ਉਤ੍ਥਾਯ ਸਤ੍ਕृਤਸ੍ਤੇਨ ਬ੍ਰਹ੍ਮਪੁਤ੍ਰੋ ਹਿ ਕਾਰ੍ष੍ਣਿਨਾ
ਉਠ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਦਵੈਪਾਯਨ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੱਚਮੁਚ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ।
ਕਿਂ ਕਰੋषਿ ਮਹਾਭਾਗ ਵ੍ਯਾਸਪੁਤ੍ਰ ਮਹਾਦ੍ਯੁਤੇ
ਤੂੰ ਕੀ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ?
ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨਮਨੁਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਕੇਨਾਪਿ ਸੁਕृਤੇਨ ਚ
ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਭਲੇ ਕਰਮ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਤਦ੍ਵਦਸ੍ਵ ਮਹਾਭਾਗ ਯਥਾ ਤ ਜ੍ਜ੍ਞਾਨਮਾਪ੍ਨੁਯਾਮ੍
ਇਸ ਲਈ, ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੇ, ਦੱਸ ਕਿ ਮੈਂ ਉਹ ਗਿਆਨ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।
ਨਾਸ੍ਤਿ ਰਾਗਸਮਂ ਦੁਃਖਂ ਨਾਸ੍ਤਿ ਤ੍ਯਾਗਸਮਂ ਸੁਖਮ੍
ਮੋਹ ਵਰਗਾ ਦੁੱਖ ਕੋਈ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਤਿਆਗ ਵਰਗਾ ਸੁਖ ਕੋਈ ਨਹੀਂ।
ਸਦ੍ਵृਤ੍ਤਿਃ ਸਮੁਦਾਚਾਰਃ ਸ਼੍ਰੇਯ ਏਤਦਨੁਤ੍ਤਮਮ੍
ਚੰਗੀ ਚਾਲ-ਚਲਣ ਤੇ ਉੱਚਾ ਆਚਰਨ—ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਹੈ।
ਨਾਲਂ ਸ ਦੁਃਖਮੋਕ੍ਸ਼ਾਯ ਸਂਗੋ ਵੈ ਦੁਃਖਲਕ੍ਸ਼ਣਃ
ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਸੰਗਤ ਵਿਚ ਅਕਸਰ ਦੁੱਖ ਹੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
ਮੋਹਜਾਲਾਵृਤੋ ਦੁਃਖਮਿਹਾਮੁਤ੍ਰ ਤਥਾਸ਼੍ਨੁਤੇ
ਮੋਹ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਮਨੁੱਖ ਇੱਥੇ ਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੋਵੇਂ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਦੁੱਖ ਭੋਗਦਾ ਹੈ।
ਕਾਰ੍ਯਃ ਸ਼੍ਰੇਯੋਰ੍ਥਿਨਾ ਤੌ ਹਿ ਸ਼੍ਰੇਯੋਘਾਤਾਰ੍ਥਮੁਦ੍ਯਤੌ
ਜੋ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਕਰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਧੀਆ ਭਲੇ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।
ਵਿਦ੍ਯਾਂ ਮਾਨਾਵਮਾਨਾਭ੍ਯਾਮਾਤ੍ਮਾਨਂ ਤੁ ਪ੍ਰਮਾਦਤਃ
ਵਿਦਿਆ, ਇੱਜ਼ਤ ਤੇ ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਰਾਹੀਂ, ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਸੋਝੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਆਤ੍ਮਜ੍ਞਾਨਂ ਪਰਂ ਜ੍ਞਾਨਂ ਸਤ੍ਯਂ ਹਿ ਪਰਮਂ ਹਿਤਮ੍
ਆਤਮ-ਗਿਆਨ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਸੱਚਾਈ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਭਲਾ ਹੈ।
ਇਨ੍ਦ੍ਰਿਯੈਰਿਨ੍ਦ੍ਰਿਯਾਰ੍ਥੇਭ੍ਯਸ਼੍ਚਰਤ੍ਯਾਤ੍ਮਵਸ਼ੈਰਿਹ
ਇੱਥੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿਚ ਰਹਿ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਵਿਚ ਚਲਦੀਆਂ ਹਨ।
ਆਤ੍ਮਭੂਤੈਰਤਦ੍ਭੂਤਃ ਸਹ ਚੈਵ ਵਿਨੈਵ ਚ
ਆਤਮ-ਸਵਰੂਪ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਤੇ ਜੋ ਆਤਮ-ਸਵਰੂਪ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਦੋਵੇਂ ਨਾਲ, ਇਕੱਠੇ ਵੀ ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵੀ।
ਅਦਰ੍ਸ਼ਨਮਸਂਸ੍ਪਰ੍ਸ਼ਸ੍ਤਥੈਵਾਭਾषਾਣਂ ਸਦਾ
ਹਮੇਸ਼ਾ ਵੇਖਣ, ਛੂਹਣ ਤੇ ਬੋਲਣ ਤੋਂ ਪਰਹੇਜ਼ ਕਰ।
ਨ ਹਿਂਸ੍ਯਾਤ੍ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਿ ਭੂਤੈਰ੍ਮੈਤ੍ਰਾਯਣਸ਼੍ਚਰੇਤ੍
ਕਦੇ ਵੀ ਕਿਸੇ ਜੀਵ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੋ; ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿਤਰਤਾ ਨਾਲ ਵਿਹਾਰ ਕਰ।
ਆਕਿਞ੍ਚਨ੍ਯਂ ਸੁਸਂਤੋषੋ ਨਿਰਾਸ਼ਿष੍ਟ੍ਵਮਚਾਪਲਮ੍
ਕਿਸੇ ਚੀਜ਼ ਦੀ ਲੋੜ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਪੂਰਾ ਸੰਤੋਖ, ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਮਨ ਵਿਚ ਠੀਕ ਰਹੋ।
ਪਰਿਗ੍ਰਹਂ ਪਰਿਤ੍ਯਜ੍ਯ ਭਵ ਤਾਤਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਸਾਰੇ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਛੱਡ ਕੇ, ਪਿਆਰੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰ।
ਨਿਰਾਸ਼ਿषੋ ਨ ਸ਼ੋਚਨ੍ਤਿ ਤ੍ਯਜੇਦਾਸ਼ਿषਮਾਤ੍ਮਨਃ
ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੋਈ ਉਮੀਦ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਕਦੇ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੇ; ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਛੱਡ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।
ਤਪਰੋਨਿਤ੍ਯੇਨ ਦਾਨ੍ਤੇਨ ਮੁਨਿਨਾ ਸਂਯਤਾਤ੍ਮਨਾ
ਸਦਾ ਤਪ, ਸੰਜਮ ਤੇ ਦਮ ਨਾਲ, ਮੁਨੀ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਕਾਬੂ ਵਿਚ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।
ਗੁਣਸਂਗੇष੍ਵੇष੍ਵਨਾਸਕ੍ਤ ਏਕਚਰ੍ਯਾ ਰਤਃ ਸਦਾ
ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਨਿਰਲੇਪ ਰਹਿ ਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਇਕੱਲੇ ਜੀਵਨ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖ।
ਦ੍ਵਨ੍ਦ੍ਵਾਰਾਮੇषੁ ਭੂਤੇषੁ ਵਰਾਕੋ ਰਮਤੇ ਮੁਨਿਃ
ਮੁਨੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਗਰੀਬ ਹੋਵੇ, ਪਰ ਦਵੰਦਾਂ ਵਿਚ ਰਮਣ ਵਾਲੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੱਭ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸ਼ੁਭੈਰ੍ਲਭੇਤ ਦੇਵਤ੍ਵਂ ਵ੍ਯਾਮਿਸ਼੍ਰੈਰ੍ਜਨ੍ਮ ਮਾਨੁषਮ੍
ਚੰਗੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਬਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਮਿਲੇ-ਜੁਲੇ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖਾ ਜਨਮ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
ਤਤ੍ਰ ਮृਤ੍ਯੁਜਰਾਦੁਃਖੈਃ ਸਤਤਂ ਸਮਭਿਦ੍ਰੁਤਮ੍
ਉਥੇ, ਮੌਤ, ਬੁਢਾਪਾ ਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੀੜਦੇ ਹਨ।
ਅਹਿਤੇ ਹਿਤਸਂਜ੍ਞਸ੍ਤ੍ਵਮਧ੍ਰੁਵੇ ਧ੍ਰੁਵਸਂਜ੍ਞਕਃ
ਤੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਵਾਲੀ ਚੀਜ਼ ਨੂੰ ਭਲਾ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਅਸਥਿਰ ਨੂੰ ਸਥਿਰ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ।
ਸਂਵੇष੍ਟ੍ਯਮਾਨਂ ਬਹੁਭਿਰ੍ਮੋਹਤਨ੍ਤੁਭਿਰਾਤ੍ਮਜੈਃ
ਆਪਣੇ ਹੀ ਬੱਚਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭਟਕਾਵਾਂ ਦੀਆਂ ਕਈ ਡੋਰਾਂ ਨਾਲ ਪੱਕੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ।
ਅਲਂ ਪਰਿਗ੍ਰਹੇਣੇਹ ਦੋषਵਾਨ੍ ਹਿ ਪਰਿਗ੍ਰਹਃ
ਇੱਥੇ ਵਸਤੂਆਂ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਵਸਤੂਆਂ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਗਲਤੀਆਂ ਹਨ।
ਪੁਤ੍ਰਦਾਰਕੁਟੁਂਬੇषੁ ਸਕ੍ਤਾਃ ਸੀਦਨ੍ਤਿ ਜਨ੍ਤਵਃ
ਜੋ ਲੋਕ ਪੁੱਤ, ਪਤਨੀ ਤੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਮੋਹਜਾਲਸਮਾਕृष੍ਟਾਨ੍ਪਸ਼੍ਯਜਨ੍ਤੂਨ੍ਸੁਦੁਃਖਿਤਾਨ੍
ਭਟਕਾਵਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਵਿਚ ਫਸੇ ਹੋਏ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਨ।
ਪਾਰਕ੍ਯਮਧ੍ਰੁਵਂ ਸਰ੍ਵਂ ਕਿਂ ਸ੍ਵਂ ਸੁਕृਤਦੁष੍ਕृਤੇ
ਹੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਕਰਮ — ਚੰਗੇ ਤੇ ਮੰਦੇ — ਹੀ ਆਪਣੀ ਸੱਚੀ ਪੂੰਜੀ ਹਨ।
ਅਨਰ੍ਥੇ ਕਿਂ ਪ੍ਰਸਕ੍ਤਸ੍ਤ੍ਵਂ ਸ੍ਵਮਰ੍ਥਂ ਨਾਨੁਤਿष੍ਟਸਿ
ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਸੱਚੇ ਮਕਸਦ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਭੁੱਲ ਗਿਆ?