਾਂ 'ਤੇ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕਰ੍ਣਮੂਲੇ ਪਾਰ੍ਸ਼੍ਵਯੋਸ਼੍ਚ ਪृष੍ਟੇ ਨਾਭੌ ਕਕੁਦ੍ਯਪਿ
ਕੰਨਾਂ ਦੇ ਮੂਲ 'ਤੇ, ਦੋਵੇਂ ਪਾਸਿਆਂ 'ਤੇ, ਪਿੱਠ 'ਤੇ, ਨਾਭੀ 'ਤੇ, ਤੇ ਪਿੱਠ ਦੇ ਉੱਚੇ ਹਿੱਸੇ 'ਤੇ—
ਅਗ੍ਨਿਹੋਤ੍ਰੋਦ੍ਭਵਂ ਭਸ੍ਮ ਗृਹੀਤ੍ਵਾ ਤ੍ਰ੍ਯਂਬਕੇਣ ਤੁ
ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਤੋਂ ਉਪਜੀ ਸੁਆਹ ਲੈ ਕੇ, ਤ੍ਰਯੰਬਕ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ—
ਕ੍ਰਮਾਤ੍ਤਤ੍ਪੁਰੁषਾਘੋਰਸਦ੍ਯੋਜਾਤਾਦਿਨਾਮਭਿਃ
ਤੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਤਤਪੁਰੁਸ਼, ਅਘੋਰ, ਸਦਯੋਜਾਤ ਆਦਿ ਨਾਮ ਲੈ ਕੇ—
ਸ਼ੈਵਂ ਸ਼ਾਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਰਿਕੋਣਾ ਭਂ ਨਾਰੀਵਦ੍ਵਾ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਸ਼ਿਵ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤ ਦੇ ਉਪਾਸਕ, ਤਿਕੋਣ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਉਣ, ਜਾਂ ਔਰਤ ਲਈ ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਹੋਵੇ, ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਆਚਮ੍ਯ ਵਿਧਿਵਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਤੀਰ੍ਥਾਨ੍ਯਾਵਾਹ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਵਤ੍
ਰੂਲ ਅਨੁਸਾਰ ਆਚਮਨ ਕਰ ਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਪੂਰਵ ਵਾਂਗ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਸੱਦਾ ਦੇਵੇ।
ਸਪ੍ਤਧਾ ਤਜ੍ਜਲੇਨਾਥ ਮੂਰ੍ਦ੍ਧਾਨਮਭਿषੇਚਯੇਤ੍
ਫਿਰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਉਸ ਪਵਿਤ੍ਰ ਜਲ ਨਾਲ ਸੱਤ ਵਾਰੀ ਸਿਰ ਨੂੰ ਸਨਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਆਦਾਯ ਵਾਮਹਸ੍ਤੇਂऽਬੁ ਦਕ੍ਸ਼ੇਣਾਚ੍ਛਾਦ੍ਯ ਪਾਣਿਨਾ
ਬਾਂਹੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਲੈ ਕੇ, ਸੱਜੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਢੱਕ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਮੂਲੇਨ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸ਼੍ਚੋਤਦ੍ਭਿਰ੍ਬਿਨ੍ਦੁਭਿਸ੍ਤਤ੍ਤ੍ਵਮੁਦ੍ਰਯਾ
ਮੂਲ ਤੋਂ ਟਪਕਦੇ ਬੂੰਦਿਆਂ ਨਾਲ, ਸੱਚ ਦੀ ਮੂਦਰਾ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਤਦਕ੍ਸ਼ਰਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੀ ਨਾਸਿਕਾਨ੍ਤਿਕਮਾਨਯੇਤ੍
ਉਹ ਅੱਖਰ ਬਣਾਕੇ, ਮੰਤ੍ਰ ਪੜ੍ਹਨ ਵਾਲਾ ਉਸ ਨੂੰ ਨੱਕ ਦੇ ਅੱਗੇ ਲਿਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯਾਨ੍ਤਰ੍ਗਤਂ ਤੇਨ ਕਲ੍ਮषਂ ਤਜ੍ਜਲਂ ਪੁਨਃ
ਉਸ ਨਾਲ ਅੰਦਰਲੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਧੋ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ, ਉਸ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮੁੜ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਕ੍ਸ਼ਿਪੇਦਸ੍ਤ੍ਰੇਣ ਤਤ੍ਪਸ਼੍ਚਾਤ੍ਕਲ੍ਪਿਤੇ ਕੁਲਿਸ਼ੋਪਲੇ
ਉਹ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਹਥਿਆਰ ਨਾਲ ਫੈਂਕ ਦੇਵੇ, ਤੇ ਪਿੱਛੋਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਵਿਦਯੁਤ ਪਥਰ ਉੱਤੇ ਪਾ ਦੇਵੇ।
ਤਤਸ਼੍ਚ ਹਸ੍ਤੌ ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲ੍ਯ ਪ੍ਰਾਗ੍ਵਦਾਚਮ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵਿਤ੍
ਫਿਰ, ਹੱਥ ਧੋ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਮੰਤ੍ਰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਮੂੰਹ ਧੋ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯਾਰ੍ਘਂ ਪ੍ਰਦਦ੍ਯਾਦ੍ਵੈ ਮੂਲਾਨ੍ਤੈਰ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਮੁਚ੍ਚਰਨ੍
ਅਰਘ ਪਾ ਕੇ, ਉਹ ਮੂਲ ਤੋਂ ਅੰਤ ਤੱਕ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਦਤ੍ਤ੍ਵਾਰ੍ਘਂ ਤ੍ਰਿਰਨੇਨਾਥ ਦੇਵਂ ਰਵਿਗਤਂ ਸ੍ਮਰੇਤ੍
ਇਸ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਅਰਘ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਦੇਵਤਾ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰੇ।
ਅष੍ਟਾਂਵਿਂਸ਼ਤਿਵਾਰਂ ਵਾ ਗੁਹ੍ਯੇਤਿਮਨੁਨਾਰ੍ਪਯੇਤ੍
ਜਾਂ ਅਠਾਈ ਵਾਰੀ, ਉਹ ਗੁਪਤ ਮੰਤ੍ਰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਭੇਟ ਕਰੇ।
ਕृष੍ਣਾਜਿਨਾਂਬਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹ੍ਮੀਂ ਧ੍ਯਾਯੇਤ੍ਤਾਰਾਙ੍ਕਿਤੇ ऽਮ੍ਬਰੇ
ਕਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਮ੍ਰਿਗ ਦੀ ਚੰਮੜੀ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ, ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਲਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲਾਂਬਰਾਂ ਵृषਾਰੂਢਾਂ ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰਾਂ ਰਵਿਬਿਂਬਗਾਮ੍
ਉਹ ਜੋ ਚਿੱਟਾ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ, ਬੈਲ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ, ਤਿੰਨ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਈ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਾਯਾਹ੍ਨੇ ਰਤ੍ਨਭੂषਾਢ੍ਯਾਂ ਪੀਤਕੌਸ਼ੇਯਵਾਸਸਾਮ੍
ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ, ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਪੀਲੇ ਰੇਸ਼ਮੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਗਦਾਪਦ੍ਮਧਰਾਂ ਦੇਵੀਂ ਸੂਰ੍ਯਾਸਨਕृਤਾਸ਼੍ਰਯਾਮ੍
ਗਦਾ ਤੇ ਕਮਲ ਫੜੀ ਹੋਈ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਤਰ੍ਪਯਿਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵੇष੍ਟਦੇਵਂ ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍ਕਲ੍ਪਮਾਰ੍ਗਤਃ
ਆਪਣੀ ਮਨਚਾਹੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਤਰਪਤ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਰ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸਾਯੁਧਂ ਵੈਨਤੇਯਂ ਸਂਤਰ੍ਪਯਾਮੀਤਿ ਤਰ੍ਪਯੇਤ੍
ਹਥਿਆਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵੈਨਤੇਯ ਨੂੰ 'ਮੈਂ ਤਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ' ਕਹਿ ਕੇ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।