ਮਲਕਰ੍ਮਾਦਿਪਾਸ਼ੇਨ ਕਸ਼੍ਚਿਦਾਤ੍ਮਾ ਨਿਯਨ੍ਤ੍ਰਿਤਃ
ਮਲ, ਕਰਮ ਆਦਿ ਦੇ ਬੰਧਨ ਨਾਲ, ਕੁਝ ਆਤਮਾ ਰੋਕੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਥ ਤਤ੍ਰਾਹृਤੈਰ੍ਮਾਤ੍ਰਾ ਪਾਨਾਨ੍ਨਾਦ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਪੋषਿਤਃ
ਫਿਰ, ਮਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪੀਣ ਤੇ ਖਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦੇ ਮਾਪ ਨਾਲ, ਉਹ ਉਥੇ ਪਾਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਦੁਃਖਾਦ੍ਯਃ ਪੀਡਿਤਸ਼੍ਚੈਵਾਚ੍ਛਨ੍ਨਦੇਹੋ ਜਰਾਯੁਣਾ
ਦੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਜਰਾਇੂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਮਰਂਸ੍ਤਿष੍ਟਤਿ ਦੁਃਖਾਤ੍ਮਾਪੀਡ੍ਯਮਾਨੋ ਮੁਹੁਰ੍ਮੁਹੁਃ
ਉਹ ਸਦਾ ਹੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਸਦੀ ਜਾਤਿ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਵਾਰ ਵਾਰ ਪੀੜਾ ਸਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਂਪੀਡਿਤੋ ਨਿਃਸਰਤਿ ਯੋਨਿਯਨ੍ਤ੍ਰਾਦਵਾਙ੍ਮੁਖਃ
ਜਨਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਪੀੜਾ ਸਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਥੱਲੇ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਨਿਕਲਦਾ ਹੈ।
ਤਤਃ ਕ੍ਰਮੇਣ ਸ ਸ਼ਿਸ਼ੁਰ੍ਵਰ੍ਧਮਾਨੋ ਦਿਨੇਦਿਨੇ
ਫਿਰ, ਉਹ ਬੱਚਾ ਹੌਲੇ ਹੌਲੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਵਧਦਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਏਵਂ ਕ੍ਰਮੇਣ ਲੋਕੇ ऽਸ੍ਮਿਨ੍ਦੇਹਿਨਾਂ ਦੇਹਸਂਭਵਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ, ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਦਾ ਜਨਮ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤਾਰਯਤਿ ਨਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਪਾਪਤਰੋ ऽਤ੍ਰ ਕਃ
ਇਥੇ, ਜੋ ਆਪਣਾ ਉਧਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਵੱਧ ਪਾਪੀ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਪਸ਼੍ਵਾਦੀਨਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਚ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਾਧਾਰਣਮਿਤੀਰਿਤਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ, ਪਸ਼ੂਆਂ ਆਦਿ ਲਈ ਵੀ ਸਾਂਝਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਮਯਂ ਧਰ੍ਮਃ ਰਵਬਨ੍ਧਚ੍ਛੇਦਨਾਤ੍ਮਕਃ
ਪਰ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਇਹ ਧਰਮ ਬੰਧਨ ਤੋੜਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
ਅਤੋ ਬਨ੍ਧਨਵਿਚ੍ਛਿਤ੍ਤ੍ਯੈ ਮਨ੍ਤ੍ਰਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਬੰਧਨ ਤੋੜਣ ਵਾਸਤੇ ਮੰਤਰ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਤਤ੍ਤ੍ਵਨਾਮਾਸੌ ਨਿਰ੍ਵਾਣਪਦਮਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਆਤਮਕ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਯਜਤੇ ਸ਼ਿਵਂ ਮਨ੍ਤ੍ਰੈਸ਼੍ਚ ਰਵਪਰੇषਾਂ ਹਿਤਾਯ ਸਃ
ਉਹ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬੰਧਨ ਵਿੱਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ।
ਸ਼ਿਵਸ਼ਕ੍ਤ੍ਯਾਦਿਭਿਃ ਸਾਰ੍ਦ੍ਧਂ ਪਸ਼੍ਯਤ੍ਯਾਤ੍ਮਗਤਾਵृਤ੍ਤਿਃ
ਸ਼ਿਵ, ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਦੀ ਚਲਣ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।
ਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਯਿਤੁਂ ਸ਼ਕ੍ਤਾ ਪਾਸ਼ਤ੍ਵਾਨ੍ਨਿਗਡਾਦਿਵਤ੍
ਪਰ ਬੰਧਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਪਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ।
ਅਤਃ ਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰੋਕ੍ਤਵਿਧਿਨਾ ਮਤ੍ਰਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਸਮਾਚਰੇਤ੍
ਇਸ ਲਈ, ਸ਼ਾਸਤਰੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਮੰਤਰ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲੈਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਅਨੁष੍ਟਾਨਂ ਪ੍ਰਕੁਰ੍ਵੀਤ ਨਿਤ੍ਯਨਮਿਤ੍ਤਿਕਾਤ੍ਮਕਮ੍
ਨਿਯਮਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਰਸਮ ਅਦਾ ਕਰੇ।
ਯੋ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨਾਸ਼੍ਰਮੇ ਤਿष੍ਟਨ੍ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੋਤਿ ਮਾਨਵਃ
ਉਸਨੂੰ
ਕृਤਾਨ੍ਯਪਿ ਨ ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਬਨ੍ਧਨਾਯ ਭਵਨ੍ਤਿ ਹਿ
ਦীক্ষਾ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀਤੇ ਕਰਮ ਵੀ ਬੰਧਨ ਦਾ ਕਾਰਨ ਨਹੀਂ ਬਣਦੇ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤੋ ऽਭਿਲषੇਦ੍ਭੋਗਾਨ੍ਯਦ੍ਯਲ੍ਲੋਕਗਤਾਨਸੌ
ਜੇ ਦਿੱਖਿਆ ਲੈ ਲਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਭੋਗ ਹਨ, ਉਹ ਚਾਹ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਨਿਤ੍ਯਂ ਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਂ ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਯੋ ਨਾਚਰੇਨ੍ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿੱਤ ਜਾਂ ਮੌਕੇ-ਮੌਕੇ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਰੀਤਾਂ ਨਹੀਂ ਨਿਭਾਉਂਦਾ—
ਤਸ੍ਮਾਤ੍ਤੁ ਦੀਕ੍ਸ਼ਿਤਃ ਕੁਰ੍ਯ੍ਯਾਨ੍ਨਿਤ੍ਯਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਾਦਿਕਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਜਿਸ ਨੇ ਦীক্ষਾ ਲੈ ਲਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਨਿੱਤ ਅਤੇ ਮੌਕੇ-ਮੌਕੇ ਦੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਕਰਤਬਾਂ ਕਰਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।
ਨਿਤ੍ਯਨੈਮਿਤ੍ਤਿਕਾਚਾਰ ਪਾਲਕਸ੍ਯ ਨਰਸ੍ਯ ਤੁ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਨਿੱਤ ਅਤੇ ਮੌਕੇ-ਮੌਕੇ ਦੀਆਂ ਰੀਤਾਂ ਨਿਭਾਉਂਦਾ ਹੈ—
ਤਤ੍ਰਾਪਿ ਗੁਰੁਭਕ੍ਤਸ੍ਯ ਗਤਿਰ੍ਭਵਤਿ ਨਾਨ੍ਯਥਾ
ਉਹਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਵੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਹੈ, ਉਹੀ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ; ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਦृष੍ਟਾਦ੍ਯਰ੍ਥਤਯਾ ਯਸ੍ਯ ਗੁਰੁਭਕ੍ਤਿਸ੍ਤੁ ਕृਤ੍ਰਿਮਾ
ਪਰ ਜਿਸ ਦੀ ਗੁਰੂ-ਭਕਤੀ ਸਿਰਫ਼ ਦਿਖਾਵੇ ਜਾਂ ਲਾਭ ਲਈ ਹੋਵੇ—
ਕਾਯੇਨ ਮਨਸਾ ਵਾਚਾ ਗੁਰੁਭਕ੍ਤਿਪਰਸ੍ਯ ਚ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦੀ ਭਕਤੀ ਸਰੀਰ, ਮਨ ਤੇ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ—
ਗੁਰੁਭਕ੍ਤਿਯੁਤੇ ਸ਼ਿष੍ਯੇ ਸਰ੍ਵਸ੍ਵਵਿਨਿਵੇਦਕੇ
ਜਿਸ ਵਿਦਿਆਰਥੀ ਵਿਚ ਗੁਰੂ-ਭਕਤੀ ਹੋਵੇ ਤੇ ਜੋ ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦੇਵੇ—
ਮਿਥ੍ਯਾਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਮਨ੍ਤ੍ਰਸ੍ਤੁ ਪ੍ਰਾਯਾਸ਼੍ਚਿਤ੍ਤੀ ਭਵੇਦ੍ਗੁਰੁਃ
ਜੇ ਮੰਤ੍ਰ ਝੂਠੀ ਨੀਅਤ ਨਾਲ ਉਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਗੁਰੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।
ਦੀਕ੍ਸ਼ਾਵਿਧਿਂ ਪ੍ਰਵਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮਿ ਮਨ੍ਤ੍ਰਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਦਾਯਕਮ੍
ਹੁਣ ਮੈਂ ਦীক্ষਾ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਮੰਤ੍ਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਅਤੋ ਦੀਕ੍ਸ਼ੇਤਿ ਸਾ ਪ੍ਰੋਕ੍ਤਾ ਸਰ੍ਵਾਗਮਵਿਸ਼ਾਰਦੈਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਸਭ ਆਗਮਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ 'ਦীক্ষਾ' ਕਿਹਾ ਹੈ।