ਅਤੋ ਬਨ੍ਧਨਵਿਚ੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਯੈ ਮਨ੍ਤ੍ਰਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਬੰਧਨ ਤੋੜਣ ਵਾਸਤੇ ਮੰਤਰ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਨਾਮਾਸੌ ਨਿਰ੍ਵਾਣਪਦਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਜਤੇ ਸ਼ਿਵਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਰਵਪਰੇषਾਂ ਹਿਤਾਯ ਸਃ
ਉਹ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ।
ਸ਼ਿਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯਾਤ੍ਮਗਤਾਵृਤ੍ਤਿਃ
ਸ਼ਿਵ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਚਲਣ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਪਾਸ਼ਤ੍ਵਾਨ੍ਨਿਗਡਾਦਿਵਤ੍
ਪਰ ਬੰਧਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ।
ਅਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਮਤ੍ਰਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੰਤਰ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਨੁष੍ਟਾਨਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਨਿਤ੍ਯਨਮਿਤ੍ਤਿਕਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕਰੇ।
ਯੋ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਾਸ਼੍ਰਮੇ ਤਿष੍ਟਨ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਉਸਨੂੰ
ਕृਤਾਨ੍ਯਪਿ ਨ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਬਨ੍ਧਨਾਯ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ
ਦীক্ষਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਵੀ ਬੰਧਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ऽਭਿਲषੇਦ੍ਭੋਗਾਨ੍ਯਦ੍ਯਲ੍ਲੋਕਗਤਾਨਸੌ
ਜੇ ਦਿੱਖਿਆ ਲੈ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਭੋਗ ਹਨ, ਉਹ ਚਾਹ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਂ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੋ ਨਾਚਰੇਨ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿੱਤ ਜਾਂ ਮੌਕੇ-ਮੌਕੇ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਰੀਤਾਂ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਂਦਾ—
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਾਦਿਕਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਅਤੇ ਮੌਕੇ-ਮੌਕੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਰਤਬਾਂ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿਤ੍ਯਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਾਚਾਰ ਪਾਲਕਸ੍ਯ ਨਰਸ੍ਯ ਤੁ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿੱਤ ਅਤੇ ਮੌਕੇ-ਮੌਕੇ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਗੁਰੁਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਗਤਿਰ੍ਭਵਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਦृष੍ਟਾਦ੍ਯਰ੍ਥਤਯਾ ਯਸ੍ਯ ਗੁਰੁਭਕ੍ਤਿਸ੍ਤੁ ਕृਤ੍ਰਿਮਾ
ਪਰ ਜਿਸ ਦੀ ਗੁਰੂ-ਭਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਵੇ ਜਾਂ ਲਾਭ ਲਈ ਹੋਵੇ—
ਕਾਯੇਨ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਗੁਰੁਭਕ੍ਤਿਪਰਸ੍ਯ ਚ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਸਰੀਰ, ਮਨ ਤੇ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਗੁਰੁਭਕ੍ਤਿਯੁਤੇ ਸ਼ਿष੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਵਿਨਿਵੇਦਕੇ
ਜਿਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿਚ ਗੁਰੂ-ਭਕਤੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਜੋ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦੇਵੇ—
ਮਿਥ੍ਯਾਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਯਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੀ ਭਵੇਦ੍ਗੁਰੁਃ
ਜੇ ਮੰਤ੍ਰ ਝੂਠੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਵਿਧਿਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਦਾਯਕਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਦীক্ষਾ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਤੋ ਦੀਕ੍ਸ਼ੇਤਿ ਸਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਾਗਮਵਿਸ਼ਾਰਦੈਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਆਗਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਦীক্ষਾ' ਕਿਹਾ ਹੈ।
ਮਨਨਾਤ੍ਰਾਣਧਰ੍ਮਤ੍ਤ੍ਵਾਨ੍ਮਨ੍ਤ੍ਰ ਇਤ੍ਯਭਿਧੀਯਤੇ
ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਮਨਨ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ 'ਮੰਤ੍ਰ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਤ੍ਰੀਮਨ੍ਤ੍ਰਾਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਠਾਨ੍ਤਾਃ ਸ੍ਯੁਃ ਪੁਂਮਨ੍ਤ੍ਰਾ ਹੁਂਫਡਨ੍ਤਕਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਅੰਤ ਲੰਬੇ ਸਵਰ ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਤ੍ਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤ 'ਹੁੰ' ਜਾਂ 'ਫਟ' ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਪੁਰਸ਼ ਮੰਤ੍ਰ ਹਨ।
ਪੁਨ੍ਦੈਵਤਾਸ੍ਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾ ਸ੍ਯੁਰ੍ਵਿਦ੍ਯਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਦੈਵਤਾ ਮਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਪੁਰਸ਼ ਹਨ, ਉਹ ਮੰਤ੍ਰ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਦੇਵਤਾ ਸਤ੍ਰੀ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਦਿਆਵਾਂ ਹਨ।
ਤਾਰਾਨ੍ਤ੍ਯਰੇਫਃ ਸ੍ਵਾਹਾਸ੍ਤੁ ਤਤ੍ਰਾਗ੍ਨੇਯਾਃ ਸਮੀਰਿਤਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਅੰਤ 'ਤਾਰਾ', 'ਰੇਫ' ਜਾਂ 'ਸਵਾਹਾ' ਨਾਲ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਅੱਗ ਦੇ ਤੱਤ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਗ੍ਨੀषੋਮਾਤ੍ਮਕਾ ਹ੍ਯੇਵਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰਾ ਜ੍ਞੇਯਾ ਮਨੀषਿਭਿਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਅੱਗ ਤੇ ਸੋਮਾ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਜਾਣਿਆ ਹੈ।
ਸੌਮਯਾਸ਼੍ਚੈਵ ਪ੍ਰਬੁਧ੍ਯਨ੍ਤੇ ਵਾਮੇ ਵਹਤਿ ਮਾਰੁਤੇਃ
ਕੁਝ ਮੰਤ੍ਰ ਚੰਦ੍ਰ ਤੱਤ ਨਾਲ ਜਾਗਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਖੱਬੇ ਵੱਲ ਚਲਦੇ ਹਵਾ ਨਾਲ।
ਸ੍ਵਾਪਕਾਲੇ ਤੁ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਯ ਜਪੋ ऽਨਰ੍ਥਫਲਪ੍ਰਦਃ
ਜੇ ਮੰਤ੍ਰ ਸੁੱਤੇ ਹੋਏ ਸਮੇਂ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਵਿਅਰਥ ਫਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਅਨੁਲੋਭੇ ਬਿਨ੍ਦੁਯੁਕ੍ਤਾਨ੍ਵਿਲੋਭੇ ਸਰ੍ਗਸਂਯੁਤਾਨ੍
ਜਦੋਂ ਸਾਹ ਸਹਿਜੀ ਵਹੇ, ਤਾਂ ਬਿੰਦੂ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜਦੋਂ ਸਾਹ ਉਲਝੇ, ਤਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਮੰਤ੍ਰ ਵਰਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਅਨਯਾ ਮਾਲਯਾ ਜਪ੍ਤੋ ਦੁष੍ਟਮਨ੍ਤ੍ਰੋ ऽਪਿ ਸਿਦ੍ਧ੍ਯਤਿ
ਇਸ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਜਪਿਆ ਹੋਇਆ ਮੰਤਰ, ਜੇਕਰ ਠੀਕ ਨਾ ਵੀ ਹੋਵੇ, ਫਿਰ ਵੀ ਸਫਲਤਾ ਦੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਾਨ੍ਤਜ੍ਞਾਨੇਤਿਰੌਦ੍ਰੇਯਸ਼ਾਨ੍ਤਿਜਾਤਿ ਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਇਹ ਮਾਲਾ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਗਿਆਨ, ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸੁਭਾਵ ਵਿੱਚ ਠੰਢੀ ਹੈ।