ਉਵਾਚ ਪ੍ਰੀਤਿਮਾਪਨ੍ਨੋ ਧਰ੍ਮਵਾਕ੍ਯਾਨਿ ਨਾਰਦ
ਨਾਰਦ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਸੋਮਦਤ੍ਤ ਇਤਿ ਖ੍ਯਾਤੋ ਨਾਨ੍ਮਾ ਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਮੈਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੋਮਦੱਤ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।
ਔਦਾਸੀਨ੍ਯਂ ਗੁਰੋਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਪ੍ਰਾਤ੍ਪਵਾਨੀਦृਸ਼ੀਂ ਗਤਿਮ੍
ਅਪਨੇ ਅਧਿਆਪਕ ਵਲੋਂ ਉਦੇਸੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਹਾਲਤ ਪਾਈ ਹੈ।
ਮਯਾ ਤੁ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾ ਵਿਪ੍ਰਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ऽਥ ਸਹਸ੍ਰਸ਼ਃ
ਪਰ ਮੈਂ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ।
ਜਗਤ੍ਰਾਸਕਰੋ ਨਿਤ੍ਯਂ ਮਾਂਸਾਸ਼ਨਪਰਾਯਣਃ
ਜੋ ਵਿਅਕਤੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਦੁਨੀਆ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ,
ਮਯਾਨੁਭੂਤਮੇਤਦ੍ਧਿ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ਨ ਚਾਚਰੇਤ੍
ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਅਨੁਭਵ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹਾਨ, ਇੰਝ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਸਰਵੇ ਸਰ੍ਵਂ ਪਰਂ ਕੌਤੂਹਲਂ ਹਿ ਮੇ
ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸਰਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਸਾਰਾ ਕੁਝ ਦੱਸੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।
ਯਾਤਾਨਹਂ ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਸ਼ृਣੁष੍ਵੈਕਮਨਾਃ ਸਰਵੇ
ਮੈਂ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਦੱਸਾਂਗਾ—ਤੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ, ਹੇ ਸਰਵੇ।
ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਵਕ੍ਤਾ ਧਰ੍ਮਵਕ੍ਤਾ ਨੀਤਿਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਪਦੇਸ਼ਕਃ
ਜੋ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਧਰਮ ਸਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਨੀਤੀ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਵ੍ਰਤੋਪਦੇਸ਼ਕਸ਼੍ਚੈਵ ਭਯਤ੍ਰਾਤਾਨ੍ਨਦੋ ਹਿ ਚ
ਜੋ ਵਰਤਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਡਰ ਤੋਂ ਬਚਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਭੋਜਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ,
ਉਪਨੇਤਾ ਨਿषੇਕ੍ਤਾ ਚ ਸਂਸ੍ਕਰ੍ਤ੍ਤਾ ਮਿਤ੍ਰਸਤ੍ਤਮ
ਜੋ ਦীক্ষਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਸੰਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰਸਮਾਂ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗੇ ਮਿੱਤਰ,
ਏਤੇ ਹਿ ਗੁਰਵਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪੂਜ੍ਯਾ ਵਨ੍ਦ੍ਯਸ਼੍ਚ ਸਾਦਰਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਗੁਰੂ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤੁਲ੍ਯਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ऽਪ੍ਯੁਤ ਸਰਵੇ ਤਦ੍ਯਥਾਵਦ੍ਧਿ ਬ੍ਰੂਹਿ ਮੇ
ਇਹ ਸਭ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹਨ, ਹੇ ਸਰਵੇ; ਇਹ ਗੱਲ ਮੈਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੱਸੋ।
ਗੁਰੁਮਾਹਾਤ੍ਮ੍ਯਕਥਨਂ ਸ਼੍ਰਵਣਂ ਚਾਨੁਮੋਦਨਮ੍
ਗੁਰੂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨਾ, ਉਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨਾ, ਤੇ ਮਨ ਤੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨਾ—
ਏਤੇ ਸਮਾਨਪੂਜਾਰ੍ਹਾਃ ਸਰ੍ਵਦਾ ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਹ ਸਭ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਪੂਜਾ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਅਧ੍ਯਾਪਕਾਸ਼੍ਚ ਵੇਦਾਨਾਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਵ੍ਯਾਖ੍ਯਾਕृਤਸ੍ਤਥਾ
ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਮੰਤਰਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ,
ਯਃ ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਵਦਤਿ ਧਰ੍ਮਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਪਣਡਿਤਃ
ਜੋ ਪੰਡਿਤ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਦੇਵਪੂਜਾਰ੍ਹਕਰ੍ਮਾਣਿ ਦੇਵਤਾਪੂਜਨੇ ਫਲਮ੍
ਜੋ ਕਰਮ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ, ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਦਾ ਫਲ,
ਸਰ੍ਵਵੇਦਾਰ੍ਥਸਾਰਾਣਿ ਪੁਰਾਣਾਨੀਤਿ ਭੂਪਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਸਰ ਹੈ।
ਯਃ ਸਂਸਾਰਾਰ੍ਣਤ੍ਵਂ ਤਰ੍ਤ੍ਤੁਮੁਦ੍ਯੋਗਂ ਕੁਰੁਤੇ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ,
ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਵਾਨ੍ਸਰ੍ਵਧਰ੍ਮਾਸ਼੍ਚ ਪੁਰਾਣੇषੁ ਮਹੀਪਤੇ
ਹੇ ਰਾਜਾ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਬਿਆਨ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।
ਪੁਰਾਣਾਨਿ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧੇ ਇਹਾਮੁਤ੍ਰ ਸੁਖਾਯ ਹਿ
ਹੇ ਮਹਾਬੁਧੀ, ਪੁਰਾਣਾਂ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸੁਖ ਲਈ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨਿਰ੍ਮਲਾ ਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਭੂਯੋ ਧਰ੍ਮਪਰਾਯਣਃ
ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ 'ਤੇ ਚੱਲਦਾ ਹੈ।
ਵਿष੍ਣੁਭਕ੍ਤਨृਣਾਂ ਭੂਪ ਧਰ੍ਮੇ ਬੁਦ੍ਧਿਃ ਪ੍ਰਵਰ੍ਤ੍ਤਤੇ
ਰਾਜਾ ਜੀ, ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਵਿਚ ਧਰਮ ਵੱਲ ਸਮਝ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਕਾਮਮੋਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਯੇ ਫਲਾਨ੍ਯਭਿਲਿਪ੍ਸਵਃ
ਜੋ ਧਰਮ, ਧਨ, ਸੁਖ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇ ਫਲ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ—
ਅਹਂ ਤੁ ਗੌਤਮਮੁਨੇਃ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾਦ੍ਰੂਹ੍ਯਵਾਦਿਨਃ
ਮੈਂ ਹੀ ਉਹ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨੇ ਅਹੰਕਾਰ ਕਰਕੇ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਬੋਲਿਆ ਸੀ।
ਕਦਾਚਿਤ੍ਪਰਮੇਸ਼ਸ੍ਯ ਪੂਜਾਂ ਕਰ੍ਤ੍ਤੁਮਹਂ ਗਤਃ
ਇੱਕ ਵਾਰ ਮੈਂ ਪਰਮਾਤਮਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲਈ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸ ਤੁ ਸ਼ਾਨ੍ਤੋ ਮਹਾਬੁਦ੍ਧਿਰ੍ਗੌਨ੍ਤਮਸ੍ਤੇਜਸਾਂ ਨਿਧਿਃ
ਉਹ ਗੌਤਮ ਰਿਸ਼ੀ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਵੱਡੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ, ਚਮਕ ਦਾ ਖਜਾਨਾ ਸੀ।
ਯਸ੍ਤ੍ਵਰ੍ਚਿਤੋ ਮਯਾ ਦੇਵਃ ਸ਼ਿਵਃ ਸਰ੍ਵਜਗਦ੍ਗੁਰੁਃ
ਉਹ ਦੇਵਤਾ ਸ਼ਿਵ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੇ ਗੁਰੂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਮੈਂ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ—
ਜ੍ਞਾਨਤੋ ऽਜ੍ਞਾਨਤੋ ਵਾਪਿ ਯੋ ऽਵਜ੍ਞਾਂ ਕੁਰੁਤੇ ਗੁਰੋਃ
ਜੋ ਕੋਈ ਜਾਣ-ਅਣਜਾਣ ਵਿਚ ਗੁਰੂ ਦੀ ਬੇਅਦਬੀ ਕਰਦਾ ਹੈ—