ਸਾਯਕਾ ਇਵ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਾਗ੍ਰਾਃ ਪ੍ਰਯੁਕ੍ਤਾ ਦृਢਧਨ੍ਵਿਭਿਃ
ਮਜ਼ਬੂਤ ਧਨੁਧਾਰੀ ਜਿਵੇਂ ਤੀਖੇ ਤੇ ਨੁਕਲੇ ਤੀਰ ਛੱਡਦੇ ਹਨ,
ਆਮਯਸ੍ਯ ਵਿਨਾਸ਼ਾਯ ਸ਼ਰੀਰਮਨੁਕृष੍ਯਤੇ
ਬਿਮਾਰੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਕਲਪਣਾ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
ਆਯੁਰਾਦਾਯ ਮਰ੍ਤ੍ਯਾਨਾਂ ਰਾਤ੍ਰ੍ਯਹਾਨਿ ਪੁਨਃਪੁਨਃ
ਰਾਤ ਤੇ ਦਿਨ, ਵਾਰ-ਵਾਰ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੀ ਉਮਰ ਘਟਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਜਾਤਂ ਮਰ੍ਤ੍ਯਂ ਜਰਯਤਿ ਨਿਮਿषਂ ਨਾਵਤਿष੍ਟਤੇ
ਜੋ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਬੁਢਾਪਾ ਆ ਘੇਰਦਾ ਹੈ; ਇੱਕ ਪਲ ਵੀ ਨਹੀਂ ਟਿਕਦਾ।
ਆਦਿਤ੍ਯੋ ਹ੍ਯਸ੍ਤਮਭ੍ਯੇਤਿ ਪੁਨਃ ਪੁਨਰੁਦੇਤਿ ਚ
ਸੂਰਜ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਡੁੱਬਦਾ ਤੇ ਮੁੜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੈ।
ਇष੍ਟਾਨਿष੍ਟਾ ਮਨੁष੍ਯਾਣਾਂ ਮਤਂ ਗਚ੍ਛਨ੍ਤਿ ਰਾਤ੍ਰਯਃ
ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਾੜੇ ਹਾਲਾਤਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਤਾਂ ਲੰਘ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।
ਯਦਿ ਸ੍ਯਾਨ੍ਨ ਪਰਾਧੀਨਂ ਪੁਰੁषਸ੍ਯ ਕ੍ਰਿਯਾਫਲਮ੍
ਜੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਫਲ ਹੋਰਾਂ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਨਾ ਹੋਵੇ,
ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਨਿष੍ਫਲਾਃ ਸਂਤਃ ਪ੍ਰਹੀਨਾਸ਼੍ਚ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਭਿਃ
ਅਸੀਂ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਵਿਅਰਥ ਰਹਿ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਵੰਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਆਸ਼ਾਭਿਰਣ੍ਯਸਂਯੁਕ੍ਤਾ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਰ੍ਵਕਾਮਿਨਃ
ਲੋਕ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਆਸ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹੇ ਹੋਏ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਞ੍ਚਨਾਯਾਂ ਚ ਲੋਕੇषੁ ਸਸੁਖੇष੍ਵੇਵ ਜੀਯਤੇ
ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ, ਲੋਕ ਠੱਗੀ ਨਾਲ ਹੀ ਸੁਖਾਂ ਵਿਚ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ।
ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍ਕਰ੍ਮਾਣਿ ਕੁਰੁਤੇ ਨ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯਮਧਿਗਚ੍ਛਤਿ
ਕੋਈ-ਕੋਈ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਜੋ ਮਿਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ।
ਸ਼ੁਕ੍ਰਮਨ੍ਯਤ੍ਰ ਸਂਭੂਤਂ ਪੁਨਰਨ੍ਯਤ੍ਰ ਗਚ੍ਛਤਿ
ਬੀਜ ਇੱਕ ਥਾਂ ਉੱਗਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਆਮ੍ਰਪੁष੍ਪੋਪਮਾ ਯਸ੍ਯ ਨਿਵृਤ੍ਤਿਰੁਪਲਭ੍ਯਤੇ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਮਿਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਮ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਝੜ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਿਦ੍ਧੌ ਪ੍ਰਯਤਮਾਨਾਨਾਂ ਨੈਵਾਣ੍ਡਮੁਪਜਾਯਤੇ
ਕਈ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਅੰਡਾ ਨਹੀਂ ਬਣਦਾ।
ਆਯੁष੍ਮਾਨ੍ ਜਾਯਤੇ ਪੁਤ੍ਰਃ ਕਥਂ ਪ੍ਰੇਤਃ ਪਿਤੇਵ ਸਃ
ਪੁੱਤਰ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਵਾਲਾ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਫਿਰ ਉਹ ਮਰੇ ਹੋਏ ਪਿਤਾ ਵਾਂਗ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਦਸ਼ਮਾਸਾਨ੍ਪਰਿਧृਤਾ ਜਾਯਤੇ ਕੁਲਪਾਂਸਨਾਃ
ਦਸ ਮਹੀਨੇ ਮਾਂ ਦੇ ਪੇਟ ਵਿੱਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਕੁਟੰਬ ਦੀ ਬਦਨਾਮੀ ਵਾਂਗ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਵਿਮਲਾਨਭਿਜਾਯਨ੍ਤੇ ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਤੈਰੇਵ ਮਙ੍ਗਲੈਃ
ਜੋ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲੈ ਕੇ ਵੀ ਜਨਮ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੇ।
ਉਪਦ੍ਰਵੈਵਾਦृष੍ਟੋ ਯੋਨੌ ਗਰ੍ਭਃ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਤੇ
ਕੋਈ ਵਿਅਪਤੀ ਕਾਰਨ ਨਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ, ਗਰਭ ਮਾਂ ਦੀ ਕੋਖ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਪਰਿਤ੍ਯਜਤਿ ਯੋ ਦੁਃਖਂ ਸੁਖਮਪ੍ਯੁਭਯਂ ਨਰਃ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖ ਤੇ ਸੁਖ ਦੋਵੇਂ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ ਹੈ—
ਦੁਃਖਮਰ੍ਥਾ ਹਿ ਤ੍ਯਜ੍ਯਨ੍ਤੇ ਪਾਲਨੇ ਚ ਨ ਤੇ ਸੁਖਾਃ
ਧਨ ਦੁੱਖ ਦੇ ਕਾਰਨ ਛੱਡਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰੱਖਣ ਤੇ ਵੀ ਉਹ ਸੁਖ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ।
ਅਨ੍ਯਾਮਨ੍ਯਾਂ ਧਨਾਵਸ੍ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਵੈਸ਼ੇषਿਕਾ ਨਰਾਃ
ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਲੋਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਨ ਦੀ ਹਾਲਤਾਂ ਹਾਸਲ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਸਰ੍ਵੇ ਕ੍ਸ਼ਯਾਨ੍ਤਾ ਨਿਚਯਾਃ ਪਤਨਾਨ੍ਤਾਃ ਸਮੁਚ੍ਛ੍ਰਯਾਃ
ਹਰੇਕ ਇਕੱਠਾ ਹੋਇਆ ਚੀਜ਼ ਮਿਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਹਰੇਕ ਉੱਚਾ ਹੋਇਆ ਥਾਂ ਢਲ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਅਨ੍ਤੋ ਨਾਸ੍ਤਿ ਪਿਪਾਸਾਯਾਸ੍ਤੁष੍ਟਿਸ੍ਤੁ ਪਰਮਂ ਸੁਖਮ੍
ਪਿਆਸ ਦਾ ਕੋਈ ਅੰਤ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸੁਖ ਹੈ।
ਨਿਮੇषਮਾਤ੍ਰਮਪਿ ਹਿ ਯੋ ऽਧਿਗਚ੍ਛਨ੍ਨ ਤਿष੍ਟਤਿ
ਜੋ ਇਕ ਪਲ ਲਈ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਟਿਕਦਾ ਨਹੀਂ।
ਭੂਤੇषੁ ਭਾਵਂ ਸਂਚਿਨ੍ਤ੍ਯ ਯੇ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਤਮਸਃ ਪਰਮ੍
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਬੁਧੀ ਨਾਲ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ, ਹਨੇਰੇ ਤੋਂ ਪਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—
ਸਂਚਿਨ੍ਵਨ੍ਨੇਕਮੇਵੈਨਂ ਕਾਮਾਨਾਵਿਤृਪ੍ਤਕਮ੍
ਇਕ ਹੀ ਚੀਜ਼ ਇਕੱਠੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇੱਛਾਵਾਂ ਨਾਲ ਅਤ੍ਰਿਪਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਅਥਾਪ੍ਯੁਪਾਯਂ ਸਂਪਸ਼੍ਯੇਦ੍ਦੁਃਖਸ੍ਯਾਸ੍ਯ ਵਿਮੋਕ੍ਸ਼ਣੇ
ਫਿਰ, ਇਸ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕੋਈ ਰਾਹ ਵੀ ਸੋਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ਬ੍ਦੇ ਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ੇ ਰਸੇ ਰੂਪੇ ਗਨ੍ਧੇ ਚ ਪਰਮਂ ਤਥਾ
ਧੁਨੀ, ਛੂਹ, ਸਵਾਦ, ਰੂਪ ਤੇ ਸੁਗੰਧ ਵਿਚ ਵੀ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਅਨੁਭਵ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਵਾਕ੍ਸਂਪ੍ਰਯੋਗਾਦ੍ਭृਤਾਨਾਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਦੁਃਖਮਨਾਮਯਮ੍
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੀਵਨ ਬੋਲਣ ਨਾਲ ਚਲਦੀ ਹੈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾ ਦੁੱਖ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤੇ ਨਾ ਰੋਗ।
ਪ੍ਰਣਯਂ ਪਰਿਸਂਹृਤ੍ਯ ਸਂਸ੍ਤੁਤੇष੍ਵਿਤਰੇषੁ ਚ
ਸਭ ਦੀਆਂ ਵਡਾਈਆਂ ਜਾਂ ਹੋਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪਿਆਰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।