ਤਤ੍ਤਦਾਗ੍ਨੇਯਕੋष੍ਟੇषੁ ਤਤ੍ਤਤ੍ਪਞ੍ਚਮਮਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਹਰ ਅੱਗ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਪੰਜਵਾਂ ਅੱਖਰ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖੋ।
ਨਾਮਾਦ੍ਯਕ੍ਸ਼ਰਮਾਰਭ੍ਯ ਯਾਵਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰਾਦਿ ਵਰ੍ਣਕਮ੍
ਨਾਮ ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਅੱਖਰ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਮੰਤ੍ਰ ਆਦਿ ਦੇ ਅੱਖਰ ਤੱਕ।
ਪ੍ਰਾਦਕ੍ਸ਼ਿਣ੍ਯਾਤ੍ਤਦ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਸਾਧ੍ਯਾਖ੍ਯਂ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਮ੍
ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ, ਦੂਜਾ 'ਸਾਧਿਆ' ਸਥਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਦ੍ਵਯੋਰ੍ਵਰ੍ਣਾਵੇਕਕੋष੍ਟੇ ਸਿਦ੍ਧਸਿਦ੍ਧੇਤਿ ਤਨ੍ਮਤਮ੍
ਦੋ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚ, ਇਹ 'ਸਿੱਧ' ਤੇ 'ਅਸਿੱਧ' ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤृਤੀਯੇ ਤਤ੍ਸੁਸਿਦ੍ਧਃ ਸ੍ਯਾਤ੍ਸਿਦ੍ਧਾਰਿਸ੍ਤਞ੍ਚਤੁਰ੍ਥਕੇ
ਤੀਜੇ ਵਿੱਚ 'ਸੁਸਿੱਧ', ਚੌਥੇ ਵਿੱਚ 'ਸਿੱਧਾਰੀ' ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਚਤੁष੍ਕੇ ਚੇਤ੍ਤਦਾ ਪੂਰ੍ਵਂ ਯਤ੍ਰ ਨਾਮਾਕ੍ਸ਼ਰਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍
ਚੌਥੇ ਵਿੱਚ, ਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਮ ਦਾ ਅੱਖਰ ਹੋਵੇ।
ਸਾਧ੍ਯਸਿਦ੍ਧਃ ਸਾਧ੍ਯਸਾਧ੍ਯਸ੍ਤਤ੍ਸੁਸਿਦ੍ਧਸ਼੍ਚ ਤਦ੍ਰਿਪ੍ਰੁਃ
'ਸਾਧਿਆ-ਸਿੱਧ', 'ਸਾਧਿਆ-ਸਾਧਿਆ', 'ਸੁਸਿੱਧ' ਅਤੇ 'ਰਿਪੁ' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ।
ਤਦਾ ਪੂਰ੍ਵੋਕ੍ਤਰੀਤ੍ਯਾ ਤੁ ਕ੍ਰਮਾਦ੍ਦ੍ਵੇਯਂ ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਫਿਰ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਤਰੀਕੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਜੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਤੁਰੀਯੇ ਚੇਞ੍ਚਤੁष੍ਕੇ ਤੁ ਤਦੈਵਂ ਗਣਯੇਤ੍ਸੁਧੀਃ
ਚੌਥੇ ਅਤੇ ਚਾਰ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ, ਗਿਆਨੀਆਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਣਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਰਿਦ੍ਧਸਿਦ੍ਧੋ ਯਥੋਕ੍ਤੇਨ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾਤ੍ਸਿਦ੍ਧਿਸਾਧ੍ਯਕਃ
'ਰਿੱਧ-ਸਿੱਧ' ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ; ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ 'ਸਿੱਧੀ-ਸਾਧਿਆ' ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
ਦ੍ਵਿਗੁਣਾਤ੍ਸਾਧ੍ਯਸਿਦ੍ਧਸ੍ਤੁ ਸਾਧ੍ਯਸਾਧ੍ਯੋ ਵਿਲਂਬਤਃ
ਜੋ ਕੰਮ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਮ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੱਧੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੰਮ ਥੋੜ੍ਹਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਉਸਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਦੋ ਗੁਣਾ ਸਮਾਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।
ਸੁਸਿਦ੍ਧਸਿਦ੍ਧੋਰ੍ਦ੍ਧਤਯਾ ਤਤ੍ਸਾਧ੍ਯੋ ਦ੍ਵਿਗੁਣਾਜ੍ਜਪਾਤ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਫਲ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦੀ ਵਧੀਕਤਾ ਨਾਲ, ਜਪ ਕਰਨ ਦੁਆਰਾ, ਜਿਹੜਾ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਆਮ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਅੱਧੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਅਰਿਸਿਦ੍ਧਸ੍ਤੁ ਪੁਤ੍ਰਧ੍ਨੋ ऽਰਿਸ਼ਾਧ੍ਯਃ ਕਨ੍ਯਕਾਪਹਃ
ਪਰ ਵੈਰੀ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ ਸਫਲਤਾ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਵੈਰੀ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਧੀਆਂ ਨੂੰ ਖੋ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਯੇ ऽਪ੍ਯਤ੍ਰ ਪ੍ਰਕਾਰਾ ਹਿ ਸਂਤਿ ਵੈ ਬਹਵੋਂ ਮੁਨੇ
ਹੇ ਮੁਨੀ, ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਵੀ ਕਈ ਤਰੀਕੇ ਹਨ।
ਏਵਂ ਸਂਸ਼ੋਧ੍ਯ ਮਨ੍ਤ੍ਰਂ ਤੁ ਸ਼ੁਦ੍ਧੇ ਕਾਲੇ ਸ੍ਥਲੇ ਤਥਾ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੰਤ੍ਰ ਨੂੰ ਸ਼ੁਧ ਕਰਕੇ, ਠੀਕ ਸਮੇਂ ਤੇ ਠੀਕ ਥਾਂ ਤੇ,
ਨਿਤ੍ਯਕृਤ੍ਯਂ ਵਿਧਾਯਾਥ ਪ੍ਰਣਮ੍ਯਗੁਰੁਪਾਦੁਕਾਮ੍
ਰੋਜ਼ਾਨਾ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ,
ਸਂਪੂਜ੍ਯ ਵਸ੍ਤ੍ਰਾਲਙ੍ਕਾਰਗੋਹਿਰਣ੍ਯਧਰਾਦਿਭਿਃ
ਕੱਪੜੇ, ਗਹਿਣੇ, ਗਾਂ, ਸੋਨਾ ਆਦਿ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ,
ਗੁਰੁਃ ਸ਼ਿष੍ਯੇਣ ਸਹਿਤਃ ਸ਼ੁਚਿਰ੍ਯਾਗਗृਹਂ ਵਿਸ਼ੇਤ੍
ਅਧਿਆਪਕ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਯਾਗ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਨ।
ਦਿਵ੍ਯਾਨੁਤ੍ਸਾਰਯੇਦ੍ਵਿਘ੍ਨਾਨ੍ਨਭਸ੍ਥਾਨਰ੍ਚ੍ਯ ਵਾਰਿਣਾ
ਉਹ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚੋਂ ਦਿਵਿਆ ਵਾਘਾਂ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਦੂਰ ਕਰੇ।
ਵਰ੍ਣਕੈਃ ਸਰ੍ਵਤੋਭਦ੍ਰੇ ਯਥੋਕ੍ਤਪਰਿਕਲ੍ਪਿਤੇ
ਰੰਗੀਨ ਚੂਰਨ ਨਾਲ, ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ, ਜਿਵੇਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਸ਼ੁਭ ਜਗ੍ਹਾ ਤੇ,
ਅਸ੍ਤ੍ਰਪ੍ਰਕ੍ਸ਼ਾਲਿਤਂ ਕੁਂਭਂ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਵਿਨਿਰ੍ਮਿਤਮ੍
ਅਸਤਰ ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸਾਫ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਘੜਾ, ਜਿੰਨੀ ਸਮਰਥਾ ਹੋਵੇ, ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ।
ਵਿਲੋਮਮਾਤृਕਾਮੂਲਮੁਞ੍ਚਰਨ੍ ਸ਼ੁਦ੍ਧਵਾਰਿਣਾ
ਉਲਟ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਮੂਲ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ, ਸ਼ੁਧ ਪਾਣੀ ਨਾਲ,
ਧੂਮ੍ਰਾਰ੍ਚਿਰੂष੍ਮਾ ਜ੍ਵਲਿਨੀ ਜ੍ਵਾਲਿਨੀ ਵਿਸ੍ਫੁਲਿਙ੍ਗਿਨੀ
ਧੂੰਏ ਵਾਲੀ, ਅੱਗ ਵਾਲੀ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਜਲਦੀ, ਚਮਕਦਾਰ — ਇਹ ਅੱਗ ਦੀ ਦਸ ਤਾਕਤਾਂ ਹਨ।
ਵਹ੍ਨੇਰ੍ਦਸ਼ ਕਲਾਃ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਃ ਪ੍ਰੋਚ੍ਯਨ੍ਤੇ ऽਥ ਰਵੇਃ ਕਲਾਃ
ਅੱਗ ਦੀਆਂ ਦਸ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਹੁਣ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਦੱਸੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਸੁषੁਮ੍ਣਾ ਭੋਗਦਾ ਵਿਸ਼੍ਵਾ ਬੋਧਿਨੀ ਧਾਰਿਣੀ ਕ੍ਸ਼ਮਾ
ਸੁਸ਼ੁਮਨਾ, ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਵਿਸ਼ਵਾ, ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ —
ਪੂषਾ ਤੁष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਟਿਸ਼੍ਚ ਰਤਿਸ਼੍ਚ ਧृਤਿਸਂਜ੍ਞਿਕਾਃ
ਪੂਸ਼ਾ, ਸੰਤੁਸ਼ਟੀ, ਪੋਸ਼ਣ, ਰਸ, ਅਤੇ ਢਿੱਲ ਨਾਲ — ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।
ਪੂਰ੍ਣਾਪੂਰ੍ਣਾਮृਤਾ ਚੇਤਿ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾਸ਼੍ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਸਃ ਕਲਾਃ
ਪੂਰਨਤਾ, ਅਪੂਰਨਤਾ, ਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ — ਇਹ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਦੀਆਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ਤਾਵਾਂ ਹਨ।
ਨਵਰਤ੍ਨਾਨਿ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਵਿਨ੍ਯਸੇਤ੍ਪਞ੍ਚਪਲ੍ਲਵਾਨ੍
ਨੌਂ ਰਤਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਪੰਜ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੱਤੇ ਸਜਾਏ ਜਾਣ।
ਮੁਕ੍ਤਾਮਾਣਿਕ੍ਯਵੈਡੂਰ੍ਯਗੋਮੇਦਾਨ੍ਵਜ੍ਰਵਿਦ੍ਰੁਮੌ
ਮੋਤੀ, ਲਾਲ, ਬਿਲੌਰ, ਗੋਮੇਦ, ਹੀਰਾ ਅਤੇ ਮੂੰਗਾ—
ਏਵਂ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਨਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਯ ਤਤ੍ਰਾਵਾਹ੍ਯੇष੍ਟਦੇਵਤਾਮ੍
ਇਹ ਰਤਨ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਥੇ ਚਾਹੀਦੀ ਦੇਵੀ-ਦੇਵਤਾ ਨੂੰ ਸੱਦਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।