ਅਧ੍ਯਾਤ੍ਮਗਤਮਾਲੀਨੋ ਨਿਰਪੇਕ੍ਸ਼ੋ ਨਿਰਾਮਿषਃ
ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿਚ ਲੀਨ, ਬੇਪਰਵਾਹ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸੁਖਦੁਃਖਵਿਪਰ੍ਯਾਸੋ ਯਦਾ ਸਮੁਪਪਦ੍ਯਤੇ
ਜਦੋਂ ਸੁਖ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਉਲਟ ਸਥਿਤੀ ਆਉਂਦੀ ਹੈ,
ਸ੍ਵਭਾਵਾਦ੍ਯਤ੍ਨਮਾਤਿष੍ਠੇਦ੍ਯਤ੍ਨਵਾਨ੍ਨਾਵਸੀਦਤਿ
ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਮਿਹਨਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਕਦੇ ਡਿੱਗਦੇ ਨਹੀਂ।
ਤਾਨਿ ਪੂਰ੍ਵਸ਼ਰੀਰਾਣਿ ਨਿਤ੍ਯਮੇਕਂ ਸ਼ਰੀਰਿਣਮ੍
ਉਹ ਪਿਛਲੇ ਸਰੀਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਇੱਕ ਹੀ ਜੀਵ ਦੇ ਹਨ।
ਨਿਰ੍ਦਗ੍ਧਂ ਪਰਦੇਹੇਨ ਪਰਦੇਂਹਂ ਬਲਾਬਲਮ੍
ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜੋੜੇ ਹੋਏ, ਹੋਰ ਸਰੀਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਸੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸਂਗਤ੍ਯਾ ਜਠਰੇ ਨ੍ਯਸ੍ਤਂ ਰੇਤੋਬਿਨ੍ਦੁਮਚੇਤਨਮ੍
ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ, ਬਿਨਾ ਹੋਸ਼ ਦੇ, ਬੀਜ ਦੀ ਬੂੰਦ ਜਠਰ ਵਿਚ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਨਪਾਨਾਨਿ ਜੀਰ੍ਯਨ੍ਤੇ ਯਤ੍ਰ ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਭਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ
ਜਿੱਥੇ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਹਜ਼ਮ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਜੋ ਖਾਧਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਰ੍ਭੇ ਮੂਤ੍ਰਪੁਰੀषਾਣਾਂ ਸ੍ਵਭਾਵਨਿਯਤਾ ਗਤਿਃ
ਗਰਭ ਵਿਚ, ਪਿਸਾਬ ਤੇ ਮਲ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤੀ ਰਾਹ ਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਭਵਨ੍ਤ੍ਯੁਦਰੇ ਗਰ੍ਭਾ ਜਾਯਮਾਨਾਸ੍ਤਥਾਪਰੇ
ਉਦਰ ਵਿਚ, ਗਰਭ ਬਣਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਉਥੇ ਜਨਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਏਤਸ੍ਮਾਦ੍ਯੋਨਿਸਂਬਨ੍ਧਾਦ੍ਯੋ ਜੀਵਨ੍ਪਰਿਮੁਚ੍ਯਤੇ
ਇਸ ਗਰਭ ਦੇ ਜੋੜ ਨਾਲ, ਜੋ ਜੀਵਨ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਗਰ੍ਭਸ੍ਯ ਸਹ ਜਾਤਸ੍ਯ ਸਪ੍ਤਮੀਮੀਦृਸ਼ੀਂ ਦਸ਼ਾਮ੍
ਗਰਭ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਸੱਤਵੇਂ ਮਹੀਨੇ ਵਿਚ ਐਸੀ ਹਾਲਤ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਨਾਭ੍ਯੁਤ੍ਥਾਨੇ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਯੋਗਾਃ ਸ੍ਯੁਰ੍ਨਾਤ੍ਰ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਇਸ ਵਿਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਜੋਗ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
ਵ੍ਯਾਧਿਭਿਰ੍ਭਕ੍ਸ਼੍ਯਮਾਣਾਨਾਂ ਤ੍ਯਜਤਾਂ ਵਿਪੁਲਨ੍ਧਨਮ੍
ਜੋ ਰੋਗਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਧਨ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵੇਦਨਾ ਨਾਪਕਰ੍षਨ੍ਤਿ ਯਤਮਾਨਾਸ਼੍ਚਿਕਿਤ੍ਸਕਾਃ
ਦਰਦਾਂ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ, ਭਾਵੇਂ ਹਕੀਮ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਲੈਣ।
ਵ੍ਯਾਧਿਭਿਃ ਪਰਿਕृष੍ਯਨ੍ਤੇ ਮृਗਾ ਜ੍ਯਾਘ੍ਰੈਰਿਵਾਰ੍ਦਿਤਾਃ
ਜੀਵ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਿਕਾਰੀ ਵਲੋਂ ਹਿਰਣ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਐਸੇ ਹੀ ਬਿਮਾਰੀਆਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਜਰਯਾ ਭਗ੍ਨਾ ਨਾਗੈਰ੍ਨਾਗਾ ਇਵੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਜਿਵੇਂ ਵੱਡੇ ਹਾਥੀ ਹੋਰ ਹਾਥੀਆਂ ਵਲੋਂ ਹਾਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਵਧੇਰੇ ਉਮਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਸ਼੍ਵਾਪਦਾਸ਼੍ਚ ਦਰਿਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਾਯੋ ਨਾਰ੍ਤਾ ਭਵਨ੍ਤਿ ਤੇ
ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਗਰੀਬ ਆਮ ਤੌਰ 'ਤੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੀੜਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ।
ਆਕ੍ਰਮ੍ਯ ਰੋਗ ਆਦਤ੍ਤੇ ਪਸ਼ੂਨ੍ਪਸ਼ੁਪਚੋ ਯਥਾ
ਬਿਮਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਉਵੇਂ ਹੀ ਫੜ ਲੈਂਦੀ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਕਸਾਈ ਪਸ਼ੂਆਂ ਨੂੰ ਫੜਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਰੋਤਸਾ ਮਹਸਾ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਂ ਹ੍ਰਿਯਮਾਣਂ ਬਲੀਯਸਾ
ਤਾਕਤਵਰ ਧਾਰ ਨਾਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਹਿ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਜਬਰ ਨਾਲ ਲੈ ਜਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸ੍ਵਭਾਵਾ ਹ੍ਯਤਿਵਰ੍ਤਨ੍ਤੇ ਯੇ ਨਿਰ੍ਮੁਕ੍ਤਾਃ ਸ਼ਰੀਰਿषੁ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਕੁਦਰਤ ਤੋਂ ਉਪਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯਤਤੇ ਚ ਯਥਾਸ਼ਕ੍ਤਿ ਨ ਚ ਤਦ੍ਵਰ੍ਤਤੇ ਤਥਾ
ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਸਮਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚੀਜ਼ਾਂ ਚਾਹੀਦੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀਆਂ।
ਨਾਪ੍ਰਿਯਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦ੍ਯੇਰਨ੍ਨੁਤ੍ਥਾਨਸ੍ਯ ਫਲਂ ਪ੍ਰਤਿ
ਉਦਮ ਦੇ ਫਲ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਅਪ੍ਰਿਆ ਚੀਜ਼ ਨਹੀਂ ਸਵੀਕਾਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਅਪ੍ਰਮਤ੍ਤਾਃ ਸ਼ਠਾਃ ਕ੍ਰੂਰਾ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਪਰ੍ਯੁਪਾਸਤੇ
ਚੋਖੇ, ਚਲਾਕ, ਕਰੂ, ਤੇ ਦਲੇਰ ਲੋਕ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸ੍ਵਂ ਸ੍ਵਂ ਚ ਪੁਨਰਨ੍ਯੇषਾਂ ਨ ਕਞ੍ਚਿਦਤਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਹਰ ਕੋਈ ਆਪਣਾ ਤੇ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਹਿੱਸਾ ਲੱਭਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਕੋਈ ਆਪਣੀ ਕਿਸਮਤ ਤੋਂ ਵੱਧ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦਾ।
ਵਹॄਨ੍ਤਿ ਸ਼ਿਬਿਕਾਮਨ੍ਯੇ ਯਾਨ੍ਤ੍ਯਨ੍ਯੇ ਸ਼ਿਬਿਕਾਰੁਹਃ
ਕੁਝ ਲੋਕ ਪਲਕੀ ਉਠਾਂਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਪਲਕੀ 'ਤੇ ਬੈਠਦੇ ਹਨ।
ਮਨੁਜਾਸ਼੍ਚ ਗਤਸ਼੍ਰੀਕਾਃ ਸ਼ਤਸ਼ੋ ਵਿਵਿਧਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਾਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਕਿਸਮਤ ਖੋ ਗਈ, ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਔਰਤਾਂ, ਇਹ ਸਭ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਇਦਮਨ੍ਯਤ੍ਪਰਂ ਪਸ਼੍ਯ ਨਾਤ੍ਰ ਮੋਹਂ ਕਰਿष੍ਯਸਿ
ਇਹ ਹੋਰ ਉੱਚੀ ਸਚਾਈ ਵੇਖੋ; ਇੱਥੇ ਤੂੰ ਭਟਕਾਵੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪਵੇਂਗਾ।
ਸਰ੍ਵਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਸ੍ਵਰੂਪਸ੍ਥਃ ਸੁਖੀ ਭਵ ਨਿਰਾਮਯਃ
ਸਭ ਕੁਝ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਵਭਾਵ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਸੁਖੀ ਹੋ ਜਾ ਤੇ ਪੀੜ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹੋ।
ਯੇਨ ਦੇਵਾਃ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਭਰ੍ਤ੍ਯਲੋਕਂ ਦਿਵਂ ਗਤਾਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੇਵਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਲੋਕ ਛੱਡ ਕੇ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ।
ਸਨਤ੍ਕੁਮਾਰਃ ਪ੍ਰਯਯੌ ਪੂਜਿਤਸ੍ਤੇਨ ਸਾਦਰਮ੍
ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਉਸ ਵਲੋਂ ਆਦਰ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰ ਪਾ ਕੇ ਚਲਾ ਗਿਆ।