ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਸਹ ਜਾਤਸ੍ਯ ਸਪ੍ਤਮੀਮੀਦृਸ਼ੀਂ ਦਸ਼ਾਮ੍
ਗਰਭ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੱਤਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਐਸੀ ਹਾਲਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨੇ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਯੋਗਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਜੋਗ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯਾਧਿਭਿਰ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਾਨਾਂ ਤ੍ਯਜਤਾਂ ਵਿਪੁਲਨ੍ਧਨਮ੍
ਜੋ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਧਨ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵੇਦਨਾ ਨਾਪਕਰ੍षਨ੍ਤਿ ਯਤਮਾਨਾਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਕਾਃ
ਦਰਦਾਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਭਾਵੇਂ ਹਕੀਮ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਲੈਣ।
ਵ੍ਯਾਧਿਭਿਃ ਪਰਿਕृष੍ਯਨ੍ਤੇ ਮृਗਾ ਜ੍ਯਾਘ੍ਰੈਰਿਵਾਰ੍ਦਿਤਾਃ
ਜੀਵ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵਲੋਂ ਹਿਰਣ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਐਸੇ ਹੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਜਰਯਾ ਭਗ੍ਨਾ ਨਾਗੈਰ੍ਨਾਗਾ ਇਵੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਹੋਰ ਹਾਥੀਆਂ ਵਲੋਂ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਵਾਪਦਾਸ਼੍ਚ ਦਰਿਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਯੋ ਨਾਰ੍ਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਗਰੀਬ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਆਕ੍ਰਮ੍ਯ ਰੋਗ ਆਦਤ੍ਤੇ ਪਸ਼ੂਨ੍ਪਸ਼ੁਪਚੋ ਯਥਾ
ਬਿਮਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉਵੇਂ ਹੀ ਫੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਸਾਈ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਰੋਤਸਾ ਮਹਸਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਹ੍ਰਿਯਮਾਣਂ ਬਲੀਯਸਾ
ਤਾਕਤਵਰ ਧਾਰ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਹਿ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਭਾਵਾ ਹ੍ਯਤਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਯੇ ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ਰੀਰਿषੁ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਉਪਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਤਤੇ ਚ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਨ ਚ ਤਦ੍ਵਰ੍ਤਤੇ ਤਥਾ
ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚਾਹੀਦੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਨਾਪ੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯੇਰਨ੍ਨੁਤ੍ਥਾਨਸ੍ਯ ਫਲਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਦਮ ਦੇ ਫਲ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰਿਆ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਸਵੀਕਾਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤਾਃ ਸ਼ਠਾਃ ਕ੍ਰੂਰਾ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤੇ
ਚੋਖੇ, ਚਲਾਕ, ਕਰੂ, ਤੇ ਦਲੇਰ ਲੋਕ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਚ ਪੁਨਰਨ੍ਯੇषਾਂ ਨ ਕਞ੍ਚਿਦਤਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਵਹॄਨ੍ਤਿ ਸ਼ਿਬਿਕਾਮਨ੍ਯੇ ਯਾਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਸ਼ਿਬਿਕਾਰੁਹਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਪਲਕੀ ਉਠਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਪਲਕੀ 'ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ।
ਮਨੁਜਾਸ਼੍ਚ ਗਤਸ਼੍ਰੀਕਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਵਿਵਿਧਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਖੋ ਗਈ, ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਔਰਤਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਦਮਨ੍ਯਤ੍ਪਰਂ ਪਸ਼੍ਯ ਨਾਤ੍ਰ ਮੋਹਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ
ਇਹ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਸਚਾਈ ਵੇਖੋ; ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਭਟਕਾਵੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਵੇਂਗਾ।
ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰੂਪਸ੍ਥਃ ਸੁਖੀ ਭਵ ਨਿਰਾਮਯਃ
ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਵਭਾਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾ ਤੇ ਪੀੜ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹੋ।
ਯੇਨ ਦੇਵਾਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਭਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕਂ ਦਿਵਂ ਗਤਾਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇਵਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਲੋਕ ਛੱਡ ਕੇ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਃ ਪ੍ਰਯਯੌ ਪੂਜਿਤਸ੍ਤੇਨ ਸਾਦਰਮ੍
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਉਸ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਃ ਪਦਮਨ੍ਵੇष੍ਟੁਮੁਤ੍ਸੁਕਃ ਪਿਤਰਂ ਯਯੌ
ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਵਾਸਤੇ ਲਾਲਚੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸ਼ੁਕਃ ਪ੍ਰਦਕ੍ਸ਼ਿਣੀਕृਤ੍ਯ ਯਯੌ ਕੈਲਾਸਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਸ਼ੁਕ ਨੇ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰ ਕੇ, ਕੈਲਾਸ ਪਰਬਤ ਵੱਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ।
ਕ੍ਸ਼ਣੈਕਂ ਸ੍ਥੀਯਤਾਂ ਪੁਤ੍ਰ ਇਤਿ ਚ ਕ੍ਰੋਸ਼ ਦੁਰ੍ਮਨਾਃ
ਉਸ ਨੇ ਦੁਖੀ ਮਨ ਨਾਲ ਚੀਕ ਮਾਰੀ, 'ਪੁੱਤਰਾ, ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਹੀ ਰੁਕ ਜਾ!'
ਮੋਕ੍ਸ਼ਮੇਵਾਨੁਸਂਚਿਤ੍ਯ ਗਤ ਏਵ ਪਰਂ ਪਦਮ੍
ਉਸ ਨੇ ਕੇਵਲ ਮੁਕਤੀ ਦੀ ਖੋਜ ਕੀਤੀ ਤੇ ਉੱਚਾ ਦਰਜਾ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲਿਆ।
ਪੁਨਃ ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਤਂ ਵਿਪ੍ਰ ਸ਼ੁਕਾਭਿਪਤਨਂ ਮੁਨਿਮ੍
ਮੁਨਿ ਨੇ ਫਿਰ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਸ਼ੁਕ ਦੇ ਉਤਰਨ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ।
ਯਚ੍ਛ੍ਰृਤ੍ਵਾ ਮਾਨਸਂ ਮੇ ऽਦ੍ਯ ਸ਼ਾਨ੍ਤਿਮਗ੍ਰ੍ਯਾਮੁਪਾਗਤਮ੍
ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਮਨ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ।
ਨਹਿ ਸਮ੍ਪੂਰ੍ਣਤਾਮੇਤਿ ਤृष੍ਣਾ ਕृष੍ਣਗੁਣਾਰ੍ਣਵੇ
ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਤ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਕਦੇ ਪੂਰੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ।
ਕੁਤ੍ਰ ਤੇ ਨਿਵਸਂਤੀਹ ਸਂਸ਼ਯੋ ਮੇ ਮਹਾਨਯਮ੍
ਇਹ ਇਥੇ ਕਿੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ? ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵੱਡਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ।
ਧਾਰਯਾਮਾਸ ਚਾਤ੍ਮਾਨਂ ਯਥਾਸ਼ਾਸ੍ਤ੍ਰਂ ਮਹਾਮੁਨਿਃ
ਮਹਾਨ ਮੁਨਿ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸ਼ਾਸਤਰ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਸੰਭਾਲਿਆ।
ਤਤਃ ਸ ਪ੍ਰਾਙ੍ਮੁਖੋ ਵਿਦ੍ਵਾਨਾਦਿਤ੍ਯੇਨ ਵਿਰੋਚਿਤੇ
ਫਿਰ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਿਆ।