ਚਕਾਰ ਸਂਹਿਤਾਂ ਦਿਵ੍ਯਾਂ ਨਾਨਾਖ੍ਯਾਨਸਮਨ੍ਵਿਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਦਿਵਿਆ ਸੰਹਿਤਾ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਕਹਾਣੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ।
ਨਿਵृਤ੍ਤਿਨਿਰਤਂ ਪੁਤ੍ਰਂ ਸ਼ੁਕਮਧ੍ਯਾਪਯਞ੍ਚ ਤਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਉਹ ਸੰਹਿਤਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਾਈ, ਜੋ ਵਿਰਾਗੀ ਸੀ।
ਅਧੀਤਵਾਨ੍ਸਂਹਿਤਾਂ ਵੈ ਨਿਤ੍ਯਂ ਵਿष੍ਣੁਜਨਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਸੰਹਿਤਾ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਿੱਖ ਲਈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਸਦਾ ਪਿਆਰੀ ਹੈ।
ਪਠਤਾਂ ਸ਼ृਣ੍ਵਤਾਂ ਚਾਪਿ ਹਰਿਭਕ੍ਤਿਵਿਵਰ੍ਦ੍ਧਨਾਃ
ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਤੇ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਹਰਿ ਭਗਤੀ ਵਧਦੀ ਹੈ।
ਯਤ੍ਤ੍ਵਯਾ ਪਾਯਿਤਾ ਵਿਦ੍ਵਨ੍ਵਯਂ ਕृष੍ਣਕਥਾਮृਤਮ੍
ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਜੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਦੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਦਾ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਿਲਾਇਆ—
ਸਨਨ੍ਦਨਮੁਖੋਦ੍ਗੀਤਾਨ੍ਕਿਂ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛਂ ਤਤਃ ਪਰਮ੍
ਸਨੰਦਨ ਆਦਿ ਦੇ ਆਗੂਆਂ ਤੋਂ, ਮੈਂ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਕੀ ਪੁੱਛਿਆ?
ਚਰਨ੍ਤਿ ਲੋਕਾਨਨ੍ਤਸਿਦ੍ਧਾ ਲੋਕੋਦ੍ਧਰਣਤਤ੍ਪਰਾਃ
ਸੰਪੂਰਨ ਜੀਵ, ਜੋ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਉੱਤਰੀ ਲਈ ਤਤਪਰ ਹਨ, ਅਨੇਕ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਫਿਰਦੇ ਹਨ।
ਤੇषਾਂ ਸਮਾਗਮੇ ਭਦ੍ਰਾ ਕਾ ਕਥਾ ਲੋਕਪਾਵਨੀ
ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸੰਗਤ ਵਿੱਚ, ਕਿਹੜੀਆਂ ਚੰਗੀਆਂ ਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਕਹਾਣੀਆਂ ਹਨ?
ਕਥਯਿष੍ਯਾਮਿ ਤਤ੍ਸਰ੍ਵਂ ਯਤ੍ਪृष੍ਟ ਨਾਰਦਰ੍षਿਣਾ
ਮੈਂ ਉਹ ਸਭ ਦੱਸਾਂਗਾ ਜੋ ਨਾਰਦ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ।
ਨਾਰਦੋ ਭਾਰ੍ਗਵਸ਼੍ਰੇष੍ਠ ਪੁਨਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਾਨ੍ਮੁਨੀਨ੍
ਨਾਰਦ, ਭਾਰਗਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਮੁੜ ਉਹਨਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗਾ।
ਸਮਾਰਾਧ੍ਯਃ ਸ ਏਵਾਤ੍ਰ ਸਰ੍ਵੈਃ ਸਰ੍ਵਾਰ੍ਥਕਾਙ੍ਕ੍ਸ਼ਿਭਿਃ
ਇਥੇ ਉਹੀ ਸਭ ਵਾਸਤੇ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ।
ਕੇ ਦੇਵਾਃ ਪੂਜਨੀਯਾਸ਼੍ਚ ਵਿष੍ਣੁਪਾਦਪਰਾਯਣੈਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਲੋਕਾਂ ਲਈ ਕਿਹੜੇ ਦੇਵ ਪੂਜਣਯੋਗ ਹਨ?
ਦੀਕ੍ਸ਼ਣਂ ਪ੍ਰਾਤਰਾਦ੍ਯਂ ਚ ਕृਤ੍ਯਂ ਸ੍ਯਾਦ੍ਯਤ੍ਤਦੁਚ੍ਯਤਾਮ੍
ਸਵੇਰੇ ਦੀ ਦীক্ষਾ ਅਤੇ ਜੋ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸੋ।
ਪ੍ਰੀਯੇਤ ਪਰਮਾਤ੍ਮਾ ਵੈ ਤਦ੍ਬ੍ਰੂਤ ਮਮ ਮਾਨਦਾਃ
ਉੱਚਾ ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਦੱਸੋ, ਸਤਿਕਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲੋ।
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰੋ ਭਗਵਾਨੁਵਾਚਾਰ੍ਕਸਮਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਜੀ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ।
ਯਜ੍ਜ੍ਞਾਤ੍ਵਾਮਲਯਾ ਭਕ੍ਤ੍ਯਾ ਸਾਧਯੇਦ੍ਵਿष੍ਣੁਮਵ੍ਯਯਮ੍
ਇਸ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ, ਵਿਅਪਕ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਭੋਗਮੋਕ੍ਸ਼ਕ੍ਰਿਯਾਚਰ੍ਯਾਹ੍ਵਯਾ ਪਾਦਾਃ ਪ੍ਰਕੀਰ੍ਤਿਤਾਃ
ਭੋਗ, ਮੁਕਤੀ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਦੇ ਚਰਨ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।
ਪਤਿਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸ਼ਿਵੋਹ੍ਯੇਕੋ ਜੀਵਾਸ੍ਤੁ ਪਸ਼ਵਃ ਸ੍ਮृਤਾਃ
ਉਥੇ ਕੇਵਲ ਸ਼ਿਵ ਹੀ ਮਾਲਕ ਹਨ; ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪਸ਼ੂ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਾਵਤ੍ਪਸ਼ੁਤ੍ਵਮੇਤੇषਾਂ ਦ੍ਵੈਤਵਤ੍ਪਸ਼੍ਯ ਨਾਰਦ
ਨਾਰਦ ਜੀ, ਜਦ ਤੱਕ ਦੋਵਾਂਤ ਹੈ, ਇਹ ਜੀਵ ਪਸ਼ੂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਪਸ਼ਵਸ੍ਤ੍ਰਿਵਿਧਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਵਿਜ੍ਞਾਤਾਃ ਕਲਸਂਜ੍ਞਿਕਾਃ
ਪਸ਼ੂ ਤਿੰਨ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਮੰਨੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ 'ਕਲਾ' ਨਾਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰਾਦ੍ਯੋ ਮਲਸਂਯੁਕ੍ਤੋ ਮਲਕਰ੍ਮਯੁਤਃ ਪਰਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹਿਲਾ ਮਲ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ, ਦੂਜਾ ਮਲ ਤੇ ਕਰਮ ਨਾਲ।
ਆਦ੍ਯਸ੍ਤੁ ਦ੍ਵਿਵਿਧਸ੍ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਸਕਲੁषਸ੍ਤਥਾ
ਪਹਿਲਾ ਫਿਰ ਦੋ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੈ: ਇੱਕ ਗੰਦੇ ਮਲ ਵਾਲਾ, ਦੂਜਾ ਸੁਕਸ਼ਮ ਮਲ ਵਾਲਾ।
ਪਕ੍ਵਾਪਕ੍ਵਮਲੇਨੈਵ ਦ੍ਵਿਵਿਧਃ ਪਰਿਕੀਰ੍ਤਿਤਃ
ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ ਦੂਜਾ ਪੱਕੇ ਤੇ ਕੱਚੇ ਮਲ ਵਾਲਾ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦਾ ਹੈ।
ਕਲਾਦਿਤਤ੍ਤ੍ਵਨਿਯਤਃ ਸਕਲਃ ਪਰ੍ਯਟਤ੍ਯਯਮ੍
ਕਲਾ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਤੱਤ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ 'ਸਕਲ' ਇधर-ਉਧਰ ਘੁੰਮਦਾ ਹੈ।
ਪਾਸ਼ਾਃ ਪਞ੍ਚ ਤਥਾ ਤਤ੍ਰ ਪ੍ਰਥਮੌ ਮਲਕਰ੍ਮਜੌ
ਉਥੇ ਪੰਜ ਬੰਨ੍ਹ ਹਨ; ਪਹਿਲੇ ਦੋ ਮਲ ਤੇ ਕਰਮ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ।
ਏਕੋ ऽਪ੍ਯਨੇਕਸ਼ਕ੍ਤਿਰ੍ਦृਕ੍ਕ੍ਰਿਯਾਚ੍ਛਾਦਨਕੋਮਲਃ
ਇਹ ਇਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਕਈ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸੁਕਸ਼ਮ ਹੈ, ਜੋ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਕਰਮ ਨੂੰ ਢੱਕਦਾ ਹੈ।
ਧਰ੍ਮਾਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਕਂ ਕਰ੍ਮ ਵਿਚਿਤ੍ਰਫਲਭੋਗਦਮ੍
ਕਰਮ, ਜੋ ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫਲਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੇਤੌ ਪ੍ਰਥਮੌ ਚਾਥ ਮਾਯੇਯਾਦ੍ਯਾਨ੍ ਸ਼ृਣੁਦ੍ਵਿਜ
ਇਹ ਦੋ ਪਹਿਲੇ ਹਨ; ਹੁਣ ਸੁਣੋ, ਦੁਜਾ ਜਨਮ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਮਾਇਆ ਆਦਿ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਏ ਹਨ।
ਪਤਿਰ੍ਜਯਤਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਕੋ ਬੀਜਂ ਵਿਭੁਃ ਪਰਮ੍
ਸਭ ਦਾ ਮਾਲਕ, ਉੱਚਾ ਤੇ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ, ਸਭ 'ਤੇ ਜਿੱਤਦਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਬੀਜ ਹੈ।
ਵਰ੍ਵਰ੍ਤਿ ਦृਕ੍ਕ੍ਰਿਯਾਰੂਪਂ ਤਤ੍ਤੇਜਃ ਸ਼ਾਂਭਵਂ ਪਰਮ੍
ਉਹ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੇ ਕਰਮ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਸ਼ਾਂਭੂ ਦੀ ਉੱਚੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।