ਅਨਧ੍ਯਾਯਨਿਮਿਤ੍ਤऽਸ੍ਮਿਨ੍ਨਿਦਂ ਵਚਨਂ ਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਸ ਪਾਠ ਵਿਚ ਆਈ ਰੁਕਾਵਟ ਕਰਕੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ ਗਈ ਸੀ।
ਤਮਸਾ ਰਜਸਾ ਚਾਪਿ ਤ੍ਯਕ੍ਤਃ ਸਤ੍ਯੇ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਿਤਃ
ਉਹ ਹਨੇਰੇ ਤੇ ਲਾਲਚ ਛੱਡ ਕੇ ਸੱਚ ਵਿਚ ਪੱਕਾ ਟਿਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
ਦੇਵਯਾਨਚਰੋ ਵਿष੍ਣੋਃ ਪਿਤृਯਾਨਸ਼੍ਚ ਤਾਮਸਃ
ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਵਿਸ਼ਨੂੰ ਦਾ ਹੈ; ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਰਸਤਾ ਹਨੇਰਾ ਹੈ।
ਪਿਥਿਵ੍ਯਾਮਨ੍ਤਰਿਕ੍ਸ਼ੇ ਚ ਯਤਃ ਸਂਯਾਨ੍ਤਿ ਵਾਯਵਃ
ਧਰਤੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਜਿੱਥੇ ਵੀ ਹਵਾ ਜਾਂਦੀ ਹੈ,
ਤਤ੍ਰ ਦੇਵਗਣਾਃ ਸਾਧ੍ਯਾਃ ਸਮਭੂਵਨ੍ਮਹਾਬਲਾਃ
ਉਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਾਧਿਆ ਨਾਮ ਦੇ ਬੜੇ ਤਾਕਤਵਰ ਦਲ ਪੈਦਾ ਹੋਏ।
ਉਦਾਨਸ੍ਤਸ੍ਯ ਪੁਤ੍ਰੋ ऽਭੂਵ੍ਦ੍ਯਾਨਸ੍ਤਸ੍ਯਾਭਵਤ੍ਸੁਤਃ
ਉਦਾਨ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਧਿਆਨ ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਬਣਿਆ।
ਅਨਪਤ੍ਯੋ ऽਭਵਤ੍ਪ੍ਰਾਣੋ ਦੁਰ੍ਦ੍ਧਰ੍षਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਮਰ੍ਦਨਃ
ਪ੍ਰਾਣ, ਜੋ ਅਜੈਯ ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੇ ਕੋਈ ਪੁੱਤਰ ਨਹੀਂ ਹੋਏ।
ਪ੍ਰਾਣਿਨਾਂ ਸਰ੍ਵਤੋ ਵਾਯੁਸ਼੍ਚੇष੍ਟਾ ਵਰ੍ਤਯਤੇ ਪृਥਕ੍
ਹਵਾ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਹਲਚਲਾਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰੇषਯਤ੍ਯਭ੍ਰਸਂਘਾਤਾਨ੍ਧੂਮਜਾਂਸ਼੍ਚੋष੍ਮਜਾਂਸ੍ਤਥਾ
ਉਹ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ, ਧੂੰਏ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਤੇ ਗਰਮੀ ਤੋਂ ਬਣੇ ਹੋਏ ਭਾਗ ਭੇਜਦਾ ਹੈ।
ਅਂਬਰੇ ਸ੍ਨੇਹਮਾਤ੍ਰੇਭ੍ਯਸ੍ਤਡਿਦ੍ਭ੍ਯਸ਼੍ਚੋਤ੍ਤਮਦ੍ਯੁਤਿਃ
ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਨਮੀ ਤੋਂ ਤੇ ਬਿਜਲੀ ਤੋਂ, ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਚਮਕ ਪੈਦਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਉਦਯਂ ਜ੍ਯੋਤਿषਾਂ ਸ਼ਸ਼੍ਵਤ੍ਸੋਮਾਦੀਨਾਂ ਕਰੋਤਿ ਯਃ
ਉਹ ਚੰਨ ਤੇ ਹੋਰ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਗਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ਼੍ਚਤੁਰ੍ਭ੍ਯਃ ਸਮੁਦ੍ਰੇਭ੍ਯੋ ਵਾਯੁਰ੍ਦ੍ਧਾਰਯਤੇ ਜਲਮ੍
ਉਹ ਹਵਾ ਚਾਰ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਤੋਂ ਪਾਣੀ ਉਠਾ ਕੇ ਸੰਭਾਲਦੀ ਹੈ।
ਯੋ ऽਦ੍ਧਿਃ ਸਂਯੋਜ੍ਯ ਜੀਮੂਤਾਨ੍ਪਰ੍ਜਨ੍ਯਾਯ ਪ੍ਰਯਚ੍ਛਤੀ
ਉਹ, ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਰਜਨਿਆ ਨੂੰ ਦੇਂਦਾ ਹੈ।
ਸਂਨੀਯਮਾਨਾ ਬਹੁਧਾ ਯੇਨ ਨੀਲਾ ਮਹਾਘਨਾਃ
ਜਿਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ, ਵੱਡੇ ਨੀਲੇ ਬੱਦਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਯੋ ऽਸੌ ਵਹਤਿ ਦੇਵਾਨਾਂ ਵਿਮਾਨਾਨਿ ਵਿਹਾਯਸਾ
ਉਹ ਹੈ ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਅਸਮਾਨੀ ਰਥਾਂ ਨੂੰ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਯੇਨ ਵੇਗਵਤਾ ਰੁਗ੍ਣਾਃ ਕ੍ਰਿਯਨ੍ਤੇ ਤਰੁਜਾ ਰਸਾਃ
ਉਸ ਦੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੇ ਰਸ ਵਗਦੇ ਹਨ।
ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਪਰਿਪ੍ਲਵੇ ਦਿਵ੍ਯਾ ਵਹॄਨ੍ਤ੍ਯਾਪੋ ਵਿਹਾਯਸਾ
ਜਿਸ ਦੇ ਵੱਡੇ ਵਹਾਅ ਵਿਚ, ਦਿਵਿਆ ਪਾਣੀਆਂ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵਗਦੀਆਂ ਹਨ।
ਦੂਰਾਤ੍ਪ੍ਰਤਿਹਤੋ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ਨੇਕਰਸ਼੍ਮਿਰ੍ਦਿਵਾਕਰਃ
ਜਿਸ ਵਿਚ, ਦੂਰੋਂ ਰੋਕੀ ਹੋਈ, ਸੂਰਜ ਦੀ ਇਕ ਰੋਸ਼ਨੀ ਰੁਕ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਯਸ੍ਮਾਦਾਪ੍ਯਾਯਤੇ ਸੋਮੋ ਨਿਧਿਰ੍ਦਿਵ੍ਯੋ ऽਮृਤਸ੍ਯ ਚ
ਜਿਸ ਤੋਂ ਸੋਮ, ਅਸਮਾਨੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦਾ ਖਜਾਨਾ, ਭਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰ੍ਵਪ੍ਰਾਣਭृਤਾਂ ਪ੍ਰਾਣਾਰ੍ਨ੍ਯੋ ऽਤਕਾਲੇ ਨਿਰਸ੍ਯਤਿ
ਜੋ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਜਿੰਦ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲੈ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਸਮ੍ਯਗਨ੍ਵੀਕ੍ਸ਼ਤਾ ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸ਼ਾਨ੍ਤਯਾਧ੍ਯਾਤ੍ਮਨਿਤ੍ਯਯਾ
ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਸਦਾ ਆਤਮ-ਅਭਿਆਸ ਨਾਲ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਨਾਲ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।
ਯਂ ਸਮਾਸਾਦ੍ਯ ਵੇਗੇਨ ਦਿਸ਼ਾਮਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਪੇਦਿਰੇ
ਜਿਸ ਨੂੰ ਮਿਲ ਕੇ, ਉਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਏ।
ਯੇਨ ਵृष੍ਟ੍ਯਾ ਪਰਾਭੂਤਸ੍ਤੋਯਾਨ੍ਯੇਨ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ
ਜਿਸ ਦੀ ਬਰਸਾਤ ਨਾਲ ਜਦ ਪਾਣੀ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
ਏਵਮੇਤੇ ਦਿਤੇਃ ਪੁਤ੍ਰਾ ਮਰੁਤਃ ਪਰਮਾਦ੍ਭੁਤਾਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਮਰੁਤ, ਸੱਚਮੁਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅਜੋਕੇ ਹਨ।
ਏਤਤ੍ਤੁ ਮਹਦਾਸ਼੍ਚਰ੍ਯਂ ਯਦਯਂ ਪਰ੍ਵਤੋਤ੍ਤਮਃ
ਇਹ ਵੀ ਵੱਡਾ ਅਚੰਭਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪਹਾੜ—
ਵਿष੍ਣੋਰ੍ਨਿਃਸ਼੍ਵਾਸਵਾਤੋ ऽਯਂ ਯਦਾ ਵੇਗਸਮੀਰਿਤਃ
ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਸਾਹ ਦੀ ਹਵਾ ਨਾਲ, ਜਦ ਇਹ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਹਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਤਸ੍ਮਾਦ੍ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮ ਨ ਪਠਨ੍ਤ੍ਯਤਿਵਾਯੁਤਃ
ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ, ਵੈਦ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਤੇਜ਼ ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਪੜ੍ਹਦੇ।
ਏਤਾਵਦੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਪਰਾਸ਼ਰਸੁਤਃ ਪ੍ਰਭੁਃ
ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਪਰਾਸ਼ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ—
ਤਤੋ ਵ੍ਯਾਸੇ ਗਤੇ ਸ੍ਨਾਤੁਂ ਸ਼ੁਕੋ ਬ੍ਰਹ੍ਮਵਿਦਾਂ ਵਰਃ
ਫਿਰ, ਜਦ ਵਿਆਸ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਨ ਗਿਆ, ਸ਼ੁਕ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮ-ਜਾਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ—
ਤਤ੍ਰ ਸ੍ਵਾਧ੍ਯਾਯਸਂਸਕ੍ਤਂ ਸ਼ੁਕਂ ਵ੍ਯਾਸਸੁਤਂ ਮੁਨੇ
ਉਥੇ, ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵਿਆਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ੁਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਠ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਦੇਖਿਆ।